20 năm trồng nhãn trên đất Hải Dương, nay là Hải Phòng

Mặc dù có trên 20 năm kinh nghiệm trồng nhãn nhưng khoảng 5 năm trở lại đây mới ông Đượng mới áp dụng tiến bộ kỹ thuật để nhãn ra quả trái vụ. Sản phẩm nhãn của gia đình ông luôn có vào thời điểm thị trường khan hiếm nên được thương lái săn đón, bán được giá cao gấp 1-3 lần chính vụ.

Theo kinh nghiệm của ông Đượng, trồng nhãn chính vụ (sau mùa vải) như trước nông dân không vất vả đầu tư kỹ thuật cầu kỳ nhưng vào chính vụ nhãn chín rộ, thị trường ùn ứ, bán giá rẻ, thậm chí còn không có người mua.

Vì vậy, muốn quả nhãn luôn có giá trị nên có biện pháp can thiệp để nhãn ra quả luân phiên trong năm.

Ví dụ cây nhãn này đang cho thu hoạch thì cây nhãn kia bước vào giai đoạn đơm trái, và cây khác lại chuẩn bị ra hoa. Như vậy vườn nhãn sẽ đảm bảo gần như cho thu hoạch quanh năm.

Ông Đượng quyết tâm mày mò, tích cực học hỏi kinh nghiệm của một số hộ đã trồng nhãn trái vụ thành công ở các tỉnh lân cận để về áp dụng cho vườn nhãn của gia đình.

Nhờ ham học hỏi, áp dụng thuần thục kỹ thuật trồng, chăm sóc nhãn nên gia đình ông sớm hái quả ngọt.

"Phù thủy" cao tay ấn khiến cây nhãn ra quả trái vụ, bán giá cao

Thời điểm này nhiều vườn nhãn mới lác đác ra hoa nhưng vườn nhà ông Đượng đã có 42 cây nhãn trái vụ sai trĩu quả, mỗi năm ông thu hoạch từ 3,5-4 tấn nhãn trái vụ, thương lái thu mua tại vườn với giá từ 35.000-40.000 đồng/kg, trừ chi phí thu lãi khoảng 200 triệu đồng.

So với vải thì nhãn ít phải sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hơn, chỉ cần phun thuốc trừ sâu đục cuống lúc quả non. Trồng nhãn lâu năm và có kinh nghiệm nên mỗi khi tưới hoặc chăm bón cây, ông Đượng thường chú ý rất kỹ tán cây để tưới cho đúng liều lượng.

Tán cây rộng đến đâu thì tưới đến đó để bộ rễ hấp thụ chất dinh dưỡng tốt hơn. Khi cây ra hoa nếu thời tiết nắng hanh mỗi tuần phải tưới nước từ 1-2 lần để kích thích nở hoa. Vườn nhãn của gia đình ông được áp dụng quy trình VietGAP vào sản xuất nên chất lượng luôn đảm bảo.

Chia sẻ kinh nghiệm và kỹ thuật để nhãn ra quả trái vụ ông Đượng cho biết, kỹ thuật quan trọng nhất để làm nhãn trái vụ là điều tiết sinh trưởng của cây, đặc biệt là kiểm soát thời điểm ra lộc và ra hoa.

Những năm đầu không phải lần nào cũng thành công. Có vụ cây không ra lộc như ý, có vụ ra hoa nhưng đậu quả kém. Nhưng thay vì bỏ cuộc, ông tiếp tục điều chỉnh kỹ thuật, rút kinh nghiệm sau mỗi lần thất bại.

Ngay sau khi thu hoạch vụ trước, vườn nhãn được cắt tỉa cành, tạo tán thông thoáng. Sau đó là công đoạn khoanh cành, khoanh thân nhằm hạn chế dòng dinh dưỡng, giúp cây chuyển từ sinh trưởng sinh dưỡng sang sinh trưởng sinh thực.

“Cây phải ra đủ 3 lần lộc mới thành công, trong đó quan trọng nhất là lộc lần thứ 3 vào cuối tháng 8 âm lịch. Nếu không có lộc này coi như thất bại”, ông Đượng nhấn mạnh.

Cùng với đó, việc điều tiết nước đóng vai trò then chốt. Thời điểm cần “hãm” cây, ông giảm tưới để cây không phát triển tự do. Khi cần kích thích ra hoa, đặc biệt trong điều kiện thời tiết hanh khô, ông tưới nước đều đặn từ 1 - 2 lần mỗi tuần.

Không chỉ vậy, việc chăm sóc bộ tán cũng được ông thực hiện rất tỉ mỉ. Tán cây rộng đến đâu, lượng nước và phân bón được điều chỉnh tương ứng đến đó để bảo đảm bộ rễ hấp thụ tối đa dinh dưỡng.

Cây nhãn không cần quá nhiều thuốc bảo vệ thực vật, chủ yếu chỉ phun phòng sâu đục cuống khi quả còn non. Quan trọng nhất vẫn là chăm đúng kỹ thuật, đúng thời điểm.

Đánh giá về mô hình trồng nhãn trái vụ của gia đình ông Đượng - Chủ tịch Hội Nông dân xã Hà Đông, TP Hải Phòng Lê Đình Minh cho biết, mô hình trồng nhãn trái vụ của gia đình ông Đượng chính là thay đổi tư duy sản xuất nông nghiệp thuần tuý hướng đến kinh tế nông nghiệp.

Với kỹ thuật làm nhãn trái vụ tuy đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên trì và hiểu rõ đặc tính sinh trưởng của cây, nếu làm đúng quy trình sẽ mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội cho nông dân.

Từ mô hình ban đầu mang tính thử nghiệm, cách làm của ông Đượng đang dần được nhân rộng, góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người trồng nhãn địa phương.