Chị Vương Thị Thương (đứng thứ 12, từ trái sang) tại Lễ tôn vinh 63 Nông dân Việt Nam xuất sắc và 32 Nhà khoa học của nhà nông. Ảnh: Lê Hiếu

Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ XI với chủ đề “Thi đua đổi mới, sáng tạo, tăng tốc bứt phá đưa đất nước vào kỷ nguyên phát triển hùng cường, văn minh, thịnh vượng” diễn ra từ ngày 26-27/12 tại Hà Nội. Trong 2.025 đại biểu chính thức có các đại biểu là cá nhân Anh hùng, đại diện các tập thể Anh hùng, Chiến sĩ thi đua toàn quốc và các điển hình tiên tiến được phong tặng, vinh danh từ sau Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ X đến nay.

Vinh dự là một trong những đại biểu tham dự Đại hội, chị Vương Thị Thương - Nông dân Việt Nam xuất sắc năm 2025 (Giám đốc Hợp tác xã Nông sản Toàn Thương, xã Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn) cho biết, chị cảm thấy vô cùng tự hào, xúc động và được tiếp thêm nhiều động lực mới từ sự kiện ý nghĩa này.

"Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ XI không chỉ là dịp để tổng kết, nhìn lại chặng đường đã qua mà còn là nơi tiếp thêm niềm tin, khát vọng và trách nhiệm cho những người làm kinh tế tập thể như chúng tôi – những người đang ngày ngày gắn bó trực tiếp với nông dân và nông thôn", chị Thương chia sẻ bên lề Đại hội.

Từ cô giáo vùng cao đến người nâng tầm quả hồng xứ Lạng

Chị Vương Thị Thương là một trong những đại biểu dân tộc thiểu số tiêu biểu tham dự Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ XI. Hành trình của Thương gắn với tinh thần dám đổi mới tư duy sản xuất, kiên trì theo đuổi con đường nâng cao giá trị nông sản bản địa Lạng Sơn.

Sinh ra và lớn lên tại thị trấn Na Sầm, huyện Văn Lãng cũ (nay là xã Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn), trong một gia đình khó khăn, Thương sớm thấm thía giá trị của lao động và ý chí vươn lên. Năm 2012, sau khi tốt nghiệp Cao đẳng Sư phạm Lạng Sơn, Thương trở thành giáo viên Trường THCS xã Hoàng Việt.

Xã Hoàng Việt khi ấy cũng là một trong hai vùng trồng hồng vành khuyên lớn nhất của huyện Văn Lãng cũ, tỉnh Lạng Sơn. Gắn bó với vùng đất này, Thương không khỏi trăn trở khi chứng kiến cảnh những vườn hồng quả rụng đầy gốc không người mua, nỗi vất vả của những người nông dân bởi câu chuyện "được mùa, mất giá", nhiều học sinh muốn nghỉ học vì cha mẹ không bán được hồng, không có tiền đóng học phí...

Từ mong muốn giúp học sinh tiếp tục đến trường, Thương bắt đầu giúp các gia đình bán hồng. Dần dần, ngôi nhà nhỏ của chị trở thành địa chỉ thu mua hồng vành khuyên được người dân tin tưởng. Năm 2014, Thương quyết định thôi dạy học để tập trung chăm sóc con và "khởi nghiệp" với quả hồng vành khuyên Lạng Sơn.

Với mơ ước góp phần thay đổi "số phận" quả hồng quê mình và cải thiện thu nhập cho bà con nông dân, Thương dành nhiều thời gian mày mò tìm hiểu công nghệ chế biến quả hồng vành khuyên, từ đó phát triển chuỗi giá trị hồng vành khuyên treo gió hữu cơ nhằm tạo thu nhập bền vững cho gia đình, đặc biệt là tạo việc làm mới cho chị em phụ nữ dân tộc Tày, Nùng ở địa bàn xã.

Tháng 10/2021, cô gái người Nùng may mắn được Sở NNPTNT tỉnh Lạng Sơn tạo điều kiện cho tham gia chuyến học tập kinh nghiệm về sản xuất hồng treo gió theo công nghệ Nhật Bản tại Đà Lạt (Lâm Đồng).

Sau khi trở về nhà, được sự hỗ trợ của Sở Công Thương về máy móc, kết hợp vay vốn ưu đãi, Thương đã mạnh dạn đầu tư xây dựng xưởng sản xuất với tổng diện tích trên 1.000 m2, gồm khu sơ chế, nhà kính treo hồng, kho lạnh và mua sắm thêm các máy móc, thiết bị như: máy gọt vỏ, máy hút chân không… với tổng chi phí trên 1 tỷ đồng.

Nhắc lại giai đoạn khởi nghiệp, Thương xúc động chia sẻ, những ngày đầu thử nghiệm hồng treo gió, hàng tấn hồng bị mốc, hỏng, rụng cuống do chưa tìm ra công thức phù hợp với điều kiện khí hậu, nhiệt độ và đặc thù nguyên liệu tại địa phương. “Vừa làm, tôi vừa rút kinh nghiệm, điều chỉnh từng khâu để phù hợp thực tế”, chị nói.

Ngay từ đầu, Thương đã xác định nếu chỉ sản xuất theo phương thức truyền thống thì rất khó đi xa. Vì vậy, chị đã chủ động tham gia các lớp tập huấn về khởi nghiệp, chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu nông sản; các chương trình hỗ trợ của Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Liên minh HTX; đồng thời tự nghiên cứu tài liệu và học hỏi từ những mô hình hiệu quả trong và ngoài nước.

Sau nhiều nỗ lực, đến năm 2022, sản phẩm hồng vành khuyên treo gió đã đảm bảo chất lượng để đưa ra thị trường. Năm 2023, Hợp tác xã Nông sản Toàn Thương được thành lập, đánh dấu bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang tổ chức sản xuất bài bản, chuyên nghiệp.

Nông dân Việt Nam xuất sắc tiếp tục hành trình cống hiến cho nông nghiệp quê hương

Sau 3 năm hoạt động, đến nay, Hợp tác xã Nông sản Toàn Thương tạo việc làm cho hơn 100 lao động gián tiếp, trong đó có trên 30 phụ nữ dân tộc Tày, Nùng trực tiếp tham gia dây chuyền sản xuất hồng treo gió. Hợp tác xã cũng chủ động kết nối, liên kết với các hợp tác xã, tổ hợp tác và hộ sản xuất trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn, nhằm cùng quảng bá nông sản địa phương, nâng cao giá trị sản phẩm vùng cao và từng bước tạo đầu ra ổn định cho nông dân.

Từ trồng trọt, chế biến nông lâm sản, mỗi năm Hợp tác xã đạt doanh thu khoảng 5 tỷ đồng, lợi nhuận 2,2 tỷ đồng.

Những nỗ lực của Vương Thị Thương đã được ghi nhận bằng nhiều giải thưởng: Giải Nhất cuộc thi "Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tỉnh Lạng Sơn" năm 2022; hai lần đoạt Giải Nhất cuộc thi "Phụ nữ khởi nghiệp phát huy tài năng bản địa" cấp vùng và toàn quốc năm 2023, vinh danh Nông dân Việt Nam xuất sắc năm 2025... Sản phẩm hồng treo gió của Hợp tác xã cũng đã được công nhận đạt chuẩn 3 sao OCOP.

Không chỉ làm kinh tế giỏi, Thương còn tích cực tham gia các hoạt động xã hội tại địa phương. Hằng năm, gia đình chị đóng góp hơn 10 triệu đồng vào quỹ Hội Nông dân, tham gia làm đường bê tông, ủng hộ các chương trình "Thắp sáng ước mơ trẻ em vùng cao", các hoạt động bảo vệ môi trường....

Từ kinh nghiệm khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp, nữ đại biểu chia sẻ, người trẻ làm nông nghiệp cần xác định rõ con đường mình chọn và kiên trì theo đuổi. Nông nghiệp không cho kết quả nhanh, không thể “ăn xổi”, mà đòi hỏi sự bền bỉ, sẵn sàng đi đường dài; phải hiểu sản phẩm, hiểu đất, hiểu người nông dân và thị trường. Đồng thời, tư duy sản xuất phải gắn với khoa học, tiêu chuẩn và thị trường; mạnh dạn ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và tận dụng các chính sách hỗ trợ.

"Và điều quan trọng nữa là đừng làm nông nghiệp một mình. Hãy biết kết nối, liên kết, chia sẻ và cùng nhau phát triển trong các mô hình hợp tác, tổ hợp tác, hợp tác xã. Khi làm cùng cộng đồng, giá trị tạo ra không chỉ là kinh tế mà còn là niềm tin, trách nhiệm và sự phát triển bền vững cho quê hương. Đó cũng là câu nói mà tôi luôn tâm niệm - Làm nông nghiệp có thể đi chậm, nhưng nếu làm tử tế và đi cùng nhau, chắc chắn sẽ đi rất xa".

Tiếp tục hành trình cống hiến, Thương cho biết, sau Đại hội, chị kỳ vọng các chủ trương, chính sách sẽ tiếp tục quan tâm sâu sát hơn tới hợp tác xã nông nghiệp vùng cao, đặc biệt là hỗ trợ về vốn, khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản. Đây chính là nền tảng để nông dân yên tâm sản xuất, hợp tác xã phát triển bền vững và nông sản địa phương có thể vươn xa hơn.

Về định hướng thời gian tới, Thương cho biết Hợp tác xã Nông sản Toàn Thương sẽ tiếp tục chuẩn hóa quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, gìn giữ giá trị bản địa, đồng thời mạnh dạn đổi mới, ứng dụng công nghệ để nâng tầm nông sản vùng cao Lạng Sơn.

“Chúng tôi mong muốn không chỉ tạo sinh kế ổn định cho bà con nông dân, mà còn góp phần làm giàu đẹp thêm quê hương, đóng góp thiết thực vào sự phát triển chung của đất nước”, chị Thương bày tỏ.