Làng cổ trồng rau hơn 400 tuổi ở Đà Nẵng, bảnh mắt ra đồng đã thấy tấp nập

Khi sương vẫn còn phủ mờ trên từng luống đất, tiếng gọi nhau í ới đã vang lên khắp làng Trà Quế.

Người xách thùng nước, người gánh phân rong, người cẩn thận cắt từng bó húng, bó tía tô còn đẫm sương đêm. Không khí lao động rộn ràng, khẩn trương nhưng đầy phấn chấn như báo hiệu mùa Xuân đang đến sớm trên làng rau Trà Quế.

Theo các bậc cao niên trong làng, đây là thời điểm “vàng” của năm cho việc chuẩn bị vụ rau Tết.

Dịp cuối năm, nhu cầu rau xanh tăng mạnh, đặc biệt là các loại rau gia vị đặc trưng như húng lủi, húng quế, ngò rí, diếp cá…. Những loại rau làm nên hương vị riêng cho ẩm thực Hội An và không thể thiếu trong mâm cỗ ngày Tết của người dân Đà Nẵng.

Làng rau Trà Quế có lịch sử hơn 400 năm, nổi tiếng với phương thức canh tác truyền thống sử dụng rong, bèo lấy từ các con sông để làm phân bón. Chính lớp rong giàu khoáng chất này đã tạo nên mùi vị thơm nồng rất riêng cho rau Trà Quế – thứ hương vị mà nhiều đầu bếp khẳng định “không nơi nào có được”.

Bà Nguyễn Thị Thu (63 tuổi) ở phường Hội An Tây, nông dân trồng rau lâu năm ở làng Trà Quế) cho biết: Làng rau Trà Quế từ lâu rồi đã "nói không” với các loại thuốc trừ sâu, thuốc kích thích tăng trưởng.

Hàng ngày, người dân nơi đây dậy từ tinh sương để gánh nước, vớt rong dưới đầm Trong, đầm Ngoài của sông Ðế Võng về bón cho rau. Chỉ có loại rong tự nhiên này mới thích hợp với đất Trà Quế.

Vừa tăng cường độ xốp, độ phì nhiêu, màu mỡ cho đất, vừa giảm chi phí đầu vào cho bà con. Nhờ sử dụng nguồn rong này, mà rau Trà Quế có hương vị rất đặc biệt.

Tiếp nối truyền thống của ông cha, thế hệ con cháu chúng tôi quyết tâm giữ gìn nghề truyền thống trồng rau sạch của làng rau Trà Quế.

Hiện nay, bà trồng 300m2 với các loại rau như: mồng tơi, húng, rau é, xà lách,… Mỗi ngày cung cấp ra thị trường khoảng 15kg rau, với giá trung bình từ 30 - 35 nghìn đồng/kg; sau khi trừ chi phí, bà thu về hơn 300 nghìn đồng/ngày.

“Cuối năm là thời điểm bận rộn nhất nhưng cũng là lúc bà con phấn khởi nhất. Rau Trà Quế bán rất chạy, đặc biệt là các loại rau gia vị. Chỉ cần chăm kỹ, giữ đúng cách làm truyền thống thì thương lái đến tận ruộng thu mua, không lo ế hàng”.

Không chỉ bán cho chợ truyền thống ở Hội An, Đà Nẵng, rau Trà Quế còn được cung cấp cho nhiều nhà hàng, khách sạn cao cấp phục vụ du khách trong và ngoài nước. Chính vì vậy, yêu cầu về chất lượng, độ tươi và an toàn vệ sinh cũng được đặt lên hàng đầu.

Du khách tìm về trải nghiệm “Tết làng rau”

Dù trải qua bao biến đổi của thời gian, nhịp sống ở Trà Quế những ngày cuối năm vẫn giữ được nét nguyên sơ.

Người dân vẫn làm đất bằng tay, vẫn tưới rau bằng đôi quang gánh tre, vẫn cặm cụi chăm sóc từng luống rau như chăm con nhỏ. Chỉ khác chăng là công việc dồn dập hơn, gấp gáp hơn, bởi ai cũng muốn kịp cung ứng cho thị trường Tết.

Du khách đến với làng rau Trà Quế, vừa được tham quan làng rau, vừa được trải nghiệm làm nông dân.

Người dân bao năm lam lũ với nghề rau, vẫn luôn nở nụ cười đôn hậu, tận tình hướng dẫn du khách các công đoạn làm nghề, cùng du khách xuống vườn xới đất, tưới rau,... Họ quen với việc làm hướng dẫn viên du lịch tại chỗ mà không cần qua một lớp bồi dưỡng, đào tạo nào.

Ông Nguyễn Lên (63 tuổi) ở phường Hội An Tây, hộ trồng rau kết hợp làm du lịch trải nghiệm chia sẻ: “Những ngày giáp Tết, gia đình tôi phải dậy từ 5 giờ sáng để cắt rau cho kịp đơn hàng. Dù vất vả nhưng thu nhập khá hơn ngày thường nhiều. Vui nhất là thấy du khách thích thú khi được tự tay trồng rau, hiểu thêm về nghề truyền thống của làng rau Trà Quế....”.

Những năm gần đây, làng rau Trà Quế không chỉ là nơi sản xuất nông nghiệp mà còn là điểm du lịch trải nghiệm hấp dẫn.

Dịp cuối năm, nhiều du khách chọn ghé thăm làng để tận mắt chứng kiến không khí lao động hối hả, tự tay trồng rau, tưới nước và tìm hiểu cách chuẩn bị Tết của người dân địa phương.

Hình ảnh những luống rau xanh mướt, người nông dân đội nón lá, gánh nước trên vai trở thành điểm nhấn độc đáo, mang đến cho du khách cảm giác bình yên giữa nhịp sống hiện đại.

Dù đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, giá vật tư tăng cao hay sức ép đô thị hóa, người dân Trà Quế vẫn kiên trì bám đất, bám nghề. Với họ, trồng rau không chỉ là kế sinh nhai mà còn là cách gìn giữ một di sản văn hóa của quê hương.

Những ngày cuối năm, nhìn những chuyến xe chở đầy rau rời làng khi trời còn chưa kịp sáng, ai cũng cảm nhận được niềm hy vọng về một cái Tết đủ đầy, ấm no.

Giữa sự hối hả ấy, làng rau Trà Quế vẫn giữ được vẻ đẹp dung dị, mộc mạc – như chính con người nơi đây, cần cù và gắn bó trọn đời với mảnh đất xanh.

Làng rau Trà Quế ở phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng (trước đây là thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam cũ) có diện tích hơn 18ha, với hơn 200 hộ gia đình làm nghề nông nghiệp, trong đó chủ yếu là trồng rau sạch. Rau Trà Quế nổi tiếng với trên 20 chủng loại rau ăn lá và rau gia vị; đặc biệt, có nhiều loại rau không nơi nào thơm ngon bằng như: húng, é, tía tô,...