Những chuyển đổi mạnh mẽ

Theo đánh giá của UBND tỉnh Sơn La, qua 10 năm thực hiện Thông báo Kết luận số 121-KL/TU ngày 30/11/2015 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Sơn La về một số chủ trương trồng cây ăn quả trên đất dốc, Sơn La đã chuyển đổi mạnh mẽ cơ cấu cây trồng.

Nhiều chỉ tiêu về diện tích và sản lượng đã vượt so với mục tiêu đề ra như: Cây mận vượt 9% về diện tích và 41% về sản lượng; nhãn vượt 42,6% sản lượng; xoài vượt 14% sản lượng; bơ tăng 2,2% sản lượng… Từ năm 2017 – 2025, Sơn La đã xuất khẩu 158.395 tấn quả sang thị trường 15 nước với giá trị đạt 160.809 nghìn USD, được các nước chấp nhận, tin dùng.

Ảnh minh họa

Tại Hội thảo khoa học tham gia góp ý dự thảo báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện chủ trương của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Sơn La về trồng cây ăn quả trên đất dốc giai đoạn 2016 - 2025, các đại biểu, chuyên gia, các doanh nghiệp, hợp tác xã đã thảo luận, đóng góp ý kiến. Đồng thời tham luận các nội dung về những khó khăn, thách thức, định hướng, nhiệm vụ, giải pháp phát triển ngành cây ăn quả Sơn La giai đoạn 2025 - 2030, định hướng 2035; hiện trạng, định hướng, giải pháp về phát triển cây ăn quả rải vụ, trái vụ; giải pháp liên kết phát triển vùng nguyên liệu phục vụ tiêu thụ, chế biến, xuất khẩu các sản phẩm quả; giải pháp phát triển cây ăn quả gắn với du lịch sinh thái, nhất là tại các địa bàn trọng điểm như Mộc Châu...

Ghi nhận, tiếp thu các ý kiến đóng góp vào Dự thảo, ông Phùng Kim Sơn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Sơn La, khẳng định: Các tham luận tại hội thảo đã góp phần làm rõ hơn những kết quả đạt được sau 10 năm Sơn La đưa cây ăn quả lên đất dốc; những khó khăn, hạn chế, đề xuất định hướng, nhiệm vụ, các giải pháp để phát triển cây ăn quả chất lượng cao. Từ đó nâng tầm giá trị, khẳng định vị thế, hiệu quả của chương trình phát triển cây ăn quả trên địa bàn tỉnh.

Thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường Sơn La sẽ tiếp tục tham mưu UBND tỉnh tập trung xây dựng vùng cây ăn quả nguyên liệu theo đúng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, gắn với tiêu thụ, chế biến theo hướng hiện đại, bền vững, sản xuất hàng hóa lớn, áp dụng khoa học công nghệ về giống, quy trình kỹ thuật, ứng dụng hệ thống tưới tiết kiệm; ứng dụng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo trong trồng cây ăn quả và chế biến các sản phẩm từ quả; thực hiện sản xuất có trách nhiệm, truy xuất nguồn gốc; nâng cao hiệu quả sử dụng đất và thu nhập cho người trồng.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Sơn La đề nghị các địa phương tập trung phát triển cây ăn quả theo đúng chủ trương định hướng, chuyển đổi cơ cấu cây trồng bằng giống mới; tuyên truyền vận động người trồng tham gia các hình thức hợp tác, liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm với doanh nghiệp, hợp tác xã, đảm bảo ổn định đầu ra, nâng cao hiệu quả, phát triển bền vững ngành cây ăn quả trên địa bàn tỉnh.

Nhân rộng mô hình và tập trung xây dựng thương hiệu

Thực hiện Đề án NN08-III về “Xây dựng và phát triển mô hình nhãn Ánh vàng 205 theo tiêu chuẩn VietGAP tại Sơn La” giai đoạn 2023-2025, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đã triển khai thực hiện trồng mới và ghép cải tạo nhãn Ánh vàng 205 tại các huyện Mai Sơn, Sông Mã và thành phố Sơn La. 

Đề án “Xây dựng và phát triển mô hình nhãn Ánh vàng 205 theo tiêu chuẩn VietGAP tại Sơn La” giai đoạn 2023-2025 được triển khai với mục tiêu xây dựng mô hình trồng mới bằng giống nhãn Ánh vàng 205, quy mô 35ha, hiệu quả mô hình tăng 20%, góp phần tạo vùng nguyên liệu cung cấp sản phẩm nhãn Ánh vàng 205 phục vụ nhu cầu chế biến trong nước và xuất khẩu; Xây dựng mô hình ghép cải tạo bằng giống nhãn Ánh vàng 205, quy mô 15ha, năng suất đạt trên 15 tấn/ha, hiệu quả của mô hình tăng 25% so với trồng nhãn đại trà.

Đào tạo, nâng cao năng lực cho người sản xuất, kỹ thuật viên về quy trình kỹ thuật ghép cải tạo, trồng và chăm sóc nhãn Ánh vàng 205 theo tiêu chuẩn VietGAP nhằm nâng cao năng suất để nhân rộng sản xuất đại trà. Truyền thông, quảng bá mô hình nhãn Ánh vàng 205 để nhân rộng quy mô sản xuất trên địa bàn tỉnh Sơn La và các tỉnh khác có điều kiện sinh thái phù hợp nhằm phát triển nhãn Ánh vàng 205.

Hiện diện tích cây ghép và cây trồng mới của các hộ tham gia mô trên địa bàn tỉnh Sơn La sinh trưởng và phát triển tốt, không bị sâu bệnh gây hại. Một số diện tích trồng và ghép sớm đã ra hoa bói. Một số hộ đã thử nghiệm các kỹ thuật xử lý ra hoa sớm, bước đầu cho thấy hiệu quả xử lý ngang giống nhãn T6, có khả năng cao để phát triển rải vụ.

Ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, cho biết: Để triển khai có hiệu quả mô hình, Trung tâm đã xây dựng các vườn cây đầu dòng tại địa phương, tạo ra các nguồn giống ban đầu, để cung cấp cũng như nhân rộng diện tích trồng nhãn Ánh vàng 205.

Bên cạnh đó, với đội ngũ khuyến nông ở cơ sở hỗ trợ nông dân về mắt ghép, cũng như kỹ thuật, giúp nhà vườn nâng cao kiến thức về phát triển cây nhãn cũng như có được nguồn giống đúng chất lượng cho bà con mở rộng diện tích.

“Tới đây, chúng tôi sẽ chuyển giao cho Sơn La vườn cây đầu dòng, từ đó tỉnh sẽ quản lý, giúp cho hệ thống khuyến nông khai thác và nhân rộng mô hình, tạo thành vùng nguyên liệu nhãn Ánh vàng cho địa phương”, ông Thanh nói.