Chuỗi giá trị sản xuất lúa ở Đà Nẵng, lợi đủ đường, giống lúa mới, năng suất cao, cho gạo ngon đưa vào gieo cấy
Từ thực tiễn triển khai tại Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất và Kinh doanh tổng hợp Hòa Tiến 1 (xã Hòa Tiến, TP Đà Nẵng), chuỗi giá trị lúa gạo đang dần được hình thành theo hướng hiện đại, bền vững.
Theo đó, toàn bộ quy trình sản xuất được chuẩn hóa ngay từ đầu vụ, từ khâu chọn giống, gieo sạ đến chăm sóc và thu hoạch. Nông dân tham gia mô hình được hỗ trợ kỹ thuật thường xuyên, giảm đáng kể chi phí đầu vào và hạn chế rủi ro trong sản xuất.
Năng suất vượt trội từ giống mới
Kết quả bước đầu cho thấy hiệu quả rõ rệt của việc áp dụng giống lúa mới và quy trình canh tác đồng bộ. Với giống ĐT68 triển khai trên diện tích 12ha, thời gian sinh trưởng khoảng 115 ngày, mật độ bông đạt 450–500 bông/m², số hạt chắc trung bình 150–170 hạt/bông, năng suất sơ bộ đạt khoảng 82 tạ/ha, thậm chí có hộ đạt trên 95 tạ/ha khi thâm canh tốt.
Mô hình liên kết sản xuất giống lúa Hà Phát 3 tại xã Hòa Tiến do Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất và Kinh doanh tổng hợp Hòa Tiến 1 phối hợp với Công ty TNHH Nông nghiệp Đồng Tâm thực hiện. Ảnh: T.T.
Trong khi đó, giống Hà Phát 3 được gieo trồng trên quy mô lớn hơn, khoảng 30ha, cũng ghi nhận kết quả tích cực với năng suất trung bình đạt khoảng 8 tấn/ha, có thể lên tới 9 tấn/ha. Giống lúa này có ưu điểm bông nhiều, hạt chắc, khả năng chống đổ ngã tốt và phù hợp điều kiện canh tác tại địa phương.
Những con số này cho thấy hiệu quả rõ rệt của việc thay đổi cơ cấu giống theo hướng chất lượng cao, thay thế dần các giống cũ năng suất thấp và dễ nhiễm sâu bệnh.
Đối với người trực tiếp sản xuất, yếu tố quan trọng nhất không chỉ nằm ở năng suất mà còn là sự ổn định của thị trường tiêu thụ. Ông Nguyễn Phú Thảo, thành viên Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất và Kinh doanh tổng hợp Hòa Tiến 1 cho biết, việc tham gia mô hình liên kết đã giúp nông dân thay đổi cách nghĩ về sản xuất lúa.
“Đây là giống lúa cứng cây, hạt tròn, rất phù hợp với thổ nhưỡng địa phương và năng suất vượt trội so với nhiều giống cũ, đặc biệt không lo đầu ra khi hợp tác xã và công ty thu mua tận ruộng. Chúng tôi rất mong mô hình này được nhân rộng để bà con yên tâm bám đồng”, ông Thảo chia sẻ.

Liên kết sản xuất giúp nông dân trút bỏ nỗi lo lúa rớt giá. Ảnh: T.T.
Việc doanh nghiệp cam kết thu mua toàn bộ sản phẩm với giá ổn định giúp nông dân không còn phụ thuộc vào thương lái, hạn chế tình trạng bị ép giá khi vào mùa thu hoạch rộ.
Ông Trần Văn Hải, Giám đốc Công ty TNHH Nông nghiệp Đồng Tâm cho biết, đơn vị đã nhiều năm gắn bó với nông dân Đà Nẵng và hiện đang duy trì diện tích liên kết khoảng 100ha/vụ.
“Trong mô hình này, chúng tôi đóng vai trò là nhà đầu tư cung cấp giống gốc và trực tiếp chuyển giao quy trình kỹ thuật canh tác. Việc sử dụng giống chuẩn giúp nông dân hạn chế tối đa sâu bệnh, từ đó tiết giảm đáng kể chi phí phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và công lao động. Quan trọng nhất, công ty cam kết bao tiêu toàn bộ đầu ra với mức giá ổn định, bảo vệ nông dân trước những biến động thất thường của thị trường”, ông Hải nhấn mạnh.
Mô hình liên kết sản xuất lúa giống giữa hợp tác xã và doanh nghiệp mở ra hướng đi bền vững cho nông nghiệp Đà Nẵng. Ảnh: T.H.
Theo định hướng của doanh nghiệp, thời gian tới sẽ tiếp tục mở rộng diện tích liên kết tại Hòa Tiến và các khu vực khác trên địa bàn, hướng đến hình thành vùng nguyên liệu tập trung quy mô lớn.
Một trong những yếu tố quyết định thành công của mô hình chính là vai trò trung gian của hợp tác xã. Với hơn 1.300 thành viên và doanh thu trung bình khoảng 5,5 tỷ đồng mỗi năm, Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất và Kinh doanh tổng hợp Hòa Tiến 1 đang đóng vai trò cầu nối quan trọng giữa nông dân và doanh nghiệp.
Từ sản xuất nhỏ lẻ đến chuỗi giá trị hàng hóa
Ông Ngô Văn Sinh, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất và Kinh doanh tổng hợp Hòa Tiến 1 cho biết, việc liên kết với doanh nghiệp sản xuất giống là định hướng chiến lược của đơn vị trong nhiều năm qua.
“Thông qua chuỗi liên kết sản xuất các giống lúa như ĐT68 và Hà Phát 3 với Công ty Đồng Tâm, hợp tác xã đứng ra làm cầu nối pháp lý, bảo đảm hợp đồng bao tiêu sản phẩm. Mục đích cao nhất là để thành viên hợp tác xã tập trung vào khâu sản xuất cho thật tốt, hoàn toàn trút bỏ được gánh nặng tìm thương lái hay điệp khúc bị ép giá mỗi khi được mùa”, ông Sinh cho hay.
Không chỉ tổ chức sản xuất, hợp tác xã còn đóng vai trò chuẩn hóa quy trình kỹ thuật, giúp nâng cao chất lượng sản phẩm và đồng đều hóa sản lượng trên diện rộng.
Từ góc độ quản lý, mô hình liên kết sản xuất lúa tại Hòa Tiến được đánh giá là phù hợp với định hướng tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng.
Ông Nguyễn Xuân Vũ, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã TP Đà Nẵng nhận định, việc phát triển chuỗi liên kết sản xuất lúa giống và lúa chất lượng cao là xu hướng tất yếu trong bối cảnh hội nhập và cạnh tranh thị trường ngày càng gay gắt.

Ông Nguyễn Phú Thảo bên diện tích lúa ĐT68 đạt năng suất cao. Ảnh: T.H.
“Vai trò của hợp tác xã trong việc làm ‘bà đỡ’ kết nối giữa doanh nghiệp và hộ cá thể cực kỳ quan trọng. Hợp tác xã không chỉ giúp chuẩn hóa quy trình đầu vào mà còn là chốt chặn bảo vệ quyền lợi đầu ra cho nông dân. Thời gian đến, Liên minh Hợp tác xã TP Đà Nẵng tiếp tục tổ chức các hội nghị, hội thảo đầu bờ để nhân rộng mô hình liên kết ba nhà: Nhà nước – doanh nghiệp – nhà nông”, ông Nguyễn Xuân Vũ nhấn mạnh.
Thực tế tại Hòa Tiến cho thấy, khi nông dân tham gia vào chuỗi liên kết, tư duy sản xuất đã có sự chuyển biến rõ rệt. Thay vì sản xuất manh mún, phụ thuộc thị trường tự do, nông dân bắt đầu tiếp cận sản xuất theo kế hoạch, có hợp đồng và có định hướng dài hạn.
Mô hình này không chỉ giúp tăng thu nhập cho nông dân mà còn góp phần quan trọng trong việc hình thành vùng sản xuất tập trung, nâng cao chất lượng nông sản và giảm thiểu rủi ro thị trường.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và thị trường nông sản ngày càng biến động, những mô hình liên kết chuỗi giá trị như tại Hòa Tiến được kỳ vọng sẽ tiếp tục được nhân rộng, trở thành nền tảng quan trọng cho quá trình phát triển nông nghiệp bền vững của Đà Nẵng trong thời gian tới.