(Cổng ĐT HND) - Hút thuốc lá gây ô nhiễm môi trường bằng cách thải các khí độc hại vào bầu khí quyển. Tàn thuốc lá cũng xả rác ra môi trường, và các hóa chất độc hại trong tàn dư ngấm vào đất và nước, do đó gây ô nhiễm đất và nước. Động và thực vật tiếp xúc hoặc hấp thụ các chất độc hại từ tàn dư thuốc lá cũng bị ảnh hưởng.
Thuốc lá đe dọa môi trường khí quyển
Như vậy, không chỉ khói thuốc lá gây ra những tác động đa dạng đến con người và môi trường mà còn cả tàn thuốc và các chất thải khác được thải ra trong toàn bộ quá trình sản xuất thuốc lá.
Ngoài tác động đến sức khỏe cộng đồng, ngành công nghiệp thuốc lá còn là nguyên nhân gây ra những thiệt hại môi trường như thoái hoá đất, ô nhiễm môi trường đất, nước, không khí, góp phần làm gia tăng sự nóng lên toàn cầu và gây hiệu ứng nhà kính.
Thành phần chính trong sản xuất thuốc lá là thuốc lá, và thực tế là hầu hết chúng được trồng trong các khu rừng nhiệt đới. Theo đó, nó đã góp phần gây ra tình trạng phá rừng lớn ở những khu vực mà nó được trồng. Những khu vực bắt đầu trồng cây thuốc lá trên những vùng đất nhỏ, giờ đã trở thành những cánh đồng rộng lớn, và một số nơi như vậy đã được bao phủ bởi rừng rậm.
Một ví dụ điển hình là làng Tabora ở Usenge, Tanzania, nơi nông dân trồng thuốc lá địa phương chứng thực hiện tượng này. Phá rừng cũng gây ra những tác động xấu đối với môi trường chẳng hạn như làm giảm khả năng kiếm ăn của thực vật, mất đa dạng sinh học, xói mòn đất và tăng nhiệt độ toàn cầu.
Một công bố thậm chí còn chỉ ra rằng trong một giờ, một đơn vị sản xuất thuốc lá cần khoảng 4 dặm giấy để cuộn và đóng gói, tức là cứ 300 điếu thuốc được sản xuất thì một cây bị phá hủy. Ngoài ra, nhiều nước sản xuất phải đốt nhiều củi dùng để tạo lửa sấy lá thuốc.
Toàn bộ quá trình nuôi trồng, chữa bệnh và vận chuyển thuốc lá cần sử dụng một lượng lớn hóa chất và các nguyên liệu độc hại khác. Đồng thời, quá trình sản xuất tạo ra một lượng lớn chất thải như thuốc trừ sâu và phân bón hóa học có hại.
Một trong những chất được sử dụng thường xuyên trong quá trình sản xuất được biết đến là Aldicarb. Nó rất độc đối với con người, thực vật và động vật và có thể ngấm vào đường nước và làm nhiễm độc đất trong vài năm.
không chỉ khói thuốc lá gây ra những tác động đa dạng đến con người và môi trường mà còn cả tàn thuốc và
các chất thải khác được thải ra trong toàn bộ quá trình sản xuất thuốc lá
Các chất thải độc hại khác được tạo ra từ quá trình sản xuất thuốc lá bao gồm dithane DF, imidacloprid, 1, 3-dichloropropene, chlorpyrifos và methyl bromide, có thể gây hại cho thực vật, con người và động vật. Ngay từ năm 1995, người ta đã báo cáo rằng gần 2300 triệu kg chất thải sản xuất được tạo ra từ quá trình sản xuất thuốc lá hàng năm, bao gồm thêm 209 kg chất thải hóa học.
Quá trình chế biến công nghiệp và hút thuốc lá làm tăng thêm một lượng lớn các chất ô nhiễm không khí vào bầu khí quyển. Khói thuốc gây ô nhiễm không khí trực tiếp và quá trình sản xuất thải ra các chất gây ô nhiễm không khí theo nhiều cách. Nó bắt đầu ngay trong các trang trại thuốc lá, nơi các máy móc được sử dụng thải ra khí nhà kính từ nhiên liệu hóa thạch được đốt cháy để tạo ra năng lượng.
Các đám cháy đốt củi hoặc các lò nung đặc biệt cũng được yêu cầu trong quá trình đóng rắn, giải phóng các hóa chất độc hại vào bầu khí quyển. Vận chuyển và vận chuyển để chế biến công nghiệp và đến các thị trường tiêu dùng trên toàn thế giới làm tăng thêm dấu vết môi trường do khí thải nhà kính.
Điểm số cao của thuốc trừ sâu, phân bón và các hóa chất khác được sử dụng trong việc trồng thuốc lá sẽ tạo ra một lượng lớn các chất ô nhiễm nguy hại cho đất. Những chất hóa học này tích tụ và cuối cùng cản trở độ phì nhiêu của đất và làm cho đất không thích hợp để trồng bất kỳ loại cây trồng nào khác.
Mặt khác, hầu hết các thành phần có trong tàn thuốc không thể phân hủy và mất nhiều năm để phân hủy.
Các bộ lọc được làm bằng axetat xenluloza, có nguồn gốc từ nhựa, có thể phân hủy quang học - có thể bị phân hủy bởi tia UV, nhưng vẫn phải mất một thời gian dài để phân hủy. Theo ước tính của các nhà nghiên cứu, các thành phần trong bộ lọc sẽ tồn tại trong đất trong một thời gian dài, lên đến 10 năm.
Carbon dioxide, methane và các hóa chất độc hại khác có trong khói thuốc thụ động, gây ô nhiễm không khí do hút thuốc. Mặc dù mêtan và carbon dioxide không gây chết người đối với người hút thuốc, nhưng các loại khí này làm tăng thêm ô nhiễm bầu khí quyển nói chung.
Việc hút thuốc trên toàn cầu thải ra gần 2,6 tỷ kg carbon dioxide và 5,2 tỷ kg mêtan vào khí quyển mỗi năm. Điều này cung cấp một bức tranh rõ ràng về việc chỉ hút thuốc lá đã góp phần vào biến đổi khí hậu như thế nào. Như đã thảo luận trước đó, khói thuốc thụ động cũng gây ra những nguy cơ gián tiếp về sức khỏe như ung thư cho người và động vật khác.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thuốc lá là nguyên nhân gây ra hơn 8 triệu ca tử vong hàng năm. Trong đó hơn 7 triệu người tử vong do sử dụng thuốc lá trực tiếp và khoảng 1,2 triệu người tử vong là do hút thuốc lá thụ động. Ngành công nghiệp thuốc lá còn góp phần làm gia tăng tình trạng phá rừng, đặc biệt là ở các nước đang phát triển. Mỗi năm, khoảng 3,5 triệu ha đất bị phá để trồng thuốc lá và 600 triệu cây bị chặt để lấy gỗ sấy nguyên liệu thuốc, 22 tỷ tấn nước được sử dụng. Việc phá rừng cũng dẫn đến suy thoái đất và làm giảm khả năng hỗ trợ các cây trồng khác của đất.
Bên cạnh đó, một nghiên cứu chỉ ra rằng ngành công nghiệp thuốc lá cùng với cháy rừng hằng năm thải ra 84 triệu tấn khí CO2 trong bầu không khí và thải ra lượng khí độc hại cao gấp 10 lần so với các loại nhiên liệu, tương đương với 20% lượng CO2 mà ngành hàng không thương mại thải ra mỗi năm, góp phần làm gia tăng sự nóng lên toàn cầu và gây hiệu ứng nhà kính. Các sản phẩm như thuốc lá điếu, thuốc lá không khói và thuốc lá điện tử cũng góp phần vào việc tích tụ ô nhiễm nhựa. Đầu lọc thuốc lá chứa vi nhựa và là loại ô nhiễm nhựa cao thứ hai trên thế giới.
Ở Việt Nam, hàng năm có khoảng 1,4% diện tích rừng bị phá để sản xuất thuốc lá. Những nơi trồng nhiều cây thuốc lá thường có tình trạng đất trở nên bạc màu, cằn cỗi... đặc biệt là những nơi trồng thuốc lá ở vùng đồi dốc. Trung bình mỗi vụ trồng thuốc lá dài 3 tháng, người nông dân phải sử dụng 16 loại thuốc trừ sâu và nhiều loại phân bón hóa học. Những hóa chất này làm ô nhiễm đất, không khí và nguồn nước của một vùng lớn khi mà chúng bị rửa trôi theo nước mưa. Về lâu dài, việc sử dụng nhiều hóa chất sẽ làm đất bị xói mòn, ảnh hưởng xấu đến môi trường và những nông dân trồng thuốc dễ bị mắc các bệnh, liên quan đến việc sử dụng hóa chất.
Quá trình sản xuất thuốc lá tạo ra lượng chất thải rất lớn, trong đó ngoài những chất hữu cơ thông thường như bụi than, giấy vụn... và nhiều chất độc khác có trong bụi thuốc lá và môi trường không khí tại nơi sản xuất và khu vực lân cận, bao gồm chất dầu, chất dẻo và amoniac, etylen, glycol, nicotin... Trong khi đó, ở nước ta vẫn còn nhiều nhà máy sản xuất thuốc lá nằm trong các khu vực đông dân cư. Mặc dù doanh nghiệp đã chú ý giảm thiểu ô nhiễm như lắp đặt các hệ thống thiết bị hút gió, thông gió, song hoạt động của các nhà máy này vẫn ảnh hưởng xấu đến môi trường sống và sức khỏe người dân địa phương.
Trong khói thuốc lá có 4.000 chất hóa học, phần lớn lá các chất độc hại, trong đó hơn 40 chất là tác nhân gây ung thư. Khi hút thuốc, các chất nguy hại đó đều được thải vào không khí, gây ô nhiễm môi trường. Tại Việt Nam, Tổ chức Y tế Thế giới ước tính, mỗi năm chúng ta có khoảng 40.000 người tử vong vì các bệnh có liên quan đến thuốc lá và nếu không có biện pháp kịp thời, đến năm 2030, con số này sẽ tăng lên tới 70.000 người (gấp gần 4 lần số ca tử vong vì tai nạn giao thông đường bộ tại nước ta mỗi năm).
Tuy nhiên, điều này hoàn toàn có thể phòng ngừa được nếu mọi người thực hiện nghiêm theo những quy định của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Thiết lập môi trường không có khói thuốc lá đã được chứng minh là cách tiếp cận đơn giản, hiệu quả để dự phòng phơi nhiễm và tác hại liên quan đến thuốc lá. Do vậy, chung tay xây dựng môi trường không khói thuốc lá là biện pháp hiệu quả để bảo vệ mọi người và môi trường.