Chọn tổ hợp vào lớp 10 quan trọng ra sao?

Đến thời điểm hiện tại, loạt các tỉnh thành công bố điểm thi, điểm chuẩn vào lớp 10 năm học 2026-2027. Bên cạnh niềm vui trúng tuyển, nhiều học sinh và phụ huynh lại đứng trước một quyết định quan trọng: lựa chọn tổ hợp môn học. Đây không chỉ là việc sắp xếp thời khóa biểu mà còn có thể ảnh hưởng đến định hướng nghề nghiệp, lựa chọn ngành học và xét tuyển đại học trong tương lai.

Thực tế cho thấy, nhiều học sinh lựa chọn tổ hợp theo bạn bè hoặc theo xu hướng "hot" mà chưa thực sự hiểu năng lực và sở thích của bản thân. Một số em chọn các môn tự nhiên vì cho rằng dễ xét tuyển đại học, trong khi lại có thế mạnh ở các môn xã hội. Ngược lại, nhiều em theo các môn xã hội nhưng khi xét tuyển đại học lại nuối tiếc vì không có tổ hợp môn mình học.

Việc chọn tổ hợp cần dựa trên ba yếu tố chính: năng lực học tập hiện tại, sở thích cá nhân và định hướng nghề nghiệp trong tương lai.

Mặc dù còn 3 năm nữa mới bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học, song học sinh lớp 10 nên sớm tìm hiểu các nhóm ngành nghề mình quan tâm.

Ví dụ, những học sinh có định hướng theo các ngành Kỹ thuật, Công nghệ, Y dược thường cần nền tảng tốt ở các môn Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tin học... Trong khi đó, các ngành Kinh tế, Luật, Báo chí, Khoa học xã hội lại có nhiều phương thức xét tuyển liên quan đến Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý hoặc Ngoại ngữ...

Có bao nhiêu tổ hợp môn vào lớp 10?

Khi nhập học vào lớp 10, học sinh học 8 môn bắt buộc gồm Ngữ văn, Toán, Ngoại ngữ 1, Lịch sử, Giáo dục thể chất, Giáo dục quốc phòng an ninh, Hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp, Nội dung giáo dục của địa phương.

Ngoài ra, các em chọn 4/9 môn lựa chọn gồm: Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Công nghệ, Tin học, Âm nhạc, Mỹ thuật.

Về lý thuyết, học sinh có 126 cách chọn, song thực tế mỗi trường THPT thường có khoảng 5-8 tổ hợp, chủ yếu chia thành hai nhóm Tự nhiên và Xã hội, tùy thuộc số giáo viên và cơ sở vật chất.

Hiện tại, khoảng 124.000 thí sinh tại Hà Nội đã biết điểm thi, điểm chuẩn trúng tuyển vào lớp 10 năm học 2026-2027.

Tại buổi gặp mặt phụ huynh, học sinh khối 10 năm 2026 mới đây, thầy Lê Hồng Chung - Hiệu trưởng Trường THPT Yên Hòa, phường Yên Hòa, Hà Nội khẳng định, nhà trường luôn coi việc tư vấn cho học sinh ngay từ khi bắt đầu nhập học là rất cần thiết.

Theo Chương trình GDPT 2018, ngoài các môn bắt buộc sẽ có tổ hợp môn lựa chọn 4 để quyết định đầu ra sau khi tốt nghiệp THPT.

Nhiều trường đại học yêu cầu học sinh phải có kết quả học tập từ 4-6 kỳ học của một số bộ môn liên quan đến từng khối ngành. Do vậy, việc học sinh lựa chọn tổ hợp môn phải thực sự chính xác, chắc chắn ngay từ năm lớp 10. Việc lựa chọn sai tổ hợp sẽ gây khó khăn trong quá trình học tập của các em trong suốt 3 năm THPT.

"Trường THPT Yên Hòa có hai định hướng: Khoa học tự nhiên gồm 4 môn lựa chọn (Vật lí, Hóa học, Sinh học, Tin học/Công nghệ); Khoa học xã hội (Địa lí, Giáo dục kinh tế - Pháp luật, Vật lí, Sinh học, Tin học/Công nghệ). Dù vậy, các em chọn tổ hợp của khối Khoa học xã hội cũng được trang bị kiến thức về Khoa học tự nhiên để có được những kỹ năng nền tảng trong thời đại mới", thầy Lê Hồng Chung trao đổi.

Tại TP.HCM, Sở GDĐT TP.HCM đã yêu cầu các trường THPT không được xây dựng các tổ hợp môn học theo hướng "cứng" khi tuyển sinh lớp 10.

Lãnh đạo Sở nhấn mạnh hiệu trưởng các trường không được áp đặt sẵn các tổ hợp môn theo ý chí chủ quan của nhà trường trước khi thực hiện tuyển sinh. Việc xây dựng các tổ hợp định sẵn sẽ hạn chế quyền lựa chọn của học sinh, không phản ánh đúng nhu cầu, năng lực và định hướng cá nhân theo tinh thần của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Chọn tổ hợp ra sao để rộng mở con đường xét tuyển đại học 3 năm tới?

Trước thực trạng nhiều học sinh lớp 9 đang băn khoăn lựa chọn tổ hợp môn khi vào lớp 10, trao đổi với PV Báo Dân Việt, TS Lê Anh Đức, Trưởng phòng Quản lý Đào tạo, Đại học Kinh tế Quốc dân, cho hay Đại học Kinh tế Quốc dân dự kiến tiếp tục duy trì phương thức xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT với 4 tổ hợp:

1. A00 (Toán - Lý - Hoá): đây là tổ hợp truyền thống được sử dụng từ rất lâu của Đại học.

2. A01 (Toán - Lý - Anh)

3. D01 (Toán - Văn - Anh)

4. D07 (Toán - Hoá - Anh)

Theo ông Lê Anh Đức, điểm chung của cả 4 tổ hợp là đều có môn Toán. Trong năm tới, Nhà trường dự kiến công bố phương hướng tuyển sinh đại học chính quy vào ngày 26/6 để học sinh sớm có định hướng học tập.

ThS. Phạm Thái Sơn, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Truyền thông, Trường Đại học Công Thương TP.HCM (HUIT), cho biết một điểm đáng chú ý trong tuyển sinh lớp 10 năm 2026 tại TP.HCM là các trường THPT không được xây dựng tổ hợp môn "cứng" mà phải bảo đảm quyền lựa chọn của học sinh theo năng lực, sở thích và định hướng nghề nghiệp.

Xu hướng nổi bật hiện nay là học sinh tăng lựa chọn các môn STEM như Tin học, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Công nghệ; đồng thời giảm dần tư duy học theo các khối A, B, C, D truyền thống. Thay vào đó, các em chọn môn học phù hợp với ngành nghề dự định theo đuổi trong tương lai.

Theo ông Sơn, việc được chủ động lựa chọn môn học giúp học sinh xây dựng lộ trình học tập linh hoạt hơn, đồng thời đáp ứng yêu cầu tuyển sinh ngày càng đa dạng của các trường đại học.

Ông cũng cho biết nhiều trường đại học dự kiến từ năm 2028 sẽ đẩy mạnh phương thức đánh giá tổng hợp, kết hợp kết quả học bạ THPT với điểm thi tốt nghiệp THPT hoặc các kỳ thi đánh giá năng lực. Vì vậy, học sinh vào lớp 10 hiện nay cần quan tâm không chỉ đến việc chọn tổ hợp môn mà còn phải duy trì kết quả học tập ổn định trong suốt 3 năm THPT.