Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo - Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá

Đây là một thông điệp mang tính cảnh báo mạnh mẽ trên quy mô toàn cầu. Thực tế hiện nay, ngành công nghiệp thuốc lá đang không ngừng thay đổi phương thức tiếp cận bằng những chiêu thức vô cùng tinh vi, nguy hiểm nhằm thu hút giới trẻ, đặc biệt là tầng lớp công nhân và người lao động trẻ tuổi.

Thuốc lá không chỉ gây tổn thất nghiêm trọng về mặt sức khỏe đối với cá nhân người sử dụng mà còn để lại những hệ lụy, thiệt hại kinh tế nặng nề cho quốc gia.

Nhận thức rõ điều này, công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá không còn bó hẹp trong phạm vi y tế thuần túy, mà đã trở thành vấn đề cốt lõi trong chiến lược phát triển con người, ổn định xã hội và thúc đẩy đất nước phát triển bền vững.

Trong thời gian qua, công đoàn xã đã tích cực chủ động phối hợp với trạm y tế xã, các cơ quan chức năng cùng cộng đồng doanh nghiệp triển khai sâu rộng nhiều hoạt động xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc.

Nhờ đẩy mạnh công tác tuyên truyền và vận động, nhận thức cũng như hành vi của đoàn viên, người lao động đã có những chuyển biến tích cực, từng bước hình thành lối sống lành mạnh, văn minh tại nơi làm việc.

"Chúng ta phải làm cho mỗi người lao động hiểu rằng từ bỏ thuốc lá không chỉ là bảo vệ sức khỏe của chính mình mà còn là bảo vệ gia đình, đồng nghiệp và tương lai con trẻ. Một doanh nghiệp phát triển bền vững không thể chỉ quan tâm đến năng suất mà trước hết phải quan tâm đến sức khỏe và chất lượng sống của người lao động", ông Cảnh nhấn mạnh.

Nhiều mô hình thiết thực như “Nhà máy không khói thuốc”, “Nơi làm việc xanh - sạch - an toàn” đã được nhân rộng, mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc cải thiện môi trường lao động, nâng cao năng suất và chất lượng sống cho công nhân.

Tuy nhiên, trước sự tấn công mạnh mẽ của các sản phẩm nicotine thế hệ mới như thuốc lá điện tử, tổ chức công đoàn vẫn phải đối mặt với không ít thách thức khi một bộ phận lao động trẻ vẫn coi đây là trào lưu hiện đại mà lơ là những nguy cơ tiềm ẩn cho tương lai thể chất và tinh thần của chính mình.

Nâng cao năng lực an toàn vệ sinh lao động

Bên cạnh các hoạt động bài trừ khói thuốc, công tác đảm bảo an toàn chủ động tại nơi làm việc cũng được đặt lên hàng đầu. Công đoàn xã Trừ Văn Thố đã tổ chức lớp tập huấn công tác an toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ) cho hơn 100 cán bộ công đoàn cơ sở và người lao động trên địa bàn.

Lớp tập huấn do lãnh đạo trạm y tế xã trực tiếp giảng dạy và triển khai, tập trung vào các nội dung cốt lõi giúp củng cố kiến thức và kỹ năng thực tiễn cho đội ngũ nhân sự cơ sở bao gồm:

Phổ biến chuyên sâu các quy định pháp luật của Luật An toàn, vệ sinh lao động. Hướng dẫn nghiệp vụ công tác huấn luyện an toàn và quy trình quan trắc môi trường lao động định kỳ tại đơn vị.

Đồng thời, cập nhật các chính sách, chế độ bảo hộ, đền bù mới nhất dành cho người lao động không may bị tai nạn lao động hoặc mắc bệnh nghề nghiệp. Làm rõ trách nhiệm, quyền hạn của các tổ chức, cá nhân và người sử dụng lao động trong việc phối hợp bảo vệ con người.

Nhân Ngày Thế giới không thuốc lá năm 2026, WHO lựa chọn chủ đề “Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo - Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá” để nâng cao nhận thức về các chiến lược ngày càng tinh vi của các tập đoàn thuốc lá trên thế giới trong việc tăng khả năng gây nghiện trong khi vẫn tạo cảm giác “công nghệ tiên tiến”. Ngày Thế giới không thuốc lá năm nay nỗ lực truyền thông thúc đẩy các hành động chính sách mạnh mẽ hơn để bảo vệ thanh thiếu niên. WHO kêu gọi chính phủ các quốc gia, các đối tác và tổ chức xã hội tăng cường quản lý, thu hẹp khoảng cách chính sách và bảo vệ thế hệ tương lai khỏi tác hại của các sản phẩm thuốc lá và nicotine.

Sử dụng thuốc lá là yếu tố nguy cơ chính gây ra các bệnh không lây nhiễm như ung thư, tim mạch và đái tháo đường. Sử dụng thuốc lá gây ra hơn 8 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn thế giới, trong đó có khoảng 1,6 triệu ca tử vong do các bệnh liên quan đến hút thuốc thụ động. Đặc biệt, khu vực Đông Nam Á đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nghiêm trọng khi thuốc lá cướp đi sinh mạng của khoảng 3,1 triệu người mỗi năm.

Trẻ em là đối tượng chịu tổn thương lớn nhất với khoảng 50% bị phơi nhiễm khói thuốc thụ động trên toàn cầu, dẫn đến hơn 65.000 ca tử vong trẻ em hằng năm. Trên quy mô toàn cầu, hiện có ít nhất 40 triệu trẻ em từ 13–15 tuổi đang sử dụng các sản phẩm thuốc lá, trong đó 20 triệu em hút thuốc lá điếu và 15 triệu em sử dụng thuốc lá điện tử. Đáng chú ý, trẻ em có nguy cơ sử dụng thuốc lá điện tử cao gấp 9 lần so với người lớn.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới: “Giới trẻ đang trở thành mục tiêu một cách có chủ đích của các tập đoàn thuốc lá trên thế giới. Hương vị hấp dẫn, bao bì bắt mắt và các hình thức tiếp thị gây hiểu lầm đang được sử dụng để khiến những sản phẩm gây nghiện và có hại trở nên hấp dẫn với giới trẻ”.

WHO nhấn mạnh rằng các công ty thuốc lá trên thế giới đang lấy danh nghĩa “đổi mới sáng tạo” để đa dạng cách tiếp cận với nhiều nhóm đối tượng người dùng. Những “đổi mới sáng tạo” mà các công ty thuốc lá đang làm là quảng bá những sản phẩm nicotine mới như thuốc lá điện tử, túi nicotine và các thiết bị nicotine tổng hợp, đa dạng hóa các sản phẩm gây nghiện, thay đổi thiết kế bao bì để sản phẩm trông bắt mắt hơn; là những chiến thuật marketing và trưng bày sản phẩm khiến cho khách hàng dễ nhìn thấy hơn và dễ “nghiện” hơn  bất chấp đó là trẻ em hay là thanh thiếu niên. Hệ quả gây ra là một vòng luẩn quẩn nghiện ngập đe dọa làm mất đi những tiến bộ các quốc gia đã đạt được trong nhiều năm qua trong việc kiểm soát thuốc lá. Nhưng điều này chưa dừng lại khi vấn đề kiểm soát thuốc lá đã và đang được các tập đoàn thuốc lá trên thế giới tiếp tục vận động để trì hoãn, làm suy yếu hoặc ngăn chặn các chính sách có thể gây tổn hại đến lợi nhuận của ngành.

Tiếp nối chủ đề chiến dịch truyền thông năm 2025, chủ đề Ngày Thế giới không thuốc lá năm 2026 nhấn mạnh cam kết liên tục của Tổ chức Y tế Thế giới trong việc vạch trần các chiến thuật của ngành công nghiệp thuốc lá, đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá và thúc đẩy thực thi chính sách nhằm bảo vệ thanh thiếu niên và cộng đồng.

Chiến dịch năm 2026 nhằm mục tiêu:

- Nâng cao nhận thức về các chiến lược ngày càng tinh vi của các tập đoàn thuốc lá trên thế giới trong việc tăng khả năng gây nghiện trong khi vẫn tạo cảm giác “công nghệ tiên tiến”.

- Thúc đẩy các hành động chính sách mạnh mẽ hơn để bảo vệ thanh thiếu niên.

- Ngăn ngừa nghiện và giảm nhu cầu sử dụng bằng cách trang bị cho công chúng, đặc biệt là thanh thiếu niên các kiến thức và phương pháp, kỹ năng để chống lại sự can thiệp của các tập đoàn thuốc lá, đồng thời tạo điều kiện tiếp cận các biện pháp hỗ trợ cai nghiện thuốc lá.

Tổ chức Y tế Thế giới kêu gọi hành động ngay để bảo vệ thế hệ trẻ

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) kêu gọi các chính phủ, đối tác và tổ chức xã hội tăng cường quản lý, thu hẹp khoảng cách chính sách và bảo vệ các thế hệ tương lai khỏi tác hại của các sản phẩm thuốc lá và nicotine, các quốc gia hoàn thiện khung pháp lý theo hướng toàn diện, đồng bộ để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.