Sáp nhập thôn, bản, sắp xếp tổ dân phố 2026, nổi lo "hòa tan" thương hiệu?

Nằm ở độ cao hơn 1.500m so với mực nước biển, bản Sin Suối Hồ (xã Sin Suối Hồ, tỉnh Lai Châu) từ lâu đã trở thành điểm đến nổi bật trên bản đồ du lịch cộng đồng vùng Tây Bắc.

Không chỉ hấp dẫn bởi khí hậu trong lành, cảnh quan nguyên sơ, nơi đây còn được biết đến như một hình mẫu thành công trong việc gắn phát triển kinh tế với bảo tồn văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Mông.

Theo anh Vàng A Chỉnh, Trưởng bản Sin Suối Hồ, tên gọi “Sin Suối Hồ” trong tiếng Mông mang ý nghĩa “suối có vàng”.

Đó không đơn thuần là một địa danh, mà còn là biểu tượng của niềm tự hào, là ký ức văn hóa được truyền từ đời này sang đời khác. Chính cái tên ấy đã góp phần tạo nên dấu ấn riêng, trở thành “thương hiệu” du lịch đặc trưng trong mắt du khách gần xa.

Hiện nay, bản có 160 hộ với hơn 800 nhân khẩu, 100% là đồng bào dân tộc Mông. Không gian cộng đồng ở đây không chỉ được định hình bởi ranh giới hành chính, mà còn bởi sự gắn bó chặt chẽ về văn hóa, phong tục và sinh kế.

Bên cạnh đó, Sin Suối Hồ được xem là “cái nôi” hình thành nên nhiều bản lân cận, khi trước đây các hộ dân từ đây tách ra lập bản mới.

Những năm qua, nhờ định hướng đúng đắn và sự đồng lòng của người dân, bản Sin Suối Hồ đã từng bước xây dựng mô hình du lịch cộng đồng đặc sắc. Trung bình mỗi năm, bản đón gần 20.000 lượt khách tham quan.

Dù nguồn thu từ du lịch cộng đồng chưa lớn, nhưng du lịch đã tạo ra chuyển biến rõ nét trong đời sống, giúp nhiều hộ nâng cao thu nhập, từng bước vươn lên phát triển kinh tế.

Tuy nhiên, khi chủ trương sáp nhập thôn, bản, tổ dân phố 2026 được đặt ra, người dân nơi đây không khỏi băn khoăn. Theo anh Chỉnh, bà con luôn nhận thức rõ việc chấp hành chủ trương chung, song riêng với vấn đề sáp nhập, mức độ đồng thuận chưa cao.

Điều khiến người dân trăn trở nhất là nguy cơ “hòa tan” thương hiệu Sin Suối Hồ. Trong mắt du khách, cái tên này không chỉ là một điểm đến, mà còn là minh chứng cho chất lượng dịch vụ, cảnh quan và trải nghiệm văn hóa.

Nếu sáp nhập vào một đơn vị hành chính mới, khả năng thay đổi tên gọi hoặc bị “gộp chung” sẽ khiến giá trị nhận diện bị giảm đi.

Không chỉ vậy, vấn đề quản lý du lịch cũng đặt ra nhiều thách thức. Sin Suối Hồ là bản đã có kinh nghiệm và nền tảng phát triển du lịch bài bản, trong khi một số bản lân cận vẫn chủ yếu sản xuất nông nghiệp truyền thống.

Sự khác biệt về tư duy, cách làm và mức độ đầu tư có thể gây khó khăn trong điều hành chung nếu sáp nhập.

“Bà con ở đây đã bỏ rất nhiều công sức để xây dựng bản du lịch như hôm nay. Nếu sáp nhập, việc quản lý sẽ phức tạp hơn, đồng thời bản sắc văn hóa riêng rất dễ bị ảnh hưởng”, anh Chỉnh chia sẻ.

Giữ bản sắc dân tộc, bản làng để phát triển trong lộ trình sáp nhập thôn, bản, sắp xếp tổ dân phố 2026

Dẫu còn nhiều trăn trở trước câu chuyện sáp nhập thôn, bản, tổ dân phố 2026, nhưng không thể phủ nhận du lịch cộng đồng đã và đang mở ra hướng đi mới cho Sin Suối Hồ.

Không chỉ những hộ dân làm homestay, nhà hàng được hưởng lợi, mà nhiều hộ khác cũng tìm được sinh kế thông qua việc cung cấp nông sản, thực phẩm và các sản phẩm thủ công truyền thống.

Những bó rau rừng, con gà bản, hay bộ trang phục thêu tay tỉ mỉ… đều trở thành hàng hóa có giá trị khi gắn với du lịch. Đây chính là mô hình kinh tế tại chỗ bền vững, giúp nâng cao thu nhập cho người dân mà vẫn giữ được bản sắc văn hóa.

Tuy nhiên, để phát triển tương xứng với tiềm năng, Sin Suối Hồ vẫn cần thêm những “cú hích” về hạ tầng.

Anh Vàng A Chỉnh, Trưởng bản Sin Suối Hồ cho biết, hiện nay, hệ thống điện chiếu sáng và giao thông nội bản vẫn còn hạn chế, ảnh hưởng không nhỏ đến trải nghiệm của du khách cũng như sinh hoạt của người dân.

Người dân mong muốn Nhà nước tiếp tục quan tâm đầu tư, hoàn thiện hạ tầng thiết yếu, tạo điều kiện để bản làng ngày càng khang trang, sạch đẹp, từ đó nâng cao sức cạnh tranh trong phát triển du lịch cộng đồng.

Bên cạnh yếu tố kinh tế, việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống luôn được người dân đặt lên hàng đầu.

Những nét đặc sắc như nghệ thuật khèn Mông, trang phục truyền thống hay các lễ hội như Gầu Tào không chỉ là “linh hồn” của bản, mà còn là "tài sản" để phát triển du lịch cộng đồng.

Hiện nay, các hoạt động văn hóa của bản vẫn được duy trì, song quy mô còn hạn chế do thiếu kinh phí. Người dân mong muốn có sự hỗ trợ để phục dựng bài bản hơn các lễ hội truyền thống, qua đó vừa gìn giữ di sản cho thế hệ sau, vừa tạo sản phẩm du lịch hấp dẫn.

"Chỉ khi kết hợp hài hòa giữa hạ tầng đồng bộ và bản sắc văn hóa, Sin Suối Hồ mới có thể trở thành điểm đến trải nghiệm sâu, nơi du khách không chỉ đến “check-in” mà còn lưu lại lâu hơn để cảm nhận", anh Chỉnh nhấn mạnh.

Câu chuyện của Sin Suối Hồ cho thấy, việc sáp nhập thôn, bản, tổ dân phố 2026 không chỉ là vấn đề tổ chức hành chính, mà còn tác động trực tiếp đến những giá trị cốt lõi của cộng đồng.

Với người dân nơi đây, giữ được tên gọi “Sin Suối Hồ” không chỉ là giữ một địa danh, mà là giữ gìn cả niềm tự hào, bản sắc và hành trình vươn lên trở thành điểm du lịch cộng đồng nổi tiếng.

Trong bối cảnh đó, điều cần thiết là những giải pháp linh hoạt, hài hòa giữa yêu cầu quản lý và thực tiễn phát triển.

Bởi lẽ, khi một “thương hiệu” cộng đồng đã được gây dựng bằng mồ hôi và tâm huyết của người dân, thì việc gìn giữ và phát huy giá trị ấy cũng chính là bảo vệ một nguồn lực phát triển bền vững cho địa phương.