Lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường từ những mô hình gần gũi ngay bản, làng

Tại bản Dầu, phường Chiềng Cơi (Sơn La), những “Ngôi nhà xanh” đặt tại nhà văn hóa hay khu vực công cộng đã trở thành hình ảnh quen thuộc, góp phần thay đổi nhận thức của người dân về bảo vệ môi trường.

Theo chị Tòng Thị Sơ, Chi hội trưởng Chi hội phụ nữ bản Dầu, phường Chiềng Cơi (Sơn La), mô hình được thiết kế bằng khung sắt, mái tôn, xung quanh quây lưới, diện tích từ 1–2m², bố trí ở vị trí thuận tiện để người dân bỏ rác tái chế.

Không chỉ dừng lại ở việc thu gom, “Ngôi nhà xanh” còn giúp phân loại rác thải nhựa, tạo nguồn quỹ từ việc bán phế liệu hỗ trợ hội viên phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn.

Từ một mô hình nhỏ, ý thức phân loại rác tại nguồn dần hình thành trong mỗi gia đình, góp phần giảm thiểu rác thải, xây dựng nếp sống xanh ngay từ cơ sở.

Phát huy vai trò của phụ nữ trong bảo vệ môi trường, hằng năm, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Sơn La triển khai sâu rộng cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” gắn với xây dựng nông thôn mới; đồng thời tổ chức nhiều hoạt động hưởng ứng “Tháng hành động vì môi trường”, Ngày Môi trường thế giới.

Riêng năm 2025, các cấp hội đã gắn 177 biển “Nhà sạch, vườn đẹp”; ra mắt 2 cụm dân cư “Nhà sạch - vườn đẹp - ngõ xanh”; xây dựng 9 mô hình “Ngôi nhà xanh gây quỹ từ thiện” và 3 “Tuyến đường phụ nữ kiểu mẫu”.

Cùng với đó, 100% cơ sở hội đăng ký và thực hiện ít nhất một công trình, phần việc góp phần xây dựng nông thôn mới và đô thị văn minh. Nhiều mô hình thiết thực tiếp tục được duy trì như: “Thu gom rác thải nhựa”, “Chi hội phụ nữ 3 sạch”, “Tuyến đường phụ nữ tự quản”.

Hội viên phụ nữ đã tham gia dọn vệ sinh hơn 400km đường giao thông nông thôn, khơi thông 254km cống rãnh, sửa chữa hơn 4.000 hố rác; trồng gần 2.000 cây xanh; hỗ trợ hàng trăm hộ dân tiếp cận nước sạch, xây dựng nhà tiêu hợp vệ sinh. Đặc biệt, mô hình “Ngôi nhà xanh” đã thu gom, bán phế liệu gây quỹ được 32 triệu đồng phục vụ công tác an sinh xã hội.

Theo bà Cầm Thị Hồng Duyên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Sơn La, năm 2026, Hội tiếp tục đẩy mạnh cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an” gắn với xây dựng nông thôn mới và đô thị văn minh; nâng cao chất lượng các mô hình hiện có, đồng thời xây dựng thêm các mô hình mới phù hợp từng địa phương.

Đồng bộ giải pháp, xây dựng nông thôn mới có môi trường sống tốt hơn

Không chỉ ở khu vực nông thôn, công tác bảo vệ môi trường tại phường Chiềng An cũng được triển khai đồng bộ, phù hợp với điều kiện thực tế địa phương.

Với khoảng 1.600 ha cà phê, sản lượng năm 2025 đạt trên 16.000 tấn, nguy cơ ô nhiễm từ nước thải và vỏ quả cà phê trong mùa thu hoạch là rất lớn. Trước thực trạng đó, chính quyền phường đã tăng cường kiểm tra, giám sát các cơ sở sơ chế; tổ chức tập huấn, hướng dẫn người dân thực hiện quy trình sản xuất an toàn, xử lý chất thải đúng quy định.

Ông Nghiêm Văn Tuấn, Chủ tịch UBND phường, cho biết: Địa phương đã vận động các hộ dân ký cam kết không xả thải ra suối, mương; duy trì phong trào vệ sinh môi trường định kỳ tại các tổ, bản, từng bước hình thành ý thức tự giác trong cộng đồng.

Bên cạnh đó, phường thường xuyên tổ chức các cuộc họp với cơ quan chuyên môn và các địa phương lân cận để thống nhất giải pháp kiểm soát nguồn thải, kết hợp tuyên truyền nâng cao nhận thức người dân.

Tại khu vực đô thị, công tác bảo vệ môi trường được thực hiện nề nếp, bài bản. Việc phân loại rác tại hộ gia đình được đẩy mạnh; rác thải sinh hoạt được thu gom, vận chuyển theo lịch cố định, hạn chế tình trạng tồn đọng.

Các điểm tập kết rác được bố trí hợp lý; người dân dần hình thành thói quen bỏ rác đúng giờ, đúng nơi quy định, góp phần xây dựng môi trường sống văn minh, sạch đẹp.

Cùng với đó, các tổ chức đoàn thể phát huy vai trò nòng cốt với nhiều mô hình hiệu quả như: “Tuyến đường hoa phụ nữ tự quản”, “Đoạn đường thanh niên tự quản”, “Khu dân cư không rác thải nhựa”, “Ngày thứ Bảy tình nguyện”, “Ngày Chủ nhật xanh”…; xây dựng điểm thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật; duy trì các tổ tự quản vệ sinh môi trường tại khu dân cư.

Những cách làm sáng tạo, sát thực tiễn đang thu hút đông đảo cán bộ, hội viên và nhân dân tham gia, góp phần nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi, từng bước hình thành nếp sống văn minh.

Từ những “Ngôi nhà xanh” nhỏ bé đến những tuyến đường hoa rực rỡ, tất cả đang góp phần tạo nên diện mạo mới cho vùng cao – nơi môi trường sống ngày càng xanh hơn, sạch hơn và bền vững hơn.