Trong chuyến thăm các mô hình phát triển cây ăn quả ở tỉnh Quảng Trị, bà Bùi Thị Thơm - Phó Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam đánh giá cao mô hình trồng cây mít ruột đỏ của bà con nông dân ở xã Nam Trạch. Ảnh: Trần Anh

Thông qua đào tạo, bồi dưỡng bài bản, đội ngũ này đang từng bước trở thành những “giảng viên chân đất”, dẫn dắt cộng đồng nông dân cùng đổi mới và phát triển.

Lan tỏa phong trào nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi

Mô hình trồng mít ruột đỏ của ông Nguyễn Văn Diệm tại khu vực Nông trường Việt Trung, xã Nam Trạch, tỉnh Quảng Trị đang trở thành một trong những mô hình sản xuất tiêu biểu được nhiều nông dân trong và ngoài địa phương đến tham quan, học tập kinh nghiệm.

Năm 2021, gia đình ông Diệm mạnh dạn chuyển đổi 3ha cao su kém hiệu quả sang trồng 1.200 cây mít ruột đỏ. Nhờ đầu tư bài bản và áp dụng đúng quy trình kỹ thuật, vườn mít phát triển tốt, cho năng suất ổn định với mức thu nhập bình quân trên 500 triệu đồng mỗi năm.

Theo ông Lê Đình San - Chủ tịch Hội Nông dân xã Nam Trạch, tỉnh Quảng Trị, mít ruột đỏ là loại cây dễ trồng, có khả năng kháng bệnh tốt, năng suất và chất lượng cao. Đặc biệt, giống cây này rất phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng vùng gò đồi của địa phương nên được khuyến khích nhân rộng.

“Từ mô hình của ông Diệm, đến nay đã có nhiều hộ trên địa bàn tham gia trồng mít ruột đỏ. Điều này góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho người dân và tạo tiền đề để địa phương xây dựng mít ruột đỏ trở thành sản phẩm hàng hóa đặc trưng, có giá trị kinh tế cao”, ông San cho biết.

Phong trào nông dân thi đua SXKD giỏi tại xã Trung Thuần, tỉnh Quảng Trị cũng đang tạo nên những chuyển biến tích cực, xuất hiện ngày càng nhiều điển hình tiên tiến, tiêu biểu cho tinh thần lao động cần cù, sáng tạo và ý chí vươn lên làm giàu của người nông dân.

Theo ông Nguyễn Văn Linh - Chủ tịch Hội Nông dân xã Trung Thuần, tỉnh Quảng Trị, toàn xã hiện có 2.499 hội viên, trong đó hơn 84% hội viên làm nông nghiệp. Hiện địa phương có 783 hộ đạt danh hiệu nông dân SXKD giỏi các cấp, trong đó có 4 hộ đạt danh hiệu nông dân SXKD giỏi cấp tỉnh.

Nhiều mô hình thành công không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cho từng hộ gia đình mà còn góp phần lan tỏa kinh nghiệm sản xuất trong cộng đồng.

“Từ phong trào thi đua SXKD giỏi, chúng tôi ghi nhận sự hỗ trợ lẫn nhau rất tích cực giữa các hội viên. Các hộ sản xuất quy mô lớn sẵn sàng chia sẻ giống cây trồng, kỹ thuật, vật tư nông nghiệp cho các hộ mới lập nghiệp. Điều đó giúp các mô hình nông nghiệp hiệu quả được nhân rộng nhanh chóng, góp phần quan trọng vào công tác giảm nghèo và xây dựng cộng đồng gắn kết. Nhờ vậy, trên địa bàn ngày càng xuất hiện nhiều mô hình sản xuất có quy mô lớn và hiệu quả kinh tế cao”, ông Linh chia sẻ.

Hướng tới mô hình “nông dân đào tạo nông dân”

Trao đổi với PV Dân Việt, ông Mai Văn Nam - Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Quảng Trị, cho biết, tỉnh hiện có lực lượng nông dân đông đảo với hơn 269.000 hộ nông, lâm, ngư nghiệp, hội viên nông dân chiếm khoảng 82% lực lượng lao động trong khu vực nông nghiệp.

Tuy nhiên, chất lượng nguồn nhân lực nông thôn vẫn chưa đồng đều. Trình độ, kỹ năng nghề, khả năng ứng dụng khoa học công nghệ và tiếp cận thị trường của một bộ phận nông dân còn hạn chế. Dù lực lượng nông dân SXKD giỏi khá đông đảo nhưng việc ứng dụng công nghệ cao, quản trị sản xuất, xây dựng thương hiệu và liên kết chuỗi giá trị vẫn chưa tương xứng với tiềm năng.

Trước thực tế đó, tháng 4/2026, tỉnh Quảng Trị đã ban hành kế hoạch thực hiện Đề án “Bồi dưỡng cán bộ Hội Nông dân các cấp, chi hội trưởng nông dân và nông dân SXKD giỏi, nông dân xuất sắc giai đoạn 2025-2030”.

Theo mục tiêu đề án, mỗi năm sẽ có khoảng 1.000 nông dân SXKD giỏi cấp tỉnh, cấp xã được bồi dưỡng, tập huấn nâng cao trình độ và kỹ năng, tập trung vào các nội dung như khoa học công nghệ, chuyển đổi số, kỹ năng tiếp cận thị trường và quản trị sản xuất.

Đến năm 2030, dự kiến khoảng 5.000 nông dân SXKD giỏi cấp tỉnh và cấp xã sẽ được đào tạo, nâng cao kiến thức về quản lý sản xuất, liên kết chuỗi giá trị, từng bước hình thành đội ngũ nông dân nòng cốt làm hạt nhân lan tỏa phong trào ở cơ sở.

Theo ông Mai Văn Nam - Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Quảng Trị, mục tiêu của chương trình không chỉ dừng lại ở việc hướng dẫn kỹ thuật sản xuất mà còn hướng tới kết nối các hộ sản xuất giỏi với nhau để tạo tiếng nói chung về giá cả, bảo vệ lợi ích của người nông dân trước áp lực thị trường và nâng cao tính cộng đồng trong sản xuất.

“Hiện nay, đa số nông dân mới chỉ dừng lại ở việc tạo ra sản phẩm cung cấp cho thị trường mà chưa biết xây dựng phương án sản xuất kinh doanh gắn với chuỗi giá trị, phân tích thị trường hay phát triển thương hiệu. Vì vậy, họ cần được trang bị thêm kỹ năng đàm phán, ký kết hợp đồng, ứng dụng nền tảng số trong quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc điện tử, kinh doanh nông sản trên sàn thương mại điện tử cũng như ứng dụng công nghệ thông minh trong sản xuất quy mô hộ gia đình, hợp tác xã và doanh nghiệp”, ông Nam cho biết.

Những “giảng viên chân đất” dẫn dắt kinh tế nông thôn

Với hơn 52.000 hộ nông dân SXKD giỏi các cấp, trong đó có khoảng 730 hộ đạt danh hiệu cấp tỉnh và gần 100 hộ đạt danh hiệu cấp Trung ương, Quảng Trị đang sở hữu lực lượng nông dân ưu tú có thể đảm nhận vai trò truyền nghề, hướng dẫn và hỗ trợ các hộ sản xuất khác, đồng thời tiên phong trong đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp nông nghiệp.

Ông Mai Văn Nam - Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Quảng Trị, chia sẻ, điểm đặc biệt của đội ngũ “giảng viên” nông dân là họ đều là những người địa phương, đã trực tiếp trải qua quá trình sản xuất và có những mô hình thành công trong thực tế.

“Những giảng viên nông dân sẽ truyền đạt kiến thức bằng chính trải nghiệm của mình, bao gồm cả thành công lẫn thất bại, giúp người học dễ hiểu, dễ nhớ và dễ áp dụng. Phương pháp ‘cầm tay chỉ việc’ dựa trên những mô hình trực quan sinh động sẽ có sức thuyết phục lớn hơn nhiều so với lý thuyết đơn thuần”, ông Nam nhấn mạnh.