Lạng Sơn: Giúp 1.420 hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn vươn lên thoát nghèo
(Cổng ĐT HND) – 3 năm qua (2023 – 2025), phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững” trên địa bàn tỉnh tiếp tục phát triển sâu rộng, thu hút đông đảo hội viên, nông dân tham gia. Toàn tỉnh có 23.944 /48.657 lượt hộ đạt danh hiệu sản xuất, kinh doanh giỏi các cấp.
Các hộ sản xuất, kinh doanh giỏi đã hỗ trợ 1.420 hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn bằng nhiều hình thức như hỗ trợ vốn, cây giống, con giống, chia sẻ kinh nghiệm sản xuất và tạo việc làm.
Từ phong trào đã xuất hiện nhiều tấm gương nông dân tiêu biểu, dám nghĩ dám làm, mạnh dạn áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, kinh doanh, tạo hiệu quả kinh tế cao và được nhân rộng. Tiêu biểu như: Mô hình trồng và thu mua hoa hồi tươi của ông Phương Văn Việt, tại thôn Chợ Bãi 2 (xã Yên Phúc), trung bình mỗi năm gia đình ông cung cấp ra thị trường khoảng 150 - 200 tấn hồi khô, chủ yếu tiêu thụ sang các nước như: Trung Quốc, Ấn Độ, Hà Lan, Mỹ, Nga…, thu nhập bình quân đã trừ chi phí khoảng 180 - 250 triệu đồng/năm; mô hình trồng, thu mua và chế biến quả chanh rừng của anh Hoàng Phúc Thắng, tại thôn Bó Pằm (xã Mẫu Sơn), hiện anh và các thành viên trong HTX đang quản lý trên 11,5 ha chanh rừng được trồng theo tiêu chuẩn VietGAP, bình quân mỗi năm thu mua và chế biến trên 10 tấn quả chanh rừng, cung cấp ra thị trường hơn 30.000 hộp ô mai chanh rừng, thu nhập bình quân của gia đình đạt trên 200 triệu đồng/năm.
Hay như mô hình kinh tế đồi rừng và chăn nuôi gà của ông Vi Văn Cương, tại thôn Đồng Nhất (xã Châu Sơn) chăn nuôi gà thả đồi trên diện tích 700 m2 và trồng 20 ha cây thông và bạch đàn thu nhập đạt từ 350 triệu đồng/năm trở lên. Mô hình trồng đào cảnh của hộ ông Phạm Văn Lượng (xã Vũ Lễ) có thu nhập 290 triệu đồng/năm; mô hình trồng hồng của bà Lăng Thị Nhung (xã Na Sầm) thu nhập 400 triệu đồng/năm; mô hình trồng rừng của ông Phạm Văn Tuyên (xã Thái Bình) có thu nhập 555 triệu đồng/năm; mô hình trồng hồi kết hợp chăn nuôi của hộ ông Lưu Văn Đình (xã Thiện Thuật) có thu nhập 300 triệu đồng/năm; mô hình dịch vụ sản xuất con giống gia cầm hộ ông Lê Nam Hổ (phường Tam Thanh) có thu nhập 270 triệu đồng/năm; mô hình chăn nuôi gia súc, gia cầm hộ ông Nguyễn Văn Trường (xã Hữu Lũng) có thu nhập 500 triệu đồng/năm. Các mô hình của dự án đã tạo công ăn việc làm cho 15 lao động thường xuyên và 20 - 30 lao động thời vụ...
Phong trào cũng phát huy mạnh mẽ tinh thần đoàn kết, tương trợ giúp nhau phát triển kinh tế. Các hộ sản xuất, kinh doanh giỏi đã hỗ trợ 1.420 hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn bằng nhiều hình thức như hỗ trợ vốn, cây giống, con giống, chia sẻ kinh nghiệm sản xuất và tạo việc làm. Thông qua đó, nhiều hộ đã từng bước ổn định cuộc sống, vươn lên thoát nghèo.
Nhằm phát huy vai trò của đội ngũ nông dân tiêu biểu, Hội ND tỉnh đã thành lập mới Câu lạc bộ Nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi cấp tỉnh. Đây là môi trường để các hội viên tiêu biểu giao lưu, trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ mô hình sản xuất hiệu quả và hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình phát triển kinh tế. Năm 2024, Hội ND tỉnh đã tổ chức tôn vinh 11 nông dân xuất sắc và bình chọn, vinh danh 15 sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu của tỉnh, góp phần lan tỏa tinh thần đổi mới, sáng tạo trong sản xuất nông nghiệp.
Các cấp Hội đã đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cán bộ, hội viên, nông dân về ý nghĩa, vị trí, vai trò của kinh tế tập thể trong phát triển nông nghiệp, nông thôn; phối hợp tổ chức 85 lớp đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng về kinh tế tập thể cho 5.152 hội viên, nông dân; tổ chức cho 44 HTX và tổ hợp tác đi tham quan, học tập kinh nghiệm tại các tỉnh bạn. Đồng thời hỗ trợ 250 triệu đồng xây dựng 04 mô hình chi Hội nông dân nghề nghiệp làm tiền đề tiến tới thành lập HTX.
Các mô hình liên kết tiêu biểu như: Mô hình liên kết đầu tư và bao tiêu sản phẩm khoai tây tại xã Na Sầm, liên kết với Công ty cổ phần Đại Nguyễn Lạng Sơn thực hiện sản xuất và tiêu thụ sản phẩm trên diện tích khoảng 04 ha, năng suất đạt 19 tấn/ha, sản lượng khoảng 760 tấn, doanh thu trên 4 tỷ đồng; 02 mô hình trồng, chăm sóc và bao tiêu sản phẩm na theo quy trình sản xuất nông nghiệp VietGAP bảo đảm an toàn thực phẩm tại xã Cai Kinh, Tân Thành;...
Hay như 3 mô hình tưới nhỏ giọt (Trồng nho mai pha, trồng nho bình gia, trồng cây cam canh - xã Vũ Lăng), 2 mô hình bảo quản na bằng túi bọc (2 xã Chi Lăng, Hữu Lũng); 2 mô hình chế biến hồng vành khuyên (treo gió, sấy dẻo); mô hình chế biến tinh dầu hồi công nghệ chưng cất bằng hơi nước với các nồi hơi điện (2 xã Yên Phúc, Văn Quan); mô hình sản xuất thạch đen dạng bột của Công ty Đức Quỹ với công nghệ chưng cất dược liệu được nhập khẩu từ Đài Loan; 04 mô hình công nghệ đóng gói hút chân không (chè dưới tán hồi - xã Bình Gia; heo dẻo mác mật - xã Na Sầm; lạp sườn, vịt quay); 09 mô hình sấy khô, hút chân không (02 mô hình trà bò khai, 01 trà diếp cá, 01 trà ổi, 01 trà hoa vàng, 01 trà ô long, 01 trà bát tiên, 01 macca hoàng liên, tinh bột nghệ hồng nhung); mô hình trồng rau sạch trong nhà màng (xã Tân Tri); 03 mô hình chế biến thực phẩm đóng hộp (khau nhục thu hằng, khau nhục mai sao, ô mai chanh rừng); mô hình hạ thủy phần, đóng hộp mật ong Vân Thủy; 02 mô hình chưng cất tinh dầu (dầu sở xứ lạng, dầu lạc Linh Khôi); mô hình sử dụng hệ thống sản xuất theo dây chuyền thạch Chu Hạnh (máy lọc, máy nghiền đa năng, nồi hơi)…
Những hoạt động trên đã góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế tập thể trong nông nghiệp, tăng cường liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế nông thôn bền vững. Nhờ đó, các mô hình kinh tế tập thể trên địa bàn tỉnh ngày càng phát triển đa dạng, phù hợp nhu cầu thực tiễn. Đến nay Hội đã hướng dẫn thành lập mới 26 HTX với 153 thành viên và 73 tổ hợp tác với 376 thành viên.
Bên cạnh đó, các cấp Hội còn đẩy mạnh công tác quảng bá, kết nối tiêu thụ nông sản với nhiều hình thức đa dạng. Hội ND tỉnh đã phối hợp với các HTX, cơ sở sản xuất tham gia nhiều hội chợ xúc tiến thương mại tại các tỉnh như: Tuyên Quang, Quảng Ninh, Vĩnh Phúc; đồng thời tổ chức trưng bày, giới thiệu các sản phẩm đặc trưng, sản phẩm chủ lực, sản phẩm OCOP của tỉnh. Hội ND các huyện, thành phố cũng tích cực tham gia các hội chợ, sự kiện xúc tiến thương mại trong và ngoài tỉnh nhằm quảng bá sản phẩm nông sản địa phương, tìm kiếm đối tác liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Thông qua các hoạt động này, nhiều sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của Lạng Sơn từng bước được mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao khả năng cạnh tranh và tạo thêm cơ hội gia tăng thu nhập cho nông dân.
Song song với hoạt động xúc tiến thương mại, các cấp Hội đặc biệt quan tâm thúc đẩy chuyển đổi số trong sản xuất, kinh doanh nông nghiệp. Trong giai đoạn 2023 – 2025, Hội ND các cấp đã tổ chức 14 cuộc tuyên truyền về chuyển đổi số trong sản xuất, kinh doanh thông qua các nền tảng mạng xã hội Facebook, Zalo với 440 lượt hội viên tham gia. Đồng thời, tổ chức lồng ghép 1.063 buổi tập huấn cho 56.127 lượt hội viên về cài đặt và sử dụng ứng dụng Công dân số Xứ Lạng cùng các tài khoản thanh toán điện tử. Đến nay, các cấp Hội đã hỗ trợ cài đặt 6.607 tài khoản Công dân số Xứ Lạng; xây dựng 12 cửa hàng trên các sàn thương mại điện tử và hỗ trợ 2.868 hội viên nông dân sử dụng tài khoản thanh toán điện tử. Qua đó, góp phần từng bước thay đổi tư duy sản xuất, kinh doanh của nông dân theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, mở rộng kênh tiêu thụ sản phẩm và tham gia sâu hơn vào nền kinh tế số.
Các cấp Hội tiếp tục phối hợp với Công ty Cổ phần Vật tư nông nghiệp tỉnh triển khai chương trình cung ứng vật tư nông nghiệp theo hình thức trả chậm. 3 năm qua đã cung ứng được 139.013 tấn phân bón các loại cho hội viên, nông dân, góp phần giúp người dân chủ động nguồn vật tư sản xuất, giảm áp lực về vốn đầu tư đầu vụ.
Thực hiện Quyết định 517 của Thủ tướng Chính phủ về Đề án bồi dưỡng cán bộ Hội ND các cấp, chi hội trưởng nông dân và nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi giai đoạn 2025 – 2030, các cấp Hội đã tổ chức bồi dưỡng cho 2.185 nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi và nông dân xuất sắc. Cùng với đó, Hội ND các cấp phối hợp với Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên các huyện tổ chức 108 lớp đào tạo nghề ngắn hạn cho 3.990 hội viên nông dân. Ngoài ra, Hội còn phối hợp tổ chức 356 hội nghị tập huấn khoa học kỹ thuật về trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp và chế biến nông sản cho 17.335 lượt hội viên, nông dân. Sau đào tạo, trên 80% số học viên đã biết vận dụng kiến thức vào thực tiễn sản xuất hoặc tìm được việc làm ổn định, góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống.
Tổng nguồn vốn Quỹ tăng trưởng trong giai đoạn này đạt 11,424 tỷ đồng, trong đó UBND các cấp đã bổ sung từ ngân sách nhà nước cho Quỹ HTND 8,9 tỷ đồng; các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp và hội viên ủng hộ xây dựng Quỹ 2,524 tỷ đồng. Hiện Quỹ HTND tỉnh đang nhận ủy thác từ Quỹ HTND Trung ương 11,2 tỷ đồng, cho 265 hộ vay thực hiện 24 dự án. Tổng nguồn vốn Quỹ HTND cấp tỉnh đạt 21,222 tỷ đồng, cho 296 hộ vay 13,7 tỷ đồng thực hiện 29 dự án. Bên cạnh đó, nguồn vốn Quỹ HTND cấp huyện chuyển về tỉnh quản lý đạt 37,873 tỷ đồng, đang triển khai 130 dự án với dư nợ 32,719 tỷ đồng cho 1.026 hộ vay.
Nguồn vốn Quỹ HTND đã góp phần hình thành nhiều mô hình sản xuất liên kết, tạo điều kiện để hội viên mở rộng quy mô sản xuất, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và nâng cao hiệu quả kinh tế. Đến nay, toàn tỉnh có 55/65 cơ sở Hội có ít nhất 02 dự án được vay vốn từ Quỹ HTND các cấp.
Bên cạnh đó, tổng dư nợ ủy thác từ ngân hàng CSXH hiện đạt gần 1.362,9 tỷ đồng với 18.376 hộ vay vốn thông qua 545 Tổ TK&VV. Hội ND tỉnh đã tổ chức hội nghị tuyên truyền các chương trình tín dụng ưu đãi của ngân hàng CSXH cho 400 chi hội trưởng, chi hội phó và tổ trưởng Tổ TK&VV nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nguồn vốn tín dụng chính sách tại cơ sở. Ngoài ra, tổng dư nợ ngân hàng NN&PTNT thông qua các tổ vay vốn đạt gần 415,9 tỷ đồng với 2.906 hộ vay tại 242 tổ vay vốn. Hội ND tỉnh đã phối hợp tổ chức 05 hội nghị tuyên truyền các chương trình tín dụng và dịch vụ ngân hàng NN&PTNT cho 450 hội viên, nông dân.
Các nguồn vốn trên đã trở thành nguồn lực quan trọng giúp hội viên, nông dân mở rộng quy mô sản xuất, phát triển kinh tế hộ gia đình, hình thành các mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, nâng cao thu nhập và góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu giảm nghèo bền vững trên địa bàn tỉnh.
Có thể khẳng định, phong trào nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi trên địa bàn tỉnh không chỉ tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp, nâng cao thu nhập cho người dân mà còn góp phần xây dựng các mô hình liên kết sản xuất, phát triển kinh tế tập thể, thực hiện hiệu quả các chương trình giảm nghèo và an sinh xã hội. Đây là tiền đề quan trọng để các cấp Hội tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng phong trào nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi trong thời gian tới; phát huy vai trò chủ thể của nông dân trong phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn và xây dựng nông thôn mới, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.