Cần kho trữ lúa đủ lớn để nông dân gửi vào khi giá giảm, được giá sẽ bán ra

Theo ông Nguyễn Việt Anh - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Lương thực Phương Đông (ORICO), nếu Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) có hệ thống kho trữ lúa đủ lớn để nông dân gửi vào khi giá giảm, được giá sẽ bán sau thì sẽ không bị thị trường “dập” như thời gian qua.

Lúc này, người dân sẽ chuyển từ thế bị động sang chủ động và định đoạt được quyền bán hàng. Do đó, lợi nhuận sẽ tăng thêm.

Đây là ý kiến của ông Việt Anh tại hội nghị thúc đẩy xuất khẩu gạo năm 2026 do Bộ Công Thương tổ chức tại TP Cần Thơ mới đây.

Về ý kiến trên, ông Việt Anh giải thích: "Sức chứa khi rộ đồng đối với khoảng 1,6 triệu ha ở Đồng bằng sông Cửu Long là quá kinh khủng. Lượng hàng hóa ra dồn dập trong khoảng 1-1,5 tháng sẽ làm quá sức chứa của toàn bộ hệ thống thu mua, từ thương lái đến doanh nghiệp".

Ông Việt Anh nói thêm, thời gian qua, câu chuyện nông dân “được mùa mất giá”, phía doanh nghiệp trong ngành rất đau đáu.

"Về phía doanh nghiệp, chúng tôi thích ứng tốt, giá gạo lên 700-800 USD/tấn hoặc xuống 400-500 USD/tấn chúng tôi vẫn kinh doanh được, nhưng nông dân lại khá bị động trong thời gian bán lúa", ông Việt Anh chia sẻ.

Ngoài cần kho trữ lúa, ông Việt Anh cho hay, về dài hạn, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cần có giải pháp quản lý chặt chẽ trong kinh doanh cũng như sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sao cho đáp ứng yêu cầu của các thị trường nhập khẩu.

Điều này không chỉ hỗ trợ xuất khẩu bền vững (các thị trường Hoa Kỳ, Nhật Bản, EU,... kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật rất gắt) mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Biến khó khăn thành cơ hội lịch sử của ngành gạo Việt Nam

Cũng tại sự kiện, ông Phạm Hoàng Lâm – Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Lam Rice Group Inc (TP HCM) nhận định, ngành lúa gạo Việt Nam đang đứng trước ba cơ hội lớn trong giai đoạn tới.

Thứ nhất, trong bối cảnh thị trường toàn cầu nhiều biến động, các quốc gia ngày càng ưu tiên đảm bảo nguồn cung lương thực ổn định và dài hạn. Đây chính là thời điểm để Việt Nam khẳng định vai trò đối tác chiến lược về an ninh lương thực.

Thứ hai, các thị trường khó tính như Hoa Kỳ, Canada và EU đang chuyển dịch mạnh sang phân khúc gạo chất lượng cao, ưu tiên sản phẩm thơm, sạch và có khả năng truy xuất nguồn gốc. Xu hướng này mở ra dư địa lớn cho các giống gạo đặc sản của Việt Nam, tiêu biểu như ST25.

Thứ ba, giá trị của hạt gạo hiện không còn dừng lại ở khâu sản xuất mà ngày càng phụ thuộc vào thương hiệu, hệ thống phân phối và kênh bán lẻ. Đây là yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh và gia tăng giá trị gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Từ những cơ hội trên, ông Lâm cho rằng để Việt Nam vươn lên vị thế dẫn dắt thị trường, cần xây dựng một thương hiệu gạo quốc gia thực chất, không chỉ dừng ở “Vietnam Rice” mà phải được định vị rõ ràng hơn với “Vietnam Premium Rice” nhằm gắn với tiêu chuẩn chất lượng cao và câu chuyện thương hiệu riêng biệt.

Bên cạnh đó, ông đề xuất phát triển từ 5–10 doanh nghiệp đầu tàu trong ngành, đủ năng lực cạnh tranh toàn cầu. Các doanh nghiệp này cần có tiềm lực tài chính, chiến lược dài hạn và hệ thống vận hành quốc tế, không chỉ xuất khẩu mà còn trực tiếp xây dựng và làm chủ thị trường, đặc biệt thông qua việc thiết lập mạng lưới phân phối tại nước ngoài.

Đại diện Lam Rice Group cũng cam kết sẽ tiếp tục đầu tư vào vùng nguyên liệu, nâng cao chất lượng sản phẩm, đồng hành cùng ngành lúa gạo trong việc xây dựng thương hiệu gạo Việt và phát triển thị trường quốc tế theo hướng bền vững trong thời gian tới.

Gạo Việt Nam còn nhiều thị trường tiềm năng, thêm dư địa tăng trưởng

Ông Nguyễn Vĩnh Trọng - Giám đốc Công ty TNHH Việt Hưng (tỉnh Đồng Tháp) - một trong những nhà xuất khẩu gạo lớn của Việt Nam vào thị trường Trung Quốc chia sẻ, đầu năm 2026, thị trường này tăng nhập khẩu gạo của Việt Nam.

"Hiện, Trung Quốc đã tiêu thụ hơn 60% hạn ngạch nhập khẩu gạo của năm 2026, dự kiến còn khoảng 500.000 tấn từ nay đến cuối năm", ông Trọng nói.

Trong khi đó, thị trường châu Phi vẫn còn nhu cầu cao, nên sẽ tiếp tục tăng mua những tháng tới. Ngoài ra, thị trường Philippines sắp tới sẽ họp để định hướng nhập khẩu vào tháng 4 và tháng 5.

Trước tình hình trên, ông Trọng nhận định, thời gian tới doanh nghiệp Việt Nam sẽ có thêm dư địa tăng trưởng.

Còn ông Trương Văn Chính - Giám đốc Công ty Xuất nhập khẩu Chơn Chính (Đồng Tháp) thì cho biết, doanh nghiệp tập trung vào phân khúc gạo chất lượng cao nên thị trường tiêu thụ khá ổn định. Thời gian tới, doanh nghiệp sẽ nỗ lực mở rộng, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Vụ Đông Xuân 2025-2026, Công ty Chơn Chính đẩy mạnh thu mua khoảng 200.000 tấn lúa của nông dân. Một phần sản lượng gạo được giao dịch thông qua đối tác tại châu Phi, sau đó chuyển đến Trung tâm giao dịch tại Dubai.