Bà Phạm Hải Hoa - Chủ tịch Hội Nông dân TP Hà Nội thăm mô hình trồng nho ứng dụng công nghệ cao của nông dân xã Thuận An. Ảnh: Thu Hà.

Phóng viên Báo điện tử Dân Việt đã có cuộc trao đổi với bà Phạm Hải Hoa - Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Hội, Chủ tịch Hội Nông dân TP Hà Nội về vấn đề này.

Thưa bà, tại Đại hội IX Hội Nông dân Việt Nam, tham luận của đoàn Hà Nội về "Vai trò của Hội Nông dân thành phố Hà Nội trong phát triển nông nghiệp đô thị gắn với xây dựng nông dân số, nông nghiệp sạch, môi trường xanh" đã nhận được sự quan tâm rất lớn. Bà có thể chia sẻ rõ hơn về tầm nhìn và cốt lõi của chiến lược này đối với riêng khu vực Thủ đô?

-Hà Nội là đô thị đặc biệt có trên 60% dân số sống ở khu vực nông thôn. Với tầm nhìn phát triển Thủ đô 100 năm, nông nghiệp đô thị Hà Nội đang bước vào giai đoạn phát triển mới theo hướng sinh thái, ứng dụng công nghệ cao, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số, thích ứng với quỹ đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp, đồng thời phát huy vai trò là “lá phổi xanh” của đô thị.

Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định phát triển nông nghiệp đô thị hiện đại, lấy giá trị gia tăng, chuỗi giá trị và thị trường làm trung tâm, tạo nền tảng cho sự phát triển xanh và bền vững của Thủ đô.

Hội Nông dân Thành phố có gần 370.000 hội viên sinh hoạt ở 2.432 chi hội tại 79 xã, phường đang khẳng định vai trò tiên phong với định hướng “Nông dân số – Nông nghiệp sạch – Môi trường xanh”, chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp, từ “sản lượng” sang “giá trị”, từ “canh tác truyền thống” sang “nông nghiệp xanh, số và tuần hoàn”.

Có thể nói, cốt lõi của chiến lược này xoay quanh 3 trụ cột gắn kết chặt chẽ với nhau:

Một là "Xây dựng nông dân số" – đưa người nông dân trở thành chủ thể chủ động, làm chủ công nghệ và tư duy kinh tế số.

Hai là "Nông nghiệp sạch" – ứng dụng công nghệ cao, sản xuất theo các tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt để cung ứng cho thị trường Thủ đô.

Ba là "Môi trường xanh" – phát triển nông nghiệp tuần hoàn, nông nghiệp sinh thái gắn với du lịch trải nghiệm, bảo vệ cảnh quan và lá phổi xanh cho thành phố.

Trong 3 trụ cột bà vừa nêu, "Xây dựng nông dân số" được xem là bước đột phá. Vậy trong thời gian tới, Hội Nông dân TP. Hà Nội sẽ có những hành động cụ thể nào để giúp người nông dân Thủ đô thực sự chuyển mình thành những "nông dân số", thưa bà?

-Chuyển đổi số trong nông nghiệp không thể thành công nếu người nông dân đứng ngoài cuộc. Để xây dựng thế hệ "nông dân số", Hội Nông dân Thành phố sẽ tập trung vào việc thay đổi nhận thức và trang bị kỹ năng thực tế cho hội viên.

Cụ thể, chúng tôi sẽ đẩy mạnh các chương trình đào tạo, tập huấn kỹ năng số, hướng dẫn nông dân từ cách sử dụng điện thoại thông minh để quản lý quy trình sản xuất tự động, ghi nhật ký sản xuất điện tử, cho đến việc ứng dụng mã QR để truy xuất nguồn gốc sản xuất.

Hội Nông dân thành phố Hà Nội đã triển khai hiệu quả mô hình “Cán bộ số – Chi hội số – Nông dân số”. Đáng chú ý, Hội Nông dân TP Hà Nội đã số hóa cập nhập 97% dữ liệu hội viên với 46 trường thông tin trên nền tảng “Nông dân Thủ đô số” tích hợp trên hệ thống “Công dân Thủ đô số - iHanoi”. Hội Nông dân Hà Nội cũng là một trong những đơn vị có tỷ lệ cài đặt và sử dụng App Nông dân Việt Nam cao nhất toàn quốc.

Bên cạnh đó, Hội cũng đẩy mạnh tập huấn kỹ năng số cho hội viên; hướng dẫn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), livestream bán hàng, thương mại điện tử và quản trị sản xuất thông minh.

Hiện đã có gần 12.000 hộ nông dân được hỗ trợ mở tài khoản trên các sàn thương mại điện tử; khoảng 5.000 sản phẩm nông nghiệp được đưa lên môi trường số.

Mục tiêu của chúng tôi là biến mỗi người nông dân thành một "thương nhân số", có khả năng tự định vị thương hiệu và trực tiếp kết nối với thị trường mà không phải phụ thuộc quá nhiều vào các khâu trung gian truyền thống.

Bên cạnh yếu tố "số", tiêu chí "nông nghiệp sạch" và "môi trường xanh" đóng vai trò như thế nào trong mô hình nông nghiệp đô thị của Hà Nội, thưa bà?

-Nếu chuyển đổi số là động lực mới thì phát triển nông nghiệp sạch chính là nền tảng để xây dựng nền nông nghiệp Thủ đô bền vững, an toàn và có giá trị gia tăng cao.

Những năm qua, Hội Nông dân TP Hà Nội đã kiên trì triển khai cuộc vận động “Vì môi trường trong sạch, vì sức khỏe cộng đồng, nông dân Hà Nội chỉ sản xuất, chế biến, tiêu dùng và bán ra thị trường những sản phẩm nông nghiệp an toàn”. Hội tích cực hỗ trợ xây dựng tổ hợp tác, HTX, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị; thúc đẩy phát triển các sản phẩm OCOP gắn với xây dựng thương hiệu nông sản Hà Nội.

Đến nay, toàn thành phố có 172 HTX với gần 2.900 thành viên và hơn 2.000 tổ hợp tác do Hội hỗ trợ xây dựng; hình thành 18 chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản an toàn. Nhiều mô hình đã trở thành điểm sáng trong phát triển nông nghiệp đô thị sinh thái, ứng dụng công nghệ cao và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi” tiếp tục phát triển mạnh mẽ cả chiều rộng lẫn chiều sâu. Chỉ trong giai đoạn 2020-2025, toàn thành phố có hơn 1,58 triệu lượt hộ đăng ký tham gia, trong đó gần 61% hộ đạt danh hiệu sản xuất kinh doanh giỏi các cấp.

Song hành với phát triển kinh tế, Hội Nông dân TP Hà Nội đặc biệt coi trọng xây dựng môi trường sống xanh, sạch, văn minh ở nông thôn. Toàn thành phố đã xây dựng 626 mô hình câu lạc bộ “Nông dân bảo vệ môi trường”, góp phần tạo chuyển biến tích cực trong xây dựng nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu.

Để hiện thực hóa những mục tiêu mang tính chiến lược và toàn diện như vậy trong nhiệm kỳ 2026 - 2031, Hội Nông dân TP. Hà Nội đã đề ra những giải pháp trọng tâm nào, thưa bà?

-Để đưa nghị quyết Đại hội IX Hội Nông dân Việt Nam vào cuộc sống và triển khai hiệu quả các mục tiêu đề ra này, Hội Nông dân thành phố tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy, nội dung và phương thức hoạt động theo phương châm “ba đồng hành”. Đó là: Đồng hành nâng cao tri thức, kỹ năng và năng lực làm chủ công nghệ. Đồng hành tháo gỡ khó khăn, đưa cơ chế, chính sách hỗ trợ đi vào thực chất. Đồng hành kiến tạo thương hiệu, mở rộng thị trường và nâng tầm giá trị nông sản Thủ đô.

Với tinh thần đổi mới, sáng tạo, Hội Nông dân thành phố xác định tập trung thực hiện tốt các nhiệm vụ trọng tâm sau:

Thứ nhất, kiến tạo thế hệ nông dân số, đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác Hội và sản xuất, kinh doanh nông nghiệp.

Hội Nông dân Nông dân Hà Nội tập trung xây dựng người nông dân Thủ đô có tri thức, kỹ năng và tư duy số; phát huy hiệu quả nền tảng “Nông dân Thủ đô số”, phấn đấu 100% cán bộ, hội viên sử dụng hiệu quả các nền tảng số như iHanoi, Mặt trận số Thủ đô, Nông dân Thủ đô số và App Nông dân Việt Nam.

Đồng thời, các cấp Hội tiếp tục nhân rộng các mô hình “Chi hội Nông dân số”, “Tổ hội Nông dân số”, “Hợp tác xã số”. Hội Nông dân Hà Nội phấn đấu có trên 10.000 hội viên, nông dân, thành viên tổ hợp tác, hợp tác xã được tập huấn kỹ năng số, ứng dụng công nghệ số trong sản xuất, kinh doanh, góp phần hình thành lớp nông dân mới làm chủ công nghệ, chủ động hội nhập và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Thứ hai, phát triển nông nghiệp đô thị sinh thái, hiện đại, giá trị cao và bền vững.

Nhân rộng các mô hình nông nghiệp sạch, hữu cơ, công nghệ cao, thông minh, sinh thái gắn với du lịch, trải nghiệm; phát triển kinh tế tập thể, nâng cao hiệu quả hoạt động của hợp tác xã và tăng cường liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị.

Hỗ trợ xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm OCOP, mở rộng hệ thống phân phối nông sản an toàn; hỗ trợ chứng nhận sản phẩm nông nghiệp đạt tiêu chuẩn chất lượng, đăng ký mã số vùng trồng, vùng nuôi.

Tiếp tục triển khai hiệu quả phong trào “Nông dân Thủ đô đồng hành cùng nông sản sạch”; 100% Hội Nông dân cấp xã duy trì ít nhất 1 điểm cung ứng nông sản an toàn, nông sản sạch và 100% dự án vay vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân cam kết thực hiện quy trình sản xuất, kinh doanh nông sản, thực phẩm an toàn, thân thiện với môi trường.

Thứ ba, kiến tạo nông thôn Thủ đô xanh – văn minh – đáng sống.

Tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ phong trào “Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp” do Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam phát động gắn với cuộc vận động “Vì môi trường trong sạch, vì sức khỏe cộng đồng, nông dân Hà Nội chỉ sản xuất, chế biến, tiêu dùng và bán ra thị trường những sản phẩm nông nghiệp an toàn” và thực hiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới hiện đại, đô thị văn minh.

Các cấp Hội đẩy mạnh tuyên truyền, vận động hội viên phân loại, thu gom, xử lý rác thải tại nguồn; ứng dụng chế phẩm sinh học xử lý rác thải hữu cơ, phụ phẩm nông nghiệp; phát triển các mô hình sản xuất thân thiện với môi trường.

Hội Nông dân Hà Nội phấn đấu ít nhất 80% chất thải chăn nuôi và 60% phụ phẩm nông nghiệp được thu gom, tái sử dụng, tái chế thành nguyên liệu, nhiên liệu và các sản phẩm thân thiện với môi trường; 100% Hội Nông dân cấp xã duy trì, nâng cao chất lượng và xây dựng mới các mô hình “Tuyến đường nông dân kiểu mẫu”, “Hàng cây nông dân”, “Cánh đồng sạch”, “Khu đồng sạch”, Câu lạc bộ nông dân xanh, Câu lạc bộ nông dân bảo vệ môi trường.

Qua đó, góp phần xây dựng cảnh quan nông thôn sáng, xanh, sạch, đẹp, giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống và nâng cao chất lượng môi trường sống, hướng tới xây dựng nông thôn Thủ đô ngày càng văn minh, hiện đại và đáng sống.

Xin trân trọng cảm ơn Bà!