Từ một địa phương mà phần lớn nông dân sản xuất theo quy mô nhỏ lẻ, phụ thuộc nhiều vào thương lái, đến nay Bình Lợi đã từng bước xây dựng được những mô hình hợp tác hiệu quả, tạo động lực phát triển kinh tế nông nghiệp và góp phần nâng cao đời sống người dân nông thôn.

Mai vàng Bình Lợi khoe sắc rực rỡ tại khu vực trước tượng đài Bác Hồ phía trước UBND TP HCM vào mỗi dịp Tết đến Xuân về

Xã Bình Lợi hiện có hơn 2.000 hội viên nông dân, sinh sống chủ yếu bằng nghề trồng mai vàng, dừa xiêm Mã Lai, riềng, lúa, rau màu và một số mô hình chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản. Đây đều là những sản phẩm có tiềm năng phát triển, phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương. Tuy nhiên, trong nhiều năm, việc sản xuất còn mang tính manh mún, thiếu sự liên kết giữa các hộ dân, khả năng tiếp cận thị trường còn hạn chế, đầu ra sản phẩm chưa ổn định. Trước thực tế đó, Hội Nông dân xã Bình Lợi xác định muốn nâng cao hiệu quả sản xuất thì phải thay đổi tư duy làm nông của người dân, từng bước chuyển từ sản xuất riêng lẻ sang liên kết hợp tác, từ bán sản phẩm thô sang xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị sản phẩm.

Với vai trò là tổ chức đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền lợi của hội viên, nông dân, Hội Nông dân xã đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhằm nâng cao nhận thức về lợi ích của kinh tế tập thể. Nhiều buổi sinh hoạt chuyên đề, hội thảo, tập huấn được tổ chức để giúp nông dân hiểu rõ hơn về mô hình hợp tác xã kiểu mới, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, nông nghiệp hữu cơ và các xu hướng phát triển nông nghiệp hiện đại. Cùng với công tác tuyên truyền, Hội còn chủ động phối hợp với các cơ quan chuyên môn hỗ trợ người dân tiếp cận các chính sách phát triển kinh tế tập thể; hướng dẫn xây dựng phương án sản xuất, hoàn thiện thủ tục pháp lý để thành lập tổ hợp tác, hợp tác xã; kết nối với các đơn vị cung ứng giống cây trồng, vật tư nông nghiệp thân thiện với môi trường; đồng thời tạo điều kiện để hội viên tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi, tham gia các lớp đào tạo nghề và tập huấn khoa học kỹ thuật.

Từ những giải pháp đồng bộ đó, phong trào phát triển kinh tế tập thể trên địa bàn xã đã có bước chuyển biến rõ rệt. Hội Nông dân xã đã vận động, hướng dẫn thành lập được 3 hợp tác xã và 13 tổ hợp tác. Đến nay, toàn xã có 4 hợp tác xã nông nghiệp và 17 tổ hợp tác hoạt động ổn định với 459 thành viên tham gia. Bên cạnh đó, Hội còn thành lập 1 chi hội nông dân nghề nghiệp và 7 tổ hội nông dân nghề nghiệp với 236 hội viên, tạo môi trường để nông dân liên kết sản xuất, trao đổi kinh nghiệm và hỗ trợ nhau phát triển kinh tế.

Điều đáng ghi nhận là thông qua các mô hình kinh tế tập thể, nhiều hộ nông dân đã thay đổi tư duy sản xuất, mạnh dạn đầu tư khoa học kỹ thuật, xây dựng vùng sản xuất tập trung và chú trọng hơn đến chất lượng sản phẩm. Thay vì cạnh tranh riêng lẻ, các thành viên hợp tác xã cùng nhau xây dựng quy trình sản xuất, chia sẻ thông tin thị trường và liên kết tiêu thụ sản phẩm, từ đó giảm chi phí, tăng sức cạnh tranh và nâng cao thu nhập.Hội Nông dân xã Bình Lợi còn đặc biệt quan tâm đến việc quảng bá và mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản. Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, Hội đã hướng dẫn hội viên ứng dụng mạng xã hội, các nền tảng thương mại điện tử để giới thiệu và tiêu thụ sản phẩm. Nhiều sản phẩm đặc trưng của địa phương như mai vàng, dừa xiêm Mã Lai, cá Koi, dưa lưới, ổi ruột đỏ… từng bước tiếp cận khách hàng ngoài địa phương, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị kinh tế.

Song song với đó, Hội tích cực hỗ trợ nông dân xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu tập thể, thực hiện truy xuất nguồn gốc sản phẩm nhằm nâng cao uy tín và niềm tin của người tiêu dùng. Các hoạt động xúc tiến thương mại được duy trì thường xuyên thông qua việc tham gia hội chợ, triển lãm, tuần lễ quảng bá nông sản, phiên chợ nông sản an toàn do thành phố và các ngành chức năng tổ chức. Nhờ đó, nhiều sản phẩm nông nghiệp của Bình Lợi đã dần khẳng định được vị thế trên thị trường. Các sản phẩm như mai vàng, dừa xiêm Mã Lai, cá Koi, dưa lưới Huỳnh Long, ổi ruột đỏ hay ổi Nữ hoàng ngày càng được người tiêu dùng biết đến và đánh giá cao.

Hội Nông dân xã Bình Lợi tổ chức ra mắt Câu lạc bộ nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi xã Bình Lợi

Đặc biệt, nhiều sản phẩm đã đạt được những kết quả đáng khích lệ trong quá trình xây dựng thương hiệu. Hiện địa phương có 3 sản phẩm OCOP đạt hạng 3 sao gồm mai vàng các loại, dừa bonsai và cá Koi. Ngoài ra còn có 12 sản phẩm được công nhận là “Sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu Thành phố Hồ Chí Minh”. Đây không chỉ là sự ghi nhận về chất lượng sản phẩm mà còn là động lực để nông dân tiếp tục đầu tư, đổi mới phương thức sản xuất theo hướng hiện đại và bền vững.

Một dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế nông nghiệp của Bình Lợi là việc Làng nghề Mai vàng Bình Lợi được Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh công nhận vào năm 2024. Đây là kết quả của quá trình vận động, hỗ trợ và đồng hành bền bỉ của Hội Nông dân cùng chính quyền địa phương trong việc xây dựng thương hiệu sản phẩm đặc trưng của xã.

Hiện nay, làng nghề có quy mô trên 655 ha với hàng trăm hộ nông dân tham gia sản xuất, kinh doanh. Không chỉ tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân, Làng nghề Mai vàng Bình Lợi còn trở thành điểm nhấn trong phát triển nông nghiệp đô thị và du lịch sinh thái của Thành phố Hồ Chí Minh. Nhiều hộ gia đình từ sản xuất nhỏ lẻ đã vươn lên trở thành những cơ sở sản xuất có doanh thu hàng tỷ đồng mỗi năm, góp phần làm thay đổi diện mạo kinh tế nông thôn địa phương.

Những kết quả đạt được cho thấy phát triển kinh tế tập thể gắn với sản xuất nông sản sạch không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là con đường hiệu quả để nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống của người nông dân. Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi, Bình Lợi vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn. Một số tổ hợp tác còn có quy mô nhỏ, năng lực quản trị chưa đồng đều; nguồn vốn đầu tư còn hạn chế; khả năng ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số trong sản xuất nông nghiệp mới ở giai đoạn đầu. Công tác quảng bá và mở rộng thị trường ngoài địa phương tuy đã có nhiều chuyển biến nhưng chưa thực sự ổn định và bền vững.

Từ thực tiễn hoạt động, Hội Nông dân xã Bình Lợi rút ra bài học kinh nghiệm quan trọng là phải phát huy vai trò nòng cốt của tổ chức Hội trong tuyên truyền, vận động và định hướng sản xuất cho nông dân. Đồng thời, cần tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp và nhà khoa học để hình thành các chuỗi giá trị bền vững. Việc xây dựng thương hiệu, quảng bá sản phẩm và phát huy lợi thế đặc trưng của địa phương phải được xem là nhiệm vụ xuyên suốt trong quá trình phát triển.

Trong thời gian tới, Hội Nông dân xã Bình Lợi sẽ tiếp tục vận động nông dân tham gia các tổ hợp tác, hợp tác xã; mở rộng các mô hình sản xuất mai vàng, dừa xiêm Mã Lai, cá Koi theo hướng hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao; đồng thời phát triển thêm các sản phẩm OCOP tiềm năng như dưa lưới Huỳnh Long, ổi ruột đỏ và ổi Nữ hoàng. Hội cũng sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường kết nối với các hệ thống phân phối và phát triển du lịch sinh thái gắn với nông nghiệp, tạo thêm giá trị gia tăng cho sản phẩm địa phương.

Với những kết quả đã đạt được cùng quyết tâm đổi mới trong thời gian tới, Bình Lợi đang từng bước khẳng định hướng đi đúng đắn trong phát triển kinh tế tập thể gắn với quảng bá và tiêu thụ nông sản sạch. Đây không chỉ là nền tảng để nâng cao đời sống nông dân mà còn góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh, hiện đại và phát triển bền vững, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố Hồ Chí Minh.