Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại buổi tiếp xúc cử tri, chiều 30/9.

Chiều 30/9, tại Hội nghị tiếp xúc cử tri 9 xã phía Bắc sông Hồng (TP Hà Nội) trước kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, Tổng Bí thư Tô Lâm cùng các đại biểu Quốc hội thuộc đơn vị bầu cử số 10 đã có cuộc trao đổi thẳng thắn, lắng nghe và giải đáp nhiều vấn đề cử tri quan tâm.

Trong đó, Tổng Bí thư đặc biệt nhấn mạnh đến việc tiếp tục hoàn thiện, nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp, coi đây là khâu đột phá để bộ máy thực sự gần dân, sát dân, phục vụ dân.

Đăng ký khai sinh, làm gì phải đến bốn, năm cơ quan vào cấp

Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định bà con cử tri đánh giá cao chủ trương tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp (thành phố và xã, phường). Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã thường xuyên theo dõi, hàng tháng đánh giá, rút kinh nghiệm, công khai kết quả, chỉ rõ hạn chế để kịp thời điều chỉnh.

“Bước đầu còn nhiều khó khăn, bỡ ngỡ, thay đổi cả lề lối, phương thức hoạt động. Nhưng điều đáng mừng là đã có sự thay đổi căn bản từ tư duy, cách nghĩ, cách làm của đội ngũ cán bộ”, Tổng Bí thư nói.

Theo Tổng Bí thư, trước đây nhiều cán bộ cơ sở chỉ tập trung xử lý thủ tục hành chính, ít dành thời gian lắng nghe đời sống, sinh kế, kiến tạo cho sự phát triển của người dân. Ông nhấn mạnh, chính quyền phải biết dân đang khó khăn gì trong sản xuất, kinh doanh, đời sống hằng ngày để đồng hành và hỗ trợ.

“Việc gì giải quyết được ngay thì phải làm ngay. Việc gì vượt thẩm quyền thì báo cáo cấp trên. Người dân đói, khát, mất mùa, thiếu vốn, gặp thiên tai, có sản phẩm mà không xuất khẩu được, không bán được… chính quyền cơ sở không biết thì ai biết? Nếu chính quyền không làm thì không ai làm được”, Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Một trong những điểm Tổng Bí thư đặc biệt lưu ý là cải cách hành chính. Ông cho rằng, khi đã có căn cước công dân, địa vị pháp lý của mỗi người phải dựa trên đó, không thể bắt dân xác nhận đủ loại giấy tờ từ hộ khẩu, hộ tịch, khai sinh, đăng ký kết hôn đến lý lịch tư pháp.

“Những cái đó cắt được cái gì cắt, bớt thủ tục đi. Tôi nói rất nhiều lần. Ví dụ, đăng ký khai sinh cho trẻ sơ sinh, làm gì phải qua bốn, năm cơ quan mới có giấy. Chỉ cần một đầu mối thôi. Bà mẹ sinh con ở trạm y tế thì cán bộ y tế cấp giấy chứng sinh, chuyển sang công an định danh, hộ khẩu, hộ tịch liên thông ngay. Vài ngày là có đầy đủ giấy tờ, không thể bắt dân đi lại khổ sở cả tuần”, Tổng Bí thư nói.

Ông cũng cảnh báo, sự rườm rà khiến nhiều gia đình ngại đi làm thủ tục, thậm chí có trẻ sinh ra cả năm không có giấy tờ. Do đó, yêu cầu đặt ra là cắt bỏ tối đa thủ tục không cần thiết, thay đổi tư duy từ “quản lý” sang “phục vụ”.

Trước đây xã nào cũng có cán bộ địa chính, kế toán, nay nhập lại thì cán bộ này đi đâu?

Đề cập đến việc sắp xếp đơn vị hành chính, Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu Hà Nội khẩn trương bố trí đủ cán bộ chuyên môn ở cấp xã, phường, nhất là trong các lĩnh vực đất đai, quy hoạch, tài chính, giáo dục, y tế, công nghệ thông tin.

“Không thể để thiếu cán bộ sau khi sáp nhập xã. Trước đây xã nào cũng có cán bộ địa chính, kế toán, chưa kể đến cán bộ của huyện không thể về tỉnh, nay nhập lại thì cán bộ này đi đâu? Nếu thiếu phải điều động từ sở, ngành, từ thành phố xuống, không phải biệt phái tạm thời, mà phải xuống làm việc lâu dài, 6 tháng, 1 năm cho ổn định”, ông yêu cầu.

Tổng Bí thư cảnh báo nguy cơ lớn nhất là bố trí sai cán bộ, dẫn đến người có chuyên môn thì bị gạt ra, người không có năng lực lại chiếm vị trí, gây ách tắc công việc, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của dân.

Ông cũng yêu cầu Hà Nội trước ngày 15/10 phải hoàn thành chi trả chế độ cho cán bộ nghỉ hưu, thôi việc và xử lý toàn bộ hồ sơ hành chính tồn đọng, quá hạn.

“Không thể để công việc của dân, doanh nghiệp bị ách tắc. Hiện cả nước còn hơn 100.000 hồ sơ tồn đọng, đã phân bổ đến từng tỉnh, từng xã. Địa phương nào còn vướng mắc thì phải tập trung giải quyết, không để dân phải chờ”, ông nói.

Tổng Bí thư cũng nhấn mạnh việc tăng cường phân cấp, phân quyền từ thành phố xuống cấp phường, cấp xã gắn với bảo đảm điều kiện, nguồn lực thực hiện theo đúng chỉ đạo, hướng dẫn của Trung ương, không để cấp phường, xã quá tải công việc. Đồng thời cũng không để gánh thêm việc, thiếu người, thiếu điều kiện để thực hiện.

Một vấn đề khác được Tổng Bí thư quan tâm là việc sử dụng trụ sở, cơ sở vật chất sau khi sáp nhập đơn vị hành chính. Theo thống kê, hiện nhiều nơi đang dư thừa, bỏ hoang, lãng phí.

“Không được bán, Nhà nước không thiếu tiền đến mức phải bán cho tư nhân. Phải dùng phục vụ giáo dục, y tế, làm trường học, trung tâm y tế, nhà dưỡng lão, nơi sinh hoạt văn hóa, thể thao… Nếu vẫn còn thừa, có thể cải tạo thành trung tâm thương mại, dịch vụ công cộng, khu ăn uống tập trung bảo đảm vệ sinh, văn minh”, Tổng Bí thư gợi mở.

Tổng Bí thư đề nghị cử tri giám sát, phản ánh kịp thời nếu thấy cơ sở nào bỏ hoang, không được sử dụng hiệu quả. “Bà con cử tri cứ nhìn chỗ nào mà những địa điểm ấy không được sử dụng, phản ánh về thành phố, đấy là để lãng phí, không thể để như thế nữa. Không được để cỏ mọc, không được để hoang phế, không được để không biết phải sử dụng vào việc gì, những việc đó phải làm”, Tổng Bí thư lưu ý.