Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ - ông Hoàng Minh phát biểu tại InnoEx 2026 ở TP.HCM. Ảnh: Ban tổ chức

Tại Diễn đàn Doanh nghiệp Đổi mới InnoEx 2026 vừa diễn ra ở TP.HCM, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ - ông Hoàng Minh cho biết Nhà nước sẽ tập trung vốn chia sẻ rủi ro giai đoạn đầu và xây dựng hạ tầng dùng chung gồm phòng thử nghiệm, kiểm định, sản xuất thử.

Đây là giải pháp cụ thể triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá khoa học công nghệ và Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, xác định doanh nghiệp là lực lượng chính tạo động lực tăng trưởng.

Thứ trưởng chia sẻ thông điệp: Trong bối cảnh hiện nay, cuộc đua mới của doanh nghiệp Việt không chỉ nằm ở việc tiếp cận công nghệ, mà còn ở khả năng đưa công nghệ thành sản phẩm, đưa sản phẩm ra thị trường và mở rộng thành năng lực sản xuất ở quy mô công nghiệp.

Do đó, yêu cầu cấp thiết cần chuyển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh thực chất của doanh nghiệp.

Đề cập đến một trong những vấn đề lớn hiện nay là khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến thị trường, ông Minh cho biết Việt Nam đã có nhiều kết quả nghiên cứu, công nghệ và sản phẩm mẫu, nhưng để đi tiếp đến thương mại hóa và sản xuất công nghiệp, doanh nghiệp còn phải vượt qua nhiều khâu.

Các khâu này gồm hoàn thiện công nghệ, thiết kế và thử nghiệm sản phẩm, xây dựng quy trình sản xuất, kiểm định, tiêu chuẩn hóa, bảo hộ tài sản trí tuệ, sản xuất thử nghiệm và mở rộng quy mô.

Vì vậy, khoảng cách giữa một ý tưởng công nghệ và một doanh nghiệp có khả năng tạo ra giá trị bền vững vì thế lớn hơn rất nhiều so với việc tạo ra một sản phẩm mẫu.

Từ thực tế này, Bộ Khoa học và Công nghệ đang định hướng việc hỗ trợ theo toàn bộ chuỗi tạo giá trị, thay vì dừng lại ở việc tạo ra và nghiệm thu kết quả nghiên cứu.

Các nguồn lực và công cụ hỗ trợ cần tập trung mạnh hơn vào những bước chuyển còn yếu, đồng thời phát triển các hạ tầng dùng chung về phòng thí nghiệm, thử nghiệm, kiểm định và sản xuất thử để doanh nghiệp có thể hoàn thiện sản phẩm trước khi đưa ra những quyết định đầu tư lớn.

Trong đó, nguồn lực Nhà nước có thể đóng vai trò chia sẻ rủi ro trong các giai đoạn đầu, đồng thời tạo điều kiện để thu hút thêm vốn từ tổ chức tín dụng, quỹ đầu tư và khu vực tư nhân.

Thảo luận về nội dung “The Inflection Point - Điểm uốn chiến lược” tại InnoEx 2026, các chuyên gia kinh tế cho rằng một điểm uốn không nhất thiết xuất hiện khi doanh nghiệp đã rơi vào khủng hoảng.

Đó có thể là thời điểm mô hình hiện tại vẫn vận hành, doanh thu vẫn được tạo ra, nhưng những điều kiện từng tạo nên lợi thế đã bắt đầu thay đổi. Khi đó, câu hỏi quan trọng không chỉ là doanh nghiệp đầu tư thêm bao nhiêu cho trí tuệ nhân tạo AI, dữ liệu hay công nghệ, mà là doanh nghiệp có đủ năng lực biến những khoản đầu tư đó thành tăng trưởng hay không.

Ban tổ chức InnoEx 2026 khẳng định rằng sở hữu AI, dữ liệu hay những nền tảng số hiện đại chưa đồng nghĩa với việc tạo ra năng suất và tăng trưởng. Giá trị chỉ xuất hiện khi công nghệ được tích hợp vào quy trình, gắn với bài toán thị trường, được vận hành bởi đội ngũ phù hợp và tạo ra những cải thiện có thể đo lường về chất lượng, tốc độ, chi phí hoặc trải nghiệm khách hàng.

Vì vậy, cuộc đua công nghệ không chỉ là cuộc đua về mức đầu tư mà còn đua về năng lực biến công nghệ thành một phần của năng lực vận hành.

Do đó, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh kỳ vọng cộng đồng doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong việc đặt bài toán cho khoa học và công nghệ, bắt đầu từ nhu cầu thực tế của thị trường và sản xuất, thay vì tiếp cận đổi mới sáng tạo như một xu hướng.

Doanh nghiệp cần tham gia sâu hơn cùng viện nghiên cứu, trường đại học và đối tác công nghệ ngay từ khâu xác định yêu cầu, thử nghiệm, hoàn thiện sản phẩm đến tổ chức sản xuất, tăng cường khả năng thương mại hóa sản phẩm.