Đó là yêu cầu của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại cuộc làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan liên quan về tình hình thực hiện chính sách an sinh xã hội chiều 25/8, tại Hà Nội.
Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo.
Cùng dự có các đồng chí: Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo các ban, bộ, ngành liên quan.
Sau khi nghe đại diện Chính phủ trình bày báo cáo và các ý kiến phát biểu thảo luận tâm huyết, trách nhiệm, thẳng thắn, tập trung vào những vấn đề căn bản của công tác an sinh và trợ giúp xã hội, hỗ trợ người yếu thế, phát biểu kết luận cuộc làm việc, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá cao sự chuẩn bị chu đáo báo cáo của Chính phủ và các bộ liên quan, cũng như các ý kiến phát biểu thảo luận.
Khẳng định những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và sự chung sức của toàn xã hội, công tác an sinh đã đạt nhiều kết quả quan trọng, song đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng cho rằng, chúng ta trân trọng những kết quả đó, nhưng chính sách an sinh xã hội, hỗ trợ người yếu thế vẫn còn nhiều bất cập: mức hưởng và chất lượng dịch vụ ở nhiều nơi còn hạn chế, nhiều người có thẻ nhưng ngại đi khám vì các chi phí liên quan. Nhiều lao động phi chính thức, lao động nền tảng, lao động di cư và phụ nữ làm công việc chăm sóc không được trả công vẫn chưa được bảo vệ đầy đủ. Khoảng cách giữa các vùng, các nhóm dân cư còn lớn. Thiên tai, dịch bệnh, tự động hóa và biến động của thị trường lao động cũng đang làm xuất hiện những dạng tổn thương mới. Đây cũng là thách thức chung của thế giới.
Trong thời gian tới, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị tập trung thực hiện 08 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, trong đó cần thiết lập hồ sơ an sinh, đầu mối phục vụ. Chính phủ sớm xây dựng Cơ sở dữ liệu an sinh xã hội quốc gia, kết nối với dữ liệu dân cư, bảo hiểm, thuế, việc làm, y tế, giáo dục, nhà ở và thiên tai, bảo đảm an ninh, an toàn và quyền riêng tư. Mỗi người dân có một hồ sơ an sinh theo vòng đời, mỗi gia đình được đánh giá đầy đủ về hoàn cảnh, tình trạng cần hỗ trợ.
Củng cố sàn an sinh và cải cách chính sách trợ giúp xã hội. Rà soát, hợp nhất các chương trình trùng lặp, giảm đầu mối và thống nhất tiêu chí cốt lõi, đồng thời dành dư địa để địa phương xử lý những vấn đề đặc thù. Điều chỉnh mức trợ giúp phù hợp với mức sống tối thiểu, biến động giá cả và khả năng ngân sách, hỗ trợ bổ sung kịp thời những người gặp biến cố.
Mở rộng bảo hiểm xã hội và xây dựng thị trường lao động bao trùm. Hoàn thiện các gói bảo hiểm linh hoạt về mức đóng, thời gian đóng và phương thức tham gia, có hỗ trợ phù hợp đối với người thu nhập thấp. Nghiên cứu trách nhiệm đóng góp của Nhà nước, người lao động và doanh nghiệp cung cấp nền tảng số, mở rộng bảo hiểm tai nạn lao động và chế độ thai sản cho khu vực phi chính thức. Chính sách trợ giúp người trong độ tuổi lao động phải gắn với đào tạo kỹ năng, tư vấn việc làm, tín dụng và kết nối doanh nghiệp. Có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tuyển dụng người khuyết tật, người sau cai nghiện, người chấp hành xong án phạt tù và lao động lớn tuổi. Thực hiện giới thiệu việc làm, hướng nghiệp cho đối tượng dễ bị tổn thương, yếu thế, ưu tiên hỗ trợ người có hoàn cảnh khó khăn. Hỗ trợ thí điểm mô hình sinh kế đối với hộ gia đình có người cao tuổi, người khuyết tật; ưu tiên được vay vốn với lãi suất ưu đãi để tạo việc làm, tăng thu nhập.
Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, xây dựng hệ thống an sinh gia đình và liên thế hệ. Quy hoạch khu công nghiệp, khu kinh tế và đô thị đồng bộ giữa việc làm với nhà ở xã hội, trường học, cơ sở y tế, nhà trẻ và các dịch vụ thiết yếu. Nhà nước, địa phương và doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động phải cùng chia sẻ trách nhiệm phát triển nhà ở, trường học, nhà trẻ và thiết chế xã hội.
Cùng với đó, chủ động ứng phó với già hóa dân số. Cần xây dựng chiến lược quốc gia về kinh tế chăm sóc, kết hợp y tế, phục hồi chức năng, công tác xã hội và chăm sóc tại gia đình, cộng đồng. Phát triển mạng lưới chăm sóc ban ngày, chăm sóc tạm thời, trợ giúp người khuyết tật, chăm sóc giảm nhẹ và hỗ trợ sức khỏe tâm thần. Nghiên cứu thí điểm bảo hiểm chăm sóc dài hạn tại một số địa phương, đánh giá kỹ tác động tài chính trước khi nhân rộng. Đồng thời, chuẩn hóa nghề chăm sóc, đào tạo và có chính sách phù hợp đối với nhân viên công tác xã hội, điều dưỡng và người chăm sóc tại nhà. Xây dựng mô hình nhà xã hội chăm sóc người cao tuổi độc thân, người cao tuổi cô đơn không nơi nương tựa, bảo đảm người cao tuổi không phải sống trong nhà tạm, nhà dột, nát.
Triển khai kịp thời chăm sóc sức khỏe ban đầu, khám sức khỏe định kỳ, lập sổ quản lý theo dõi sức khỏe người cao tuổi ở y tế tuyến xã; ưu tiên nhóm người cao tuổi từ đủ 80 tuổi trở lên và từng bước mở rộng đến nhóm từ 65 tuổi trở lên; thực hiện khám chữa bệnh tại nhà cho người cao tuổi không có điều kiện đến cơ sở khám chữa bệnh; Phát triển khoa lão khoa tại các bệnh viện.
Cùng với đó, cần bảo đảm cơ hội phát triển công bằng cho trẻ em và người yếu thế. Hỗ trợ đối tượng dễ bị tổn thương, yếu thế; đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học đặc thù; bổ sung đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên hỗ trợ giáo dục có trình độ chuyên môn phù hợp với các phương thực giáo dục người khuyết tật. Bảo đảm người khuyết tật tiếp cận công trình công cộng, giao thông, giáo dục, y tế và dịch vụ số.
Khuyến khích người dân chủ động tiếp cận dịch vụ tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn, khám sàng lọc trước sinh, sơ sinh, khám sàng lọc một số loại bệnh tật phổ biến, nguy hiểm phù hợp với từng lứa tuổi, nhóm đối tượng.
Nâng cao khả năng thích ứng với thiên tai, dịch bệnh và quá trình phát triển xanh. Mỗi địa phương phải có bản đồ rủi ro, danh sách hộ dễ bị tổn thương và giải pháp. Các chương trình phát triển, thu hồi đất, sắp xếp sản xuất phải chú ý việc làm, thu nhập và sinh kế, có phương án đào tạo lại, hỗ trợ di chuyển, bảo hiểm thất nghiệp và tạo việc làm tại chỗ.
Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu, đổi mới quản trị, tài chính và giám sát xã hội. Xây dựng kế hoạch tài chính an sinh trung hạn; công khai nguồn lực và kết quả của từng chương trình. Kiên quyết cắt giảm các chính sách trùng lặp, kém hiệu quả để dành nguồn lực cho dịch vụ cơ bản và những nhóm còn thiếu bảo vệ. Huy động nguồn lực xã hội nhưng Nhà nước phải giữ vai trò bảo đảm sàn an sinh tối thiểu. Quốc hội tăng cường giám sát mức độ bao phủ, chất lượng chính sách và bền vững tài chính. Mặt trận Tổ quốc phát huy vai trò giám sát tại cộng đồng, tiếp nhận phản ánh và đối thoại với người thụ hưởng.
Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị xây dựng bộ chỉ số quốc gia về an sinh xã hội, công bố hằng năm theo địa phương và nhóm dân cư. Phải đo được mức độ bao phủ, sự đầy đủ của quyền lợi, tỷ lệ bỏ sót, thời gian giải quyết, chi phí người dân phải tự trả, khả năng có việc làm, khả năng tiếp cận của người khuyết tật và mức độ hài lòng.
Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, công tác an sinh xã hội luôn đứng trước yêu cầu lớn trong khi nguồn lực có hạn, đối tượng và rủi ro không ngừng biến đổi, do đó cần nâng cao năng lực của Nhà nước trong việc phát hiện, lắng nghe và hỗ trợ người dân kịp thời, bảo đảm các chính sách được thực hiện đồng bộ, phòng ngừa tốt rủi ro và tạo điều kiện để người dân tự vươn lên.
Phấn đấu để mỗi người dân Việt Nam đều được bảo vệ trước những rủi ro lớn, được tiếp cận các dịch vụ thiết yếu và có cơ hội phát triển. "Đó là nền tảng để đất nước vững bước trong kỷ nguyên mới, để thành quả tăng trưởng thực sự trở thành hạnh phúc của nhân dân và củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước. Đó cũng là nền tảng xã hội bền vững, để mỗi thế hệ đều có lý do để tin tưởng vào tương lai: - đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh./.