Phó Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam Bùi Thị Thơm tham quan gian hàng trưng bày sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu của Hội Nông dân các tỉnh, thành phố bên lề Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ IX. Ảnh: Kiều Tâm.

Chương trình "Tự hào Nông dân Việt Nam 40 năm Đổi mới"-năm 2026 do Trung ương Hội Nông dân Việt Nam chủ trì chỉ đạo; giao Báo Nông thôn Ngày nay/Điện tử Dân Việt phối hợp với Công ty CP Phân bón Bình Điền tổ chức thực hiện. Công ty CP Phân bón Bình Điền, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) là nhà tài trợ chính của chương trình.

Nhân dịp này, phóng viên Báo điện tử Dân Việt đã có cuộc phỏng vấn Phó Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam Bùi Thị Thơm - Trưởng Ban Tổ chức Chương trình Tự hào Nông dân Việt Nam năm 2026 về ý nghĩa, những nét mới của chuỗi sự kiện lần này.

Nhiều đổi mới tại Chương trình Tự hào Nông dân Việt Nam năm 2026

Thưa bà, Chương trình “Tự hào Nông dân Việt Nam”, trọng tâm là Lễ tôn vinh và trao danh hiệu “Nông dân Việt Nam xuất sắc” đã tạo dấu ấn rõ nét của Hội Nông dân Việt Nam trong việc phát hiện, tôn vinh những điển hình tiên tiến trong các phong trào thi đua. Qua 14 năm tổ chức, bà đánh giá như thế nào về ý nghĩa của Chương trình?

- Cùng với phong trào Nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững do Hội Nông dân Việt Nam phát động, thực hiện từ năm 1989, Chương trình “Tự hào Nông dân Việt Nam”, với trọng tâm là Lễ tôn vinh và trao danh hiệu Nông dân Việt Nam xuất sắc, đã trở thành một hoạt động có ý nghĩa quan trọng của Hội Nông dân Việt Nam, phát hiện, ghi nhận và tôn vinh những điển hình tiên tiến là hội viên, nông dân trong các phong trào thi đua yêu nước. Đây cũng là dịp để khẳng định vai trò, vị thế của người nông dân trong phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn và xây dựng đất nước.

Qua 14 năm tổ chức, Chương trình đã phát hiện, bình chọn, tôn vinh hơn 1.000 Nông dân Việt Nam xuất sắc và 126 hợp tác xã (HTX) tiêu biểu do Hội Nông dân Việt Nam tuyên truyền, vận động, hướng dẫn thành lập, hỗ trợ hoạt động.

Những nông dân xuất sắc, HTX tiêu biểu không chỉ là những điển hình làm kinh tế giỏi mà còn thể hiện tinh thần năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, chủ động ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới phương thức tổ chức sản xuất và nâng cao giá trị nông sản.

Nhiều người từ sản xuất quy mô hộ gia đình đã phát triển thành giám đốc HTX, chủ doanh nghiệp, xây dựng được thương hiệu, mở rộng thị trường, tạo việc làm cho lao động địa phương và hỗ trợ những hộ nông dân khác cùng phát triển.

Thông qua Chương trình, những mô hình hiệu quả, cách làm sáng tạo và kinh nghiệm sản xuất thực tiễn được giới thiệu, nhân rộng, góp phần khơi dậy tinh thần thi đua lao động, sản xuất, kinh doanh trong hội viên, nông dân. Nhiều nông dân xuất sắc, HTX tiêu biểu sau khi được tôn vinh tiếp tục trở thành hạt nhân trong phong trào Nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững, đóng góp tích cực vào phát triển nông nghiệp, thúc đẩy kinh tế nông thôn, hội nhập quốc tế, xây dựng giai cấp nông dân ngày càng vững mạnh.

Năm nay, Chương trình Tự hào Nông dân Việt Nam được tổ chức gắn với nhiều cột mốc quan trọng như kỷ niệm 96 năm ngày thành lập Hội Nông dân Việt Nam và tổng kết 40 năm thực hiện công cuộc Đổi mới. Xin Phó Chủ tịch cho biết, Chương trình năm 2026 có điểm mới nào?

- Chương trình “Tự hào Nông dân Việt Nam năm 2026” có ý nghĩa lớn khi được diễn ra vào đúng thời điểm kỷ niệm tròn 40 năm đất nước bước vào công cuộc Đổi mới (1986 – 2026) do Đảng khởi xướng, lãnh đạo và Kỷ niệm 96 năm thành lập Hội Nông dân Việt nam (14/10/1930- 14/10-2026). Đây cũng là dịp để nhìn lại những đóng góp của giai cấp nông dân đối với quá trình đổi mới và phát triển nông nghiệp, nông thôn trong 40 năm qua.

Trong suốt chặng đường đó, nông dân luôn là lực lượng trực tiếp tạo ra của cải, giữ vai trò quan trọng trong phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn và bảo đảm an ninh lương thực.

Từ thực tiễn sản xuất, nhiều nông dân đã đi đầu trong đổi mới cách nghĩ, cách làm, mạnh dạn ứng dụng khoa học công nghệ, tổ chức lại sản xuất, liên kết với doanh nghiệp, phát triển kinh tế tập thể và từng bước tham gia sâu hơn vào thị trường.

Điểm nổi bật của chương trình năm nay là việc lựa chọn, tôn vinh những nông dân có thành tích tiêu biểu, bền bỉ trong lao động, sản xuất, kinh doanh và có những đóng góp thiết thực cho cộng đồng qua nhiều năm, đặc biệt trong chặng đường 40 năm Đổi mới đất nước.

Từ 127 hồ sơ do Hội Nông dân 34 tỉnh, thành phố đề cử, qua nhiều vòng xét chọn theo các tiêu chí cụ thể, Hội đồng đã lựa chọn 96 cá nhân để trao danh hiệu “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới”. Đây là những gương mặt có thành tích nổi bật, có quá trình sản xuất, kinh doanh hiệu quả và bền bỉ, đồng thời thể hiện rõ tinh thần tiên phong trong đổi mới và thích ứng với yêu cầu phát triển mới.

So với các năm trước đây, năm nay Ban Tổ chức đã có một số điều chỉnh, bổ sung về tiêu chí xét chọn, tập trung vào 4 nhóm, lĩnh vực đảm bảo bao quát mọi mặt của đời sống sản xuất nông thôn.

Các tiêu chí yêu cầu cao hơn. Hội đồng ưu tiên lựa chọn những gương mặt nông dân có thành tích nổi bật xuyên suốt nhiều năm, đặc biệt là những người tiên phong thực hiện các chủ trương của Đảng và Nhà nước về: Sản xuất nông nghiệp xanh, tuần hoàn và hữu cơ; ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát triển liên kết hợp tác theo chuỗi giá trị.

Qua hồ sơ bình chọn, chúng tôi rất phấn khởi khi thấy nhiều nông dân đã vượt ra khỏi cách làm truyền thống, mạnh dạn tích tụ, tập trung đất đai để tổ chức sản xuất quy mô lớn, ứng dụng công nghệ, phát triển các mô hình đa giá trị, kết hợp sản xuất nông nghiệp với chế biến, dịch vụ, du lịch sinh thái.

96 Nông dân Việt Nam xuất sắc năm 2026 được vinh danh không chỉ giỏi làm kinh tế mà còn là những hạt nhân tiên phong thực hiện thắng lợi các chủ trương, nghị quyết lớn của Đảng và Nhà nước.

Các mô hình này đã thể hiện sinh động việc hiện thực hóa Nghị quyết của Bộ Chính trị như Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, cũng như các quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt các Đề án quan trọng, giao nhiệm vụ, tạo nguồn lực cho Hội Nông dân Việt Nam đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động: Quyết định số 182 về phát triển kinh tế tập thể, Quyết định số 110 về sản xuất an toàn thực phẩm, Quyết định số 517 về bồi dưỡng cán bộ Hội Nông dân các cấp, chi hội trưởng nông dân và nông dân sản xuất kinh doanh giỏi, nông dân xuất sắc.

Lễ Tôn vinh và trao Danh hiệu “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới”-năm 2026 sẽ có nhiều đổi mới, phù hợp với dấu mốc “40 năm thực hiện công cuộc đổi mới Đất nước” do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo, là một hoạt động thiết thực, cụ thể của Hội Nông dân Việt Nam nhằm thực hiện thắng lợi các chỉ tiêu, nhiệm vụ được nêu tại Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đó là“Xây dựng giai cấp nông dân Việt Nam văn minh, phát triển toàn diện, có ý chí, tự lực, tự cường, khát vọng vươn lên; phát huy vai trò chủ thể của nông dân trong phát triển kinh tế nông nghiệp, kinh tế nông thôn, xây dựng nông thôn mới”.

Đặc biệt, nằm trong chuỗi hoạt động của Chương trình Tự hào Nông dân Việt Nam 40 năm Đổi mới, lần đầu tiên Trung ương Hội Nông dân phối hợp với Bộ Công an tổ chức Diễn đàn “Bộ Công an – Trung ương Hội Nông dân Việt Nam lắng nghe nông dân nói” lần thứ I năm 2026 với chủ đề “Chung sức giữ bình yên từ cơ sở, xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển”.

Diễn đàn mở thêm một không gian đối thoại về vấn đề an ninh, trật tự tại khu vực nông thôn; là dịp quan trọng để kịp thời nắm bắt các tâm tư, nguyện vọng, kiến nghị từ cơ sở; tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, chính sách, pháp luật về bảo đảm an ninh, trật tự; xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; phòng, chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật tại cơ sở.

Phát huy vai trò tổ chức Hội Nông dân, hình thành lớp nông dân chuyên nghiệp

Qua quá trình xem xét, đánh giá, Phó Chủ tịch nhận định như thế nào về chất lượng của các “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới”-năm 2026?

- Điều khiến chúng tôi ấn tượng là hiệu quả kinh tế của nhiều mô hình rất cao, với doanh thu lớn và khả năng tạo lợi nhuận đáng kể. Trong 96 hội viên nông dân được vinh danh Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới - năm 2026, mô hình có doanh thu cao nhất lên tới 206 tỷ đồng, lợi nhuận cao nhất lên tới 50 tỷ đồng. Các mô hình cũng rất đa dạng, từ nuôi tôm công nghệ cao ở Vĩnh Long, sản xuất cây cảnh ở Phú Thọ đến trồng lúa tại An Giang.

Những con số này cho thấy nếu có kiến thức, phương pháp tổ chức sản xuất và kỹ năng kinh doanh phù hợp, người nông dân hoàn toàn có thể tạo ra giá trị kinh tế lớn ngay từ những ngành sản xuất truyền thống.

Các mô hình cũng cho thấy sự chuyển biến trong tư duy làm nông nghiệp. Nông dân ngày càng quan tâm đến ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, liên kết sản xuất và tiếp cận thị trường. Họ không chỉ chú trọng hiệu quả của gia đình mình mà còn tích cực tham gia xây dựng nông thôn mới, bảo vệ an ninh Tổ quốc và hỗ trợ cộng đồng.

Những kết quả này phản ánh khá rõ các chủ trương lớn về phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn; thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tập thể, kinh tế tư nhân đang đi vào cuộc sống. Đây cũng chính là kết quả thực hiện những nhiệm vụ Hội Nông dân Việt Nam đang chỉ đạo, triển khai, trong Hệ thống Hội.

Qua những chân dung nông dân được tôn vinh, chúng tôi càng thêm tự hào về sự năng động, sáng tạo và tinh thần vươn lên của người nông dân Việt Nam. Thành công của họ cho thấy nông nghiệp vẫn có nhiều dư địa phát triển nếu người nông dân được trang bị kiến thức, tiếp cận công nghệ, tổ chức sản xuất hiệu quả và kết nối tốt với thị trường…

Về vấn đề ứng dụng công nghệ, hiện đại hóa sản xuất nông nghiệp, nông thôn, hội nhập quốc tế, Phó Chủ tịch nhận định thế nào qua Phong trào Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững và đặc biệt qua các chân dung “Nông dân Việt Nam xuất sắc”?

- Qua phong trào Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững, đặc biệt qua những chân dung Nông dân Việt Nam xuất sắc, có thể thấy người nông dân Việt Nam đang từng bước thay đổi tư duy và phương thức sản xuất.

Từ kinh nghiệm truyền thống, nhiều nông dân đã chủ động ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới quy trình sản xuất, xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm theo tiêu chuẩn chất lượng và nhu cầu thị trường.

Nhiều người còn mạnh dạn tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, liên kết với hợp tác xã, doanh nghiệp, mở rộng thị trường tiêu thụ, từng bước đưa nông sản tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế.

Nông dân giỏi, Nông dân Việt Nam xuất sắc, Hợp tác xã, doanh nghiệp, doanh nhân lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn đã góp phần định hình, mở rộng thị trường cho nông sản Việt Nam trên thị trường thế giới, từng bước xây dựng thương hiệu quốc gia qua từng mặt hàng nông sản.

Điều đáng quý là các điển hình này không chỉ làm giàu cho gia đình mình mà còn tạo việc làm, hỗ trợ vốn, chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn kỹ thuật, liên kết sản xuất và giúp đỡ những hộ nông dân khó khăn cùng vươn lên.

Từ những mô hình cụ thể, phong trào thi đua đã góp phần lan tỏa tinh thần đổi mới, khơi dậy ý chí tự lực, khát vọng thoát nghèo, làm giàu chính đáng và trách nhiệm cộng đồng trong nông dân.

Kết quả, ngay cả thành tựu giảm nghèo của Việt Nam đã vượt ra ngoài biên giới quốc gia, trở thành một câu chuyện thành công truyền cảm hứng trên toàn cầu. Trong nhiều báo cáo, Ngân hàng Thế giới (World Bank) đã gọi Việt Nam là một trong những câu chuyện thành công nhất về giảm nghèo trên thế giới. Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) cũng đánh giá cao cách tiếp cận đa chiều và bền vững của Việt Nam. Thành tựu chung đó có sự đóng góp không nhỏ của nông nghiệp, nông dân.

Hay năm 2025, xuất khẩu nông lâm thủy sản của Việt Nam thiết lập kỷ lục mới khi đạt 70,63 tỷ USD, trong đó, có 10 mặt hàng đạt trên 1 tỷ USD, cao nhất là gỗ và sản phẩm gỗ đạt 18,5 tỷ USD.

Đáng chú ý, có 10 nhóm hàng xuất khẩu của Việt Nam đạt trên 1 tỷ USD, gồm gạo, điều, hồ tiêu, cao su, sắn và các sản phẩm từ sắn, thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu, gỗ và sản phẩm gỗ, thủy sản, cà phê, rau quả. Trong đó có 4 nhóm hàng đạt trên 8 tỷ USD là nhóm hàng gỗ và sản phẩm gỗ, thủy sản, cà phê, rau quả.

Đằng sau những con số đó là công sức, sự đổi mới và tinh thần vượt khó của hàng triệu nông dân, sự đóng góp của các HTX và doanh nghiệp. Đây cũng là những minh chứng sinh động cho vai trò chủ thể của người nông dân trong phát triển nông nghiệp hiện đại, xây dựng nông thôn mới và nâng cao đời sống ở khu vực nông thôn.

Trong thời gian tới, để tăng sức lan tỏa, các phong trào thi đua cần tiếp tục gắn chặt với nhiệm vụ xây dựng tổ chức Hội Nông dân vững mạnh và xây dựng người nông dân mới có tri thức, kỹ năng, tư duy kinh tế, năng lực ứng dụng công nghệ và khả năng thích ứng với thị trường. Hội cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, hỗ trợ nông dân tiếp cận khoa học, công nghệ, vốn, thông tin thị trường; thúc đẩy liên kết, hợp tác trong sản xuất, kinh doanh; phát triển các mô hình kinh tế tập thể hiệu quả.

Qua đó, góp phần hình thành lớp nông dân chuyên nghiệp, phát triển các hợp tác xã vững mạnh, nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam và tạo nền tảng để nông nghiệp, nông dân, nông thôn phát triển bền vững trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.