Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới đến từ Lâm Đồng trồng cà phê, trồng tiêu kiểu gì mà doanh thu 170 tỷ/năm
Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới đến từ Lâm Đồng (địa phận huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông cũ), ông Lưu Như Bính là người tiên phong thay đổi cách làm, trồng cà phê, trồng hồ tiêu từ kiểu trồng, sơ chế truyền thống sang trồng theo hướng hữu cơ, đầu tư máy móc chế biến, sơ chế, cùng hàng trăm nông dân cùng làm ăn khá giả.
Từ công nhân lâm trường đến Giám đốc HTX ở Lâm Đồng
Ông Lưu Như Bính, SN 1968, ở thôn 9, xã Đức An, tỉnh Lâm Đồng (địa phận huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông cũ), là Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc HTX TM-DV-CB-SX Nông nghiệp Đoàn Kết (HTX Đoàn Kết).
Máy rang cà phê được gia đình ông Lưu Như Bính đầu tư phục vụ chế biến cà phê Rừng Lạnh ở xã Đức An, tỉnh Lâm Đồng.
Trao đổi với PV Dân Việt, ông Bính cho biết năm 1987, ông Bính vào Tây Nguyên làm công nhân tại Lâm trường Đắk Môn, (tỉnh Đắk Lắk trước đây).
Sau 5 năm, ông nghỉ việc theo diện dôi dư lao động và bắt đầu gây dựng cuộc sống bằng nghề nông.
“Lúc đầu tôi chỉ trồng khoảng 100 cây cà phê. Sau đó, mỗi năm lại trồng thêm 100-200 cây. Cứ làm dần, làm dần rồi diện tích cũng lớn lên”, ông Bính kể.
Đến nay, gia đình ông có 10ha đất canh tác, gồm 4,5ha cà phê và 5ha hồ tiêu. Năm 2024-2025, diện tích hồ tiêu kinh doanh cho sản lượng 18 tấn, giá bán 200.000 đồng/kg, doanh thu 3,6 tỷ đồng.
Cà phê trên diện tích 4,5ha đạt sản lượng 18 tấn, giá bán 155.000 đồng/kg, doanh thu 2,79 tỷ đồng.
Sản phẩm cà phê Rừng Lạnh được HTX Nông nghiệp Đoàn Kết xây dựng từ vùng nguyên liệu của các thành viên.
Theo ông Bính, để nâng giá trị nông sản, thay đổi cách canh tác là yếu tố quan trọng.
Trước năm 2015, ông nhận thấy việc sử dụng nhiều thuốc diệt cỏ, phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật gây ảnh hưởng đến môi trường, sức khỏe người lao động và chất lượng nông sản. Thế nên, ông đã bắt đầu tìm tỏi học hỏi sản xuất xanh.
Đầu năm 2017, HTX Đoàn Kết đã từng bước chuyển sang sản xuất bền vững, áp dụng quản lý dịch hại tổng hợp (IPM).
HTX ưu tiên phân bón, thuốc bảo vệ thực vật hữu cơ, sinh học; sử dụng máy phát cỏ thay cho thuốc diệt cỏ, duy trì lớp phủ thực vật nhằm bảo vệ đất và hệ vi sinh vật.
Clip: Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới đến từ Lâm Đồng là người tiên phong đưa nông dân chuyển đổi xanh.
“Trước đây người dân quen làm theo cách truyền thống, thấy cỏ là dùng thuốc diệt cỏ. Chúng tôi thay đổi bằng cách dùng máy cắt cỏ, giữ lớp phủ trên mặt đất để bảo vệ đất và hệ vi sinh vật”, ông Bính nói.
Sau khoảng 2 năm chuyển đổi, năm 2019, HTX bắt đầu đưa ra thị trường dòng cà phê sạch, hữu cơ chất lượng cao.
Gia đình ông Bính cũng đầu tư máy móc, nhà màng để chế biến cà phê HONEY, cà phê hạt và cà phê bột rang xay. HTX xây dựng nhãn hiệu “Cà phê Rừng Lạnh”, sản lượng khoảng 50-100 tấn/năm.
Năm 2020, cà phê bột Rừng Lạnh Coffee đạt OCOP 3 sao, sản xuất theo tiêu chuẩn 4C, chế biến HONEY. Cùng năm, vườn hồ tiêu của gia đình ông đạt chứng nhận hữu cơ ORGANIC USDA-NOP và EU.
Từ kết quả của gia đình, ông Bính bắt đầu vận động các thành viên HTX và nông dân trong vùng cùng làm.
Lan tỏa sản xuất xanh cho hàng trăm thành viên HTX ở Lâm Đồng
HTX Nông nghiệp Đoàn Kết được thành lập năm 2014 với 25 thành viên chính thức. Thời điểm đó, HTX có 75ha đất sản xuất, gồm 70ha cà phê và 5ha hồ tiêu.
Khó khăn lớn nhất là thiếu vốn, kỹ thuật và sự liên kết trong sản xuất, tiêu thụ.
Ông Bính cùng Ban Quản trị kiên trì vận động thành viên thay đổi phương thức canh tác.
Ban đầu chỉ có vài hộ tham gia sản xuất hồ tiêu hữu cơ. Khi thấy hiệu quả, số hộ tham gia tăng dần.
Đến nay, HTX có 75 thành viên chính thức và 60 thành viên liên kết, với tổng diện tích khoảng 450ha. Trong đó, cà phê 300ha, sản lượng khoảng 900 tấn/năm; hồ tiêu 150ha, sản lượng khoảng 450 tấn/năm.
Riêng cà phê, 17 thành viên đạt chứng nhận hữu cơ với diện tích 31,3ha, sản lượng 107 tấn; 101ha đạt chứng nhận 4C, sản lượng khoảng 300 tấn và khoảng 50 tấn cà phê chất lượng cao.
Vườn hồ tiêu của gia đình ông Lưu Như Bính tại xã Đức An, tỉnh Lâm Đồng, đạt chứng nhận hữu cơ ORGANIC USDA-NOP và EU.
Với hồ tiêu, 42,2ha đạt chứng nhận hữu cơ ORGANIC USDA-NOP, sản lượng khoảng 150 tấn/năm, với 22 thành viên tham gia. Ngoài ra, 150ha hồ tiêu đạt chứng nhận RA - Tiêu chuẩn nông nghiệp bền vững.
Năm 2024, tổng doanh thu từ hồ tiêu và cà phê của HTX đạt 186 tỷ đồng, năm 2025 dù gặp bất lợi về thời tiết tổng doanh thu của HTX vẫn đạt khoảng 170 tỷ đồng.
Hai sản phẩm Cà phê bột Rừng Lạnh và Hạt tiêu đen Rừng Lạnh được UBND tỉnh công nhận OCOP 3 sao.
“Làm trước để bà con thấy hiệu quả rồi mới vận động bà con làm theo. Khi sản phẩm có chất lượng, có doanh nghiệp liên kết tiêu thụ thì người dân mới yên tâm chuyển đổi”, ông Bính chia sẻ.
Theo ông Bính, sản xuất hữu cơ chỉ có ý nghĩa khi gắn với thị trường. Vì vậy, HTX từng bước xây dựng liên kết với doanh nghiệp để ổn định đầu ra.
Vườn cà phê của gia đình ông Lưu Như Bính được chăm sóc theo hướng hữu cơ tại xã Đức An, tỉnh Lâm Đồng.
Cà phê của HTX được cung cấp cho thị trường trong và ngoài tỉnh như TP.HCM, Long An, Đắk Lắk. Đối với hồ tiêu, Công ty Chế biến Gia vị NEDSPICE Việt Nam lựa chọn HTX làm đối tác phát triển vùng nguyên liệu hồ tiêu hữu cơ.
Hơn 30 năm sau ngày rời lâm trường, ông Bính vẫn gắn bó với vùng đất đã chọn để lập nghiệp. Từ những cây cà phê đầu tiên, ông gây dựng mô hình sản xuất của gia đình, rồi cùng các thành viên phát triển HTX với hàng trăm hécta cà phê, hồ tiêu.
Điều đáng chú ý trong hành trình ấy không chỉ là diện tích hay doanh thu, mà là cách một người nông dân đi trước, làm trước rồi vận động những người khác cùng thay đổi cách làm, hướng đến sản xuất bền vững và gắn với thị trường.