Nông dân Nghệ An – Bước phát triển mới từ hào khí Xô Viết năm xưa
(Cổng ĐT HND) - Dù đã hơn chín thập kỷ trôi qua, khí thế và tinh thần bất khuất của phong trào Xô Viết Nghệ – Tĩnh (1930–1931) vẫn luôn là nguồn lực tinh thần to lớn, đồng hành cùng nông dân Nghệ An vượt qua mọi gian khó, vững vàng xây dựng quê hương ngày càng đổi mới.
Lịch sử đã tôi luyện vùng đất xứ Nghệ thành nơi hội tụ truyền thống văn hóa, lòng quả cảm và bản lĩnh kiên trung. Nghệ An ghi dấu bằng những trang sử vàng của cao trào Xô Viết Nghệ Tĩnh 1930–1931 và cũng là quê hương của nhiều danh nhân kiệt xuất: Hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ, nhà cải cách Nguyễn Trường Tộ, Tổng Bí thư Lê Hồng Phong, nhà yêu nước Phan Bội Châu, chiến sĩ cách mạng Phạm Hồng Thái… Và đặc biệt, xứ Nghệ tự hào là nơi sinh thành Chủ tịch Hồ Chí Minh – Anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới.
Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế toàn cầu, sản xuất đình đốn, ruộng đất bỏ hoang, xí nghiệp phá sản, đời sống nhân dân lâm vào khốn khó, nhất là công nhân và nông dân. Tháng 11/1929, Ban Chấp hành Tổng Nông hội Nghệ An thành lập do đồng chí Phan Thái Ất làm Bí thư, trở thành dấu mốc quan trọng mở đường cho cao trào 1930–1931.
Từ những cuộc đấu tranh đầu tiên của 1.200 nông dân các làng Yên Dũng, Lộc Đa, Đức Thịnh, An Hậu, Đức Hậu phối hợp cùng công nhân Vinh – Bến Thủy, phong trào nhanh chóng lan rộng ra Anh Sơn, Nam Đàn, Thanh Chương, Quỳnh Lưu… Tinh thần đoàn kết của công – nông – binh thể hiện rực rõ trong cuộc biểu tình lịch sử ngày 1/5/1930 – dấu mốc lớn trong phong trào cách mạng Việt Nam. Và đỉnh cao là cuộc biểu tình ngày 12/9/1930 của hơn 8.000 nông dân ba tổng Phù Long, Tông Lãng, Nam Kim kéo về ga Yên Xuân, ủng hộ công nhân Vinh – Bến Thủy. Thảm sát Thái Lão khiến 217 người hi sinh, 125 người bị thương, gây chấn động dư luận trong nước và quốc tế.
Ngay trong đêm 12/9/1930, chính quyền Xô Viết đầu tiên xuất hiện tại làng Võ Liệt (xã Thanh Long, huyện Thanh Chương). Tại các “làng đỏ”, các ủy ban nhân dân – xã bộ nông, thôn bộ nông – hoạt động dưới sự lãnh đạo của Đảng, thực sự trở thành chính quyền của dân, do dân và vì dân.
Trải qua hai cuộc kháng chiến và suốt hành trình dựng xây đất nước, tinh thần Xô Viết đã thấm sâu vào tâm thức người nông dân Nghệ An. Ngày nay, khí thế ấy được tiếp nối trong các phong trào thi đua: xây dựng nông thôn mới, sản xuất kinh doanh giỏi, xây dựng đời sống văn hóa, củng cố quốc phòng – an ninh, “Nông dân hàng cây ơn Bác”…
Trong đại dịch Covid-19, phẩm chất đoàn kết của nông dân Nghệ An càng tỏa sáng: thành lập tổ tự quản bảo vệ vùng xanh; vận động nhu yếu phẩm hỗ trợ tuyến đầu; thăm hỏi gia đình khó khăn; giúp tiêu thụ nông sản ùn ứ cho người dân trong và ngoài tỉnh, hàng nghìn tấn nông sản đã được kết nối tiêu thụ.
Tinh thần Xô Viết năm nào không chỉ là quá khứ, mà đã trở thành nguồn sức mạnh nội sinh, là động lực để nông dân Nghệ An tiếp tục vươn lên, đóng góp vào sự phát triển ngày càng phồn vinh của quê hương và của cả nước.
Trong những năm gần đây, Nghệ An nổi lên như một trong những địa phương đi đầu về đổi mới trong công tác xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế nông nghiệp, nâng cao đời sống người dân — và đứng sau thành công ấy có dấu ấn đậm nét từ Hội Nông dân tỉnh. Với vai trò là cầu nối, người đồng hành cùng người nông dân, Hội đã không ngừng đổi mới, sáng tạo, thực hiện nhiều chương trình thiết thực, đem lại hiệu quả toàn diện.
Hỗ trợ phát triển kinh tế, nâng cao chuỗi giá trị nông sản
Hội Nông dân tỉnh đã chủ động hỗ trợ hội viên xây dựng hàng trăm mô hình sản xuất hiệu quả, khai thác tiềm năng nông nghiệp địa phương. Theo thống kê, bình quân mỗi năm Hội hỗ trợ xây dựng khoảng 380 mô hình kinh tế — từ chăn nuôi bò, gà, vịt, tôm, nuôi ong, trồng cây ăn quả, dược liệu, đến mô hình trang trại tổng hợp, xen canh, kinh tế trang trại… Nhiều mô hình đã trở thành điển hình, mang lại thu nhập ổn định, đời sống khá giả cho hộ nông dân.
Đặc biệt, Hội hỗ trợ nông dân tiếp cận khoa học — kỹ thuật, áp dụng tiến bộ canh tác, kỹ thuật chăn nuôi, tạo ra sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn, dễ dàng tham gia chuỗi giá trị. Việc tổ chức các lớp đào tạo nghề, hướng dẫn quy trình sản xuất, kỹ thuật canh tác hiện đại đã giúp nông dân tự tin nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.
Không chỉ dừng lại ở sản xuất, Hội còn hỗ trợ nông dân xây dựng thương hiệu, hoàn thiện hồ sơ, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc — đặc biệt cho các sản phẩm OCOP, sản phẩm công nghiệp nông thôn — giúp sản phẩm nông nghiệp Nghệ An từng bước vươn ra thị trường lớn hơn, ổn định hơn. Năm 2024, tỉnh công nhận 26 sản phẩm OCOP / công nghiệp nông thôn tiêu biểu.
Nhờ đó, nông dân có thu nhập ổn định hơn, giảm nghèo bền vững, nhiều hộ đã vươn lên khá giả, tạo điều kiện lan tỏa mô hình tốt, đóng góp vào phát triển kinh tế địa phương.
Hội Nông dân xã Hữu Khuông hỗ trợ xây dựng mô hình sinh cấp giống Dúi cho hội viên nông dân
Phát huy vai trò nòng cốt trong xây dựng nông thôn mới — phát triển hạ tầng, môi trường, đời sống
Hội Nông dân Nghệ An còn là lực lượng tiên phong, nòng cốt trong phong trào xây dựng nông thôn mới (NTM), đô thị văn minh và bảo vệ môi trường. Trong nhiệm kỳ 2018–2023, các cấp Hội đã vận động, huy động được đóng góp hơn 3.500 tỷ đồng, hiến hơn 930.000 m² đất, đóng góp gần 1,5 triệu ngày công để xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn: đường giao thông, hệ thống thủy lợi, kênh mương, cầu cống, dịch vụ công cộng.
Lễ ra quân trồng tre chống xói mòn, sạt lở bờ Sông Lam giai đoạn 2025-2030
Hàng nghìn mô hình bảo vệ môi trường đã được hình thành: mô hình thu gom, xử lý rác thải tại hộ gia đình, mô hình sản xuất phân bón hữu cơ vi sinh, vườn mẫu nông dân, vườn cây bóng mát, “hàng cây nông dân ơn Bác” — lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường, xây dựng cảnh quan xanh – sạch – đẹp.
Trong kết quả xây dựng NTM toàn tỉnh, đến cuối năm 2024, số xã đạt chuẩn NTM đã rất lớn: thể hiện nỗ lực của cả hệ thống chính quyền – người dân – đặc biệt là Hội Nông dân các cấp.
Đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao vai trò đại diện, tổ chức Hội vững mạnh
Nhận thức rõ yêu cầu mới của giai đoạn phát triển, Hội Nông dân tỉnh đã chủ động thực hiện đổi mới phương thức vận động, tập hợp nông dân; nghiên cứu, quán triệt các chỉ thị, nghị quyết mới. Theo đó, Hội trở thành tổ chức đại diện quyền lợi hợp pháp, chính đáng cho nông dân, thúc đẩy nông dân trở thành chủ thể thực thụ trong phát triển nông nghiệp — nông thôn.
Công tác đào tạo, bồi dưỡng nghề — từ nghề chính đến nghề phụ — được đẩy mạnh. Theo kế hoạch mới, từ năm 2025 mỗi năm Hội phấn đấu đào tạo, bồi dưỡng cho ít nhất 6.000 lao động nông thôn, nâng cao kiến thức, kỹ năng, giúp họ sẵn sàng nắm bắt khoa học kỹ thuật, công nghệ và cơ chế thị trường.
Việc thành lập mới chi hội, tổ hội nghề nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác… giúp liên kết sản xuất, kinh doanh, tạo sức mạnh cộng đồng. Nhờ đó, người nông dân không còn đơn lẻ mà chung sức, học hỏi lẫn nhau, hỗ trợ nhau về vốn, kỹ thuật, thị trường — tạo nên cộng đồng sản xuất bền vững, hiệu quả hơn.
Chăm lo đời sống hội viên, nâng cao phúc lợi — đảm bảo an sinh xã hội
Hội không chỉ tập trung vào sản xuất — mà đặc biệt quan tâm đến đời sống vật chất, tinh thần cho hội viên. Trong các chương trình xây dựng nông thôn mới, chỉnh trang vườn hộ, nhà cửa, nâng cấp hạ tầng — nông dân được hưởng lợi trực tiếp từ môi trường sống tốt hơn, hạ tầng khang trang hơn, đời sống được nâng cao rõ rệt.
Đồng thời, Hội cũng tạo điều kiện để người nông dân tiếp cận bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội tự nguyện, đảm bảo an sinh cơ bản và ổn định lâu dài — giúp nông dân yên tâm sản xuất, sinh sống.
Đào tạo, tập huấn, truyền thông — nâng cao trình độ, nhận thức, năng lực
Một trong những điểm mạnh của Hội là liên tục tổ chức các lớp đào tạo nghề, chuyển giao khoa học kỹ thuật, hướng dẫn sản xuất, thương mại, marketing, xử lý sau thu hoạch, xây dựng thương hiệu, tiêu thụ sản phẩm… Trong giai đoạn 2018–2023, Hội đã phối hợp mở hơn 1.000 lớp dạy nghề ngắn hạn, bồi dưỡng cho hàng chục nghìn lao động nông thôn.
Hội Nông dân tỉnh Nghệ An phối hợp tổ chức Hội nghị tập huấn kỹ thuật chăn nuôi Hươu cho cán bộ, hội viên, nông dân năm 2025.
Việc truyền thông, vận động — thông qua các phong trào thi đua như “Sản xuất, kinh doanh giỏi”, “Giúp nhau làm giàu – giảm nghèo bền vững”, “Xây dựng nông thôn mới”, “Nông dân văn minh, nông thôn hiện đại” — liên tục được đổi mới, phù hợp với thực tế, giúp tạo chuyển biến rõ rệt về nhận thức và hành động trong cộng đồng nông dân.
Những con số, thành tích và mô hình ấy đã phản ánh sự thay đổi thực sự trong đời sống, sản xuất, tư duy của người nông dân Nghệ An. Hội Nông dân tỉnh đã đổi mới vai trò — từ tổ chức mang tính hỗ trợ truyền thống, thành lực lượng dẫn dắt, truyền cảm hứng, tổ chức, liên kết, nâng cao nhận thức, giúp người nông dân tự chủ, tự tin khởi nghiệp, làm giàu chính đáng.
Sự đóng góp của Hội — qua xây dựng hạ tầng, môi trường, phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường, phát triển nông nghiệp bền vững — không chỉ làm thay đổi diện mạo nông thôn Nghệ An, mà còn lan tỏa tinh thần đoàn kết, tương trợ, đổi mới — tạo nên cộng đồng nông dân năng động, sáng tạo, dám thử thách, dám làm giàu.
Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay — khi nông nghiệp Việt Nam đang đứng trước nhiều thách thức: biến đổi khí hậu, thiên tai, thị trường biến động — vai trò của Hội Nông dân tỉnh Nghệ An càng trở nên quan trọng: như “điểm tựa” để nông dân vững tâm sản xuất, như “cầu nối” để nông dân tiếp cận tri thức, thị trường, kỹ thuật, chính sách — cùng nhau phát triển, thích ứng, bứt phá.