Nhìn lại 80 năm kể từ cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên: Thước đo của dân chủ và sự đồng thuận xã hội
Trải qua 80 năm kể từ ngày Tổng tuyển cử đầu tiên năm 1946, Việt Nam đã tổ chức 15 kỳ bầu cử Quốc hội. Mỗi kỳ bầu cử diễn ra trong bối cảnh lịch sử khác nhau nhưng đều thể hiện rõ ý chí, nguyện vọng và niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.
Tổng Tuyển cử năm 1946: Khởi đầu cho nền dân chủ mới
Cuộc Tổng tuyển cử năm 1946 là mốc son chói lọi, mở ra một thời kỳ phát triển mới của đất nước Việt Nam. Lần đầu tiên trong lịch sử dân tộc ta, người dân từ thân phận nô lệ đã trở thành công dân của một nước tự do, độc lập, tự quyết định vận mệnh của mình, tự lựa chọn và dựng xây chế độ Cộng hòa dân chủ.
Đặc biệt, so với nhiều nước trên thế giới thời điểm đó, Việt Nam không những đã trở thành một quốc gia độc lập mà còn có cơ quan đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, thay mặt nhân dân quyết định những công việc hệ trọng của đất nước. Đó là Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Tổng Tuyển cử năm 1946: Khởi đầu cho nền dân chủ mới
Cuộc Tổng tuyển cử năm 1946 là mốc son chói lọi, mở ra một thời kỳ phát triển mới của đất nước Việt Nam. Lần đầu tiên trong lịch sử dân tộc ta, người dân từ thân phận nô lệ đã trở thành công dân của một nước tự do, độc lập, tự quyết định vận mệnh của mình, tự lựa chọn và dựng xây chế độ Cộng hòa dân chủ.
Đặc biệt, so với nhiều nước trên thế giới thời điểm đó, Việt Nam không những đã trở thành một quốc gia độc lập mà còn có cơ quan đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, thay mặt nhân dân quyết định những công việc hệ trọng của đất nước. Đó là Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Sau năm 1954, các cuộc bầu cử Quốc hội tiếp tục được tổ chức tại miền Bắc, phản ánh tinh thần đoàn kết và niềm tin của nhân dân trong giai đoạn đất nước còn chia cắt. Theo các số liệu đăng tải trên TTXVN:
Quốc hội khóa II (1960): Gần 8,2 triệu cử tri miền Bắc tham gia bỏ phiếu tại 22.530 điểm bầu cử, bầu 362 đại biểu.
Quốc hội khóa III (1964): Hơn 8,58 triệu cử tri tại 31 tỉnh, khu và thành phố tham gia bầu cử, tổng số đại biểu Quốc hội là 453 người.
Quốc hội khóa IV (1971): Tỷ lệ cử tri đi bầu đạt 98,88%, bầu 420 đại biểu trong số 529 ứng cử viên.
Những cuộc bầu cử này diễn ra trong bối cảnh đất nước đang chiến tranh nhưng vẫn bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân.
Cuộc bầu cử năm 1976: Quốc hội của nước Việt Nam thống nhất
Sau đại thắng mùa Xuân năm 1975, cuộc Tổng tuyển cử ngày 25/4/1976 đánh dấu lần đầu tiên người dân trên cả nước bầu Quốc hội của một nước Việt Nam thống nhất.
Hơn 23 triệu cử tri đã tham gia bỏ phiếu, bầu 492 đại biểu Quốc hội khóa VI. Đây được xem là một trong những sự kiện chính trị quan trọng, mở ra giai đoạn xây dựng đất nước sau chiến tranh.
Quốc hội khóa VII (1981): Tỷ lệ cử tri đi bầu đạt 97,96%, bầu 496 đại biểu.
Những kỳ bầu cử trong thời kỳ đổi mới
Từ sau năm 1986, khi công cuộc đổi mới đất nước được triển khai, các cuộc bầu cử Quốc hội tiếp tục diễn ra với quy mô ngày càng lớn.
Quốc hội khóa VIII (1987): Trong 828 ứng cử viên, cử tri đã bầu 496 đại biểu, tỷ lệ tham gia 98,75%.
Quốc hội khóa IX (1992): Gần 37,2 triệu cử tri tham gia bỏ phiếu, bầu 395 đại biểu.
Quốc hội khóa X (1997): Tỷ lệ cử tri đi bầu đạt 99,59%, bầu 450 đại biểu. Trong đó đại biểu nữ chiếm 26,2%, đại biểu dưới 40 tuổi 18,6%.
Những con số này cho thấy sự mở rộng và đa dạng về thành phần đại biểu trong cơ quan quyền lực cao nhất của Nhà nước.
Bước phát triển của nền dân chủ trong thế kỷ XXI
Các cuộc bầu cử Quốc hội từ năm 2002 đến nay tiếp tục ghi nhận tỷ lệ cử tri tham gia rất cao.
Quốc hội khóa XI (2002): Gần 50 triệu cử tri đi bầu, bầu 498 đại biểu, tỷ lệ cử tri 99,73%.
Quốc hội khóa XII (2007): Cử tri bầu 493 đại biểu trong 876 ứng cử viên.
Quốc hội khóa XIII (2011): Lần đầu tiên bầu đồng thời đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp trong cùng một ngày; tỷ lệ cử tri đạt 99,51%, bầu 500 đại biểu.
Đây được xem là bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống cơ quan dân cử ở Việt Nam.
Quốc hội khóa XIV (2016): Cuộc bầu cử diễn ra ngày 22/5/2016, thu hút hơn 67 triệu cử tri tham gia, đạt tỷ lệ 99,35%. Kết quả, 494 đại biểu Quốc hội được bầu.
Quốc hội khóa XV (2021): Cuộc bầu cử ngày 23/5/2021 diễn ra trong bối cảnh cả nước phòng chống đại dịch COVID-19. Tuy vậy, hơn 69 triệu cử tri vẫn tham gia bỏ phiếu, đạt tỷ lệ 99,60%, bầu 499 đại biểu Quốc hội.
Dấu ấn của 15 kỳ bầu cử Quốc hội
Qua 15 khóa Quốc hội, các kỳ bầu cử luôn là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, thể hiện quyền làm chủ của nhân dân. Dù trong hoàn cảnh chiến tranh hay thời bình, quyền bầu cử vẫn được bảo đảm và phát huy.
Tỷ lệ cử tri tham gia cao qua các kỳ bầu cử nhiều lần đạt trên 99% cho thấy niềm tin của nhân dân đối với hệ thống chính trị và vai trò của Quốc hội.
Bên cạnh đó, cơ cấu đại biểu ngày càng đa dạng với sự tham gia của phụ nữ, người trẻ, đại biểu ngoài Đảng và đại biểu dân tộc thiểu số, phản ánh ngày càng đầy đủ hơn các tầng lớp trong xã hội.
Nhìn lại chặng đường từ năm 1946 đến nay, các cuộc bầu cử Quốc hội không chỉ là hoạt động chính trị định kỳ mà còn là thước đo của dân chủ và sự đồng thuận xã hội.
Những dấu mốc này tiếp tục khẳng định bản chất của Nhà nước Việt Nam – Nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân, đồng thời tạo nền tảng quan trọng để Quốc hội thực hiện các chức năng lập pháp, giám sát và quyết định những vấn đề hệ trọng của đất nước trong giai đoạn phát triển mới.
|
Tổng tuyển cử là một dịp cho toàn thể quốc dân tự do lựa chọn những người có tài, có đức để gánh vác công việc nước nhà. Trong cuộc Tổng tuyển cử, hễ là những người muốn lo việc nước thì đều có quyền ra ứng cử, hễ là công dân thì đều có quyền đi bầu cử. Không chia trai gái, giàu nghèo, tôn giáo, nòi giống, giai cấp, đảng phái, hễ là công dân Việt Nam thì đều có hai quyền đó. Vì lẽ đó, cho nên Tổng tuyển cử tức là tự do, bình đẳng; tức là dân chủ đoàn kết.
|