Đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ I (1977-1983)

Đại hội Mặt trận dân tộc thống nhất Việt Nam họp từ ngày 31/1 đến 4/2/1977 tại Hội trường Thống nhất, TP.HCM đã hợp nhất 3 tổ chức: Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, Liên minh các lực lượng dân tộc, dân chủ và hòa bình Việt Nam, lấy tên là Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Đại hội đã hiệp thương, giới thiệu 191 vị tham gia Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Đoàn Chủ tịch gồm 45 vị, Ban Thư ký gồm 7 vị.

Chủ tịch danh dự là đồng chí Tôn Đức Thắng; Chủ tịch là đồng chí Hoàng Quốc Việt; Tổng Thư ký là đồng chí Nguyễn Văn Tiến.

Đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ II (1983-1988)

Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ II họp từ ngày 12 đến 14/5/1983 tại Hội trường Ba Đình, thủ đô Hà Nội. Chương trình hành động của Đại hội là hướng mọi hoạt động của Mặt trận đi vào thiết thực, hướng về cơ sở, tới địa bàn dân cư.

Đại hội cử ra Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khoá II gồm 184 vị, Đoàn Chủ tịch gồm 45 vị, Ban Thư ký gồm 8 vị.

Chủ tịch danh dự là đồng chí Hoàng Quốc Việt. Chủ tịch là Kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát; Tổng Thư ký là đồng chí Nguyễn Văn Tiến.

Đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ III (1988-1994)

Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ III họp từ ngày 2 đến 4/11/1988 tại Hội trường Ba Đình, thủ đô Hà Nội. Đây là Đại hội biểu dương lực lượng to lớn của toàn dân đoàn kết một lòng tiến hành công cuộc đổi mới.

Đại hội đã hiệp thương cử ra Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa III gồm 166 vị, Đoàn Chủ tịch gồm 30 vị, Ban Thư ký gồm 6 vị.

Chủ tịch danh dự là đồng chí Hoàng Quốc Việt; Chủ tịch là Luật sư Nguyễn Hữu Thọ; Phó Chủ tịch là Luật sư Phan Anh; Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký là đồng chí Phạm Văn Kiết.

Đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ IV (1994-1999)

Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ IV họp từ ngày 17 đến 19/8/1994 tại Hội trường Ba Đình, thủ đô Hà Nội. Tham dự Đại hội có hơn 600 đại biểu.

Đại hội đã hiệp thương cử ra Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khoá IV gồm: 200 vị. Trong đó Đoàn Chủ tịch gồm 41 vị, Ban Thường trực Đoàn Chủ tịch gồm 8 vị.

Chủ tịch danh dự là đồng chí Nguyễn Hữu Thọ; Chủ tịch là đồng chí Lê Quang Đạo; Tổng Thư ký là đồng chí Trần Văn Đăng.

Đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ V (1999-2004)

Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ V họp từ ngày 26 đến 28/8/1999 tại Hội trường Ba Đình, thủ đô Hà Nội. Tham dự Đại hội có 621 đại biểu và 5 đoàn đại biểu nước ngoài.

Chủ đề của Đại hội là: "Phát huy tinh thần yêu nước, sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân, tăng cường Mặt trận Dân tộc thống nhất, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa".

Đại hội đã hiệp thương cử ra Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khoá V gồm 253 vị, Đoàn Chủ tịch gồm 45 vị, Ban Thường trực gồm 9 vị.

Chủ tịch là đồng chí Phạm Thế Duyệt; Tổng Thư ký là đồng chí Trần Văn Đăng.

Đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ VI (2004-2009)

Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa VI họp từ ngày 21 đến 23/9/2004 tại Hội trường Ba Đình, thủ đô Hà Nội. Tham dự Đại hội có 877 đại biểu và 4 đoàn đại biểu nước ngoài.

Chủ đề của Đại hội là: "Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, nâng cao vai trò Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, vì mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh".

Đại hội đã hiệp thương cử ra Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa VI gồm 320 vị, Đoàn Chủ tịch gồm 52 vị, Ban Thường trực gồm 8 vị.

Chủ tịch là đồng chí Phạm Thế Duyệt; Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký là đồng chí Huỳnh Đảm.

Hội nghị lần thứ 5 Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa VI họp tại Hà Nội (9/1/2008) đã hiệp thương cử các chức danh Chủ tịch và Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký mới gồm: Chủ tịch là đồng chí Huỳnh Đảm (thay đồng chí Phạm Thế Duyệt nghỉ hưu theo chế độ); Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký là đồng chí Vũ Trọng Kim.

Đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ VII (2009-2014)

Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam họp từ ngày 28 đến 30/9/2009 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia Mỹ Đình, thủ đô Hà Nội. Tham dự Đại hội có 1.300 đại biểu, trong đó có 989 đại biểu chính thức và 311 đại biểu khách mời.

Chủ đề của Đại hội là "Nâng cao vai trò Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, phát huy dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh".

Đại hội đã hiệp thương cử ra Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa VII gồm 355 vị, Đoàn Chủ tịch gồm 58 vị, Ban Thường trực gồm 9 vị.

Chủ tịch là đồng chí Huỳnh Đảm; Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký là đồng chí Vũ Trọng Kim

Hội nghị lần thứ 6 Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa VII họp tại Hà Nội (ngày 5/9/2013) đã hiệp thương cử đồng chí Nguyễn Thiện Nhân giữ chức Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thay đồng chí Huỳnh Đảm nghỉ hưu theo chế độ.

Đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ VIII (2014-2019)

Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ VIII họp từ ngày 25 đến ngày 27/9/2014 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia Mỹ Đình, Thủ đô Hà Nội.

Tham dự Đại hội có 1.008 đại biểu chính thức, Chủ đề của Đại hội là: "Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, vì dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh".

Đại hội đã hiệp thương cử 383 vị vào Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khoá VIII, Đoàn Chủ tịch gồm 62 vị.

Chủ tịch là đồng chí Nguyễn Thiện Nhân; Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký là đồng chí Vũ Trọng Kim.

Hội nghị lần thứ 5 Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa VIII họp tại Hà Nội (ngày 14/4/2016) đã hiệp thương cử đồng chí Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Trung ương Đảng, làm Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa VIII (nay đồng chí là Ủy viên Chính trị, Chủ tịch Quốc hội) thay đồng chí Vũ Trọng Kim nghỉ hưu theo chế độ.

Hội nghị lần thứ 7 Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa VIII họp tại Hà Nội (ngày 22/6/2017) đã hiệp thương cử đồng chí Trần Thanh Mẫn làm Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thay đồng chí Nguyễn Thiện Nhân chuyển công tác.

Hội nghị lần thứ 8 Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa VIII họp tại TP.HCM (ngày 5/1/2018) đã hiệp thương cử đồng chí Hầu A Lềnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Tây Bắc giữ chức Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa VIII, nhiệm kỳ 2014-2019 (nay đồng chí Hầu A Lềnh là Bí thư Tỉnh ủy Tuyên Quang).

Đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ IX (2019-2024)

Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ IX họp từ ngày 18 đến 20/9/2019 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia Mỹ Đình, Thủ đô Hà Nội. Tham dự Đại hội có 1.300 đại biểu chính thức. Chủ đề của Đại hội là "Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Phát triển".

Đại hội đã cử ra Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa IX gồm 374 vị, Đoàn Chủ tịch gồm 62 vị, Ban Thường trực gồm 6 vị.

Đồng chí Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa VIII tiếp tục giữ chức vụ Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa IX (đến 4/2021).

Các đại biểu biểu quyết tại Đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ IX. Ảnh: TTXVN.

Đồng chí Hầu A Lềnh, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa VIII tiếp tục giữ chức Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa IX.

Ngày 12/4/2021, tại Hội nghị Đoàn Chủ tịch lần thứ tám khóa IX của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, đồng chí Đỗ Văn Chiến, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng đoàn MTTQ Việt Nam nhiệm kỳ 2019-2024 được hiệp thương cử giữ chức Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2019-2024 (nay đồng chí Đỗ Văn Chiến là Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Quốc hội).

Đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ X (2024-2029)

Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2024-2029 diễn ra từ ngày 16 đến 18/10/2024, tại Thủ đô Hà Nội. Tham dự Đại hội có 1.052 đại biểu chính thức. Chủ đề của Đại hội là "Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Sáng tạo - Phát triển".

Đại hội đã hiệp thương cử ra 397 đại biểu tham gia Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. 67 đại biểu tham gia Đoàn Chủ tịch, 4 đại biểu tham gia Ban Thường trực, 7 đại biểu tham gia Phó Chủ tịch không chuyên trách.

Toàn cảnh Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam lần thứ X. Ảnh: Q.V.

Đồng chí Đỗ Văn Chiến, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa IX tiếp tục giữ chức vụ Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa X.

Đồng chí Nguyễn Thị Thu Hà, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch-Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa IX tiếp tục giữ chức Phó Chủ tịch-Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa X (đồng chí Hà hiện nay là Phó Chánh Văn phòng Thường trực Văn phòng Trung ương Đảng).

Hai Phó Chủ tịch chuyên trách là đồng Hoàng Công Thủy và đồng Tô Thị Bích Châu (đồng chí Châu hiện đã nghỉ hưu).

Thực hiện việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy, từ ngày 1/7/2025, Mặt trận tổ quốc (MTTQ) và các tổ chức chính trị - xã hội (Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Cựu chiến binh Việt Nam) hoạt động theo mô hình mới.

Theo Quyết định số 304- QĐ/TW của Bộ Chính trị quy định chức năng, nhiệm vụ tổ chức bộ máy của Cơ quan Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam (bao gồm các tổ chức chính trị - xã hội): Đối với tổ chức bộ máy và hoạt động của MTTQ Việt Nam, khi thực hiện sắp xếp, nguyên tắc hoạt động của MTTQ Việt Nam với tính chất là một tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện của các tổ chức, các giai cấp, tầng lớp nhân dân trong xã hội không thay đổi và được thực hiện theo nguyên tắc tự nguyện, hiệp thương dân chủ, phối hợp và thống nhất hành động giữa các thành viên.

Quy định 304 bổ sung làm rõ vai trò chủ trì của Mặt trận. Cùng hiệp thương dân chủ, phối hợp thống nhất hành động vừa là nguyên tắc vừa là phương thức hoạt động của MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội.

Về tính độc lập tương đối của các tổ chức, các tổ chức vẫn tổ chức Đại hội, vẫn có Điều lệ, có tư cách pháp nhân, có tài khoản, con dấu riêng, các tổ chức chính trị - xã hội có thẩm quyền trình dự án luật trước Quốc hội và pháp lệnh trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội...

Vai trò chủ trì của Mặt trận là sự cụ thể hóa nội dung "trực thuộc" của các tổ chức chính trị - xã hội vào MTTQ Việt Nam. Thứ nhất, trực thuộc về tổ chức Đảng, tất cả các tổ chức Đảng của các tổ chức chính trị - xã hội đã về Đảng bộ MTTQ, các đoàn thể Trung ương. Đảng lãnh đạo toàn diện nhiệm vụ chính trị.

Thứ hai, trực thuộc thể hiện qua việc chịu sự quản lý về biên chế (phân bổ chung về Mặt trận), kinh phí hoạt động (các tổ chức chính trị - xã hội là tài khoản cấp 2 thông qua đầu mối là MTTQ Việt Nam);

Việc trực thuộc cũng liên quan tới việc hiệp thương phối hợp, thống nhất hành động, định hướng hoạt động, chịu sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và trực tiếp, toàn diện là Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương. Tính trực thuộc cũng thể hiện ở việc có cơ quan tham mưu, giúp việc chung và công tác cán bộ. Người đứng đầu các tổ chức chính trị - xã hội ở tất cả các cấp sẽ cơ cấu làm Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ các cấp.

Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam hiện nay là đồng chí Bùi Thị Minh Hoài, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng; Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký là đồng chí Hà Thị Nga, Ủy viên Trung ương Đảng.