Liên kết sản xuất bắt đầu từ sự chủ động của nông dân

Ở xã Lộc Thạnh, thay đổi không bắt đầu từ những dự án lớn mà đi lên từ những mô hình gần gũi như câu lạc bộ, tổ nhóm. Giữa tháng 4 vừa qua, Hội Nông dân xã Lộc Thạnh ra mắt Câu lạc bộ nông dân sản xuất kinh doanh giỏi với 17 thành viên.

Cách làm này giúp tập hợp những nông dân có kinh nghiệm, từ đó lan tỏa phương thức sản xuất hiệu quả ra cộng đồng. Đây được xem là bước đi thiết thực để thúc đẩy liên kết sản xuất ngay từ cơ sở.

Ông Bùi Văn Nam, nông dân ấp 6, xã Lộc Thạnh cho biết, gia đình đang canh tác 3ha sầu riêng Dona, trong đó 1,5ha đã cho thu hoạch. Nhờ áp dụng kỹ thuật và tận dụng nguồn phân hữu cơ từ chăn nuôi, mỗi năm gia đình thu lãi khoảng 700 triệu đồng.

Theo ông Nam, điều quan trọng nhất khi tham gia câu lạc bộ là có thêm cơ hội tiếp cận khoa học kỹ thuật và nguồn vật tư đảm bảo. “Nông dân muốn làm ăn lâu dài thì phải có kiến thức, có đầu vào ổn định để sản phẩm đạt chất lượng, đủ điều kiện tiêu thụ và xuất khẩu”, ông Nam nói.

Cùng chung suy nghĩ, ông Đỗ Hữu Tài, nông dân ấp 7, xã Lộc Thạnh đã phát triển 35ha dừa dứa và dừa xiêm. Sau 2 năm, mô hình cho hiệu quả rõ rệt, trung bình 25 ngày cho thu hoạch 1 đợt, đầu ra ổn định.  

Ông Tài cho rằng việc thi đua sản xuất kinh doanh giỏi không chỉ là chuyện mùa vụ mà là nơi bà con bàn cách làm ăn, tính chuyện lâu dài. Trong đó, việc liên kết sản xuất giúp nông dân có định hướng rõ ràng hơn, không còn làm theo kiểu tự phát.

“Ngoài chia sẻ kỹ thuật, nông dân cần kết nối thêm nguồn vốn để hỗ trợ những hộ còn khó khăn mở rộng sản xuất”, ông Tài nói.

Song song với câu lạc bộ, việc hình thành các tổ hợp tác và HTX đang mở rộng không gian liên kết sản xuất tại Lộc Thạnh.

Tại ấp Suối Thôn, nơi có đến 83% đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, Tổ hợp tác sản xuất lúa gạo bền vững ra đời với 10 hộ, canh tác hơn 30ha.

Ông Điểu Lót - Tổ trưởng tổ hợp tác kể, trước đây, bà con sản xuất manh mún, mỗi hộ một cách làm nên hiệu quả chưa cao. Khi tham gia tổ hợp tác, các thành viên được hướng dẫn kỹ thuật, sử dụng vật tư hợp lý và từng bước tiếp cận thị trường.

Điều thay đổi rõ nhất là cách nghĩ của người dân. “Trước đây ai làm nấy biết, giờ bà con cùng nhau trao đổi, học hỏi nên sản xuất tốt hơn, có hướng phát triển lâu dài hơn”, ông Lót nói.

Mở rộng liên kết sản xuất, hướng tới kinh tế tập thể bền vững

Ông Nguyễn Viết Dần – Phó Chủ tịch thường trực Ủy ban MTTQ  Việt Nam xã, Chủ tịch hội nông dân xã Lộc Thạnh cho biết, ở vùng biên Lộc Thạnh, nơi đường biên kéo dài hàng chục km giáp Campuchia, câu chuyện làm nông chưa bao giờ dễ. Đất đai rộng nhưng khô hạn, mùa nắng thiếu nước, sản xuất phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm.

Hơn 2.500 hộ dân sinh sống, trong đó gần 35% là đồng bào dân tộc thiểu số, khiến việc tiếp cận khoa học kỹ thuật và thị trường càng thêm hạn chế.

Ở vùng biên, nếu cứ làm nhỏ lẻ thì rất khó khá lên. Hội xác định phải giúp bà con chuyển sang sản xuất hàng hóa, biết liên kết với nhau thì mới trở thành hướng đi căn cơ để giữ đất, giữ dân và tạo sinh kế ổn định.  

Hội Nông dân xã hiện có hơn 1.200 hội viên, sinh hoạt tại 13 chi hội ấp. Hội đẩy mạnh vận động hội viên tích cực tham gia các phong trào; trong đó có phong trào thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi.

Nhiều mô hình làm ăn hiệu quả được hình thành, trở thành hạt nhân trong liên kết sản xuất. Từ phong trào này, Hội đã vận động thành lập nhiều mô hình kinh tế tập thể hoạt động hiệu quả. HTX cây ăn trái Tân Lộc Thạnh là một trong số đó.

Bà Nguyễn Thị Kim Chi – giám đốc HTX cây ăn trái Tân Lộc Thạnh kể, Lộc Thạnh có quỹ đất sản xuất lớn nhưng điều kiện canh tác không thuận lợi do khô hạn. Để thích nghi với điều kiện đất đai khắc nghiệt, người dân buộc phải thay đổi tư duy sản xuất, tìm kiếm giống cây phù hợp.

Sau thời gian nghiên cứu, bà Chi nhận thấy xoài keo là lựa chọn hiệu quả nhờ khả năng chịu hạn tốt, dễ chăm sóc và chi phí đầu tư thấp. Từ năm 2014, chị sang Campuchia tìm giống xoài keo về trồng. Đến nay, với diện tích khoảng 15ha của gia đình, mô hình mang lại lợi nhuận hàng trăm triệu đồng mỗi năm sau khi trừ chi phí.

Không dừng lại ở sản xuất riêng lẻ, năm 2019, bà vận động các hộ dân thành lập HTX cây ăn trái Tân Lộc Thạnh nhằm mở rộng liên kết sản xuất. Hiện mỗi năm hợp tác xã cung ứng gần 200 tấn xoài ra thị trường, giúp các thành viên có nguồn thu ổn định, đầu ra thuận lợi.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Viết Dần cũng thừa nhận, liên kết sản xuất ở địa phương vẫn còn những hạn chế như quy mô nhỏ, ứng dụng công nghệ chưa đồng đều, đầu ra chưa thật sự ổn định.

Vì vậy, thời gian tới, Hội Nông dân xã sẽ tập trung đẩy mạnh tập huấn kỹ thuật, chuyển đổi số, xây dựng sản phẩm chất lượng cao và từng bước đưa nông sản lên các kênh tiêu thụ hiện đại.

“Ở vùng biên giới, muốn làm giàu bền vững thì nông dân phải liên kết lại. Hội Nông dân xã Lộc Thạnh sẽ tiếp tục nhân rộng các mô hình HTX, Tổ hợp tác, Chi hội nghề nghiệp; chú trọng xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm đặc thù của địa phương như lúa gạo Hoa Lư, trái cây Lộc Thạnh để nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường”, ông Nguyễn Viết Dần chia sẻ.