Đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Thân, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Ảnh: Media Quốc hội

Chiều 23/4, Quốc hội thảo luận tại hội trường về Báo cáo kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.

Đội ngũ cán bộ trẻ còn rất mỏng

Nêu ý kiến tại phiên thảo luận, đại biểu Nguyễn Văn Thân (đoàn TP.HCM) đồng thời là Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, đã thẳng thắn chỉ ra những khó khăn thực tế trong việc tiếp nhận và xử lý ý kiến người dân.

Theo đại biểu, MTTQ đang được giao rất nhiều trọng trách trong việc tập hợp, phản ánh kiến nghị của cử tri. Tuy nhiên, hiệu quả của công tác này phụ thuộc rất lớn vào sự phối hợp của các cơ quan chức năng từ Trung ương đến địa phương.

"Kiến nghị lên cấp có thẩm quyền, nhưng cấp thẩm quyền mà không trả lời thì chúng tôi cũng chịu, bó tay", ông Thân nói.

Do đó, đại biểu đề nghị các cơ quan chức năng cần đặc biệt chú ý và có văn bản trả lời rõ ràng đối với các phản ánh do MTTQ chuyển đến, từ đó tạo căn cứ để hồi đáp cho cử tri.

Bên cạnh đó, đại biểu Nguyễn Văn Thân cũng nêu lên những vướng mắc về mặt tổ chức và điều kiện làm việc của MTTQ.

Cụ thể, để đáp ứng tốt việc giải quyết khiếu nại và các ý kiến, kiến nghị của công dân từ cơ sở, vai trò của MTTQ là rất lớn, Đảng giao cho rất nhiều trọng trách. Tuy nhiên, đội ngũ cán bộ trẻ chuyên trách của MTTQ hiện nay còn rất mỏng và vô cùng thiếu thốn.

Bên cạnh đó, theo ông Thân, Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam hiện nay phần lớn là các bậc cao niên làm việc rất tích cực, thẳng thắn nhưng lại chưa được hưởng các chế độ chính sách hay thù lao tương xứng.

"Đoàn Chủ tịch của chúng tôi hiện có 72 cụ. Tôi năm nay 71 tuổi, nằm trong Ban Thường trực, xin thưa vẫn là người trẻ nhất. Hiện nay khi đi họp, các cụ không được hưởng chế độ như chế độ đi máy bay hay thù lao. Các cụ làm việc rất tích cực, thẳng thắn và đóng góp rất nhiều ý kiến. Do đó, tôi đề nghị chúng ta cần xem xét lại chế độ chính sách, thù lao cho các cụ, nên chăng cần tương đương với đại biểu Quốc hội?", ông Thân nêu kiến nghị và mong Quốc hội chia sẻ với tình trạng chật hẹp của trụ sở MTTQ hiện tại, khiến các hoạt động đại diện hay hội họp thường xuyên phải đi mượn địa điểm.

Quyết liệt đổi mới cách thức trả lời kiến nghị cử tri

Cùng chung mối quan tâm về việc giải quyết kiến nghị của cử tri, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (đoàn Vĩnh Long) ghi nhận và đánh giá cao nỗ lực của Chính phủ cùng các bộ, ngành trong thời gian qua đã tích cực tiếp thu, tháo gỡ nhiều khó khăn cho người dân và doanh nghiệp, qua đó củng cố niềm tin của cử tri đối với Đảng và Nhà nước. Dù vậy, đại biểu cũng thẳng thắn nhìn nhận công tác này vẫn còn không ít hạn chế.

Tình trạng chậm trả lời kiến nghị vẫn diễn ra, nhất là với những vấn đề phức tạp, liên đới nhiều cơ quan, khiến một số nội dung bị kéo dài qua nhiều kỳ họp chưa được giải quyết dứt điểm. Chất lượng hồi đáp của một số đơn vị còn mang tính chung chung, chưa đi thẳng vào trọng tâm, thiếu giải pháp cũng như lộ trình cụ thể.

Đặc biệt, nhiều lĩnh vực bức thiết được cử tri kiến nghị lặp đi lặp lại nhiều lần như ô nhiễm môi trường, chính sách nông nghiệp, hạ tầng giao thông, an toàn thực phẩm, tội phạm mạng hay chế độ cho cán bộ cơ sở vẫn chậm chuyển biến trên thực tế, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống nhân dân.

Từ những bất cập đó, đại biểu tỉnh Vĩnh Long đề nghị Chính phủ và các bộ, ngành tiếp tục chỉ đạo quyết liệt đổi mới cách thức trả lời theo hướng rõ ràng, đi thẳng vào nội dung phản ánh, gắn với giải pháp và trách nhiệm của từng cơ quan.

Đối với những vấn đề chưa thể giải quyết ngay, cần nêu rõ nguyên nhân và dự kiến thời gian xử lý. Đồng thời, các cơ quan chức năng cần có cơ chế rà soát, phân loại nhằm giải quyết dứt điểm các kiến nghị tồn đọng kéo dài, tăng cường kiểm tra để tránh tình trạng phản ánh lặp lại nhiều lần.

Đại biểu nhấn mạnh cần xem kết quả giải quyết kiến nghị của cử tri là một tiêu chí quan trọng trong đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ. Việc giải quyết thấu đáo, kịp thời tiếng nói của nhân dân không chỉ là trách nhiệm hành chính mà còn là thước đo hiệu quả quản trị quốc gia và mức độ gần dân của bộ máy nhà nước, đòi hỏi mỗi kiến nghị không chỉ dừng lại ở việc trả lời mà phải được giải quyết đến tận cùng của vấn đề.

Chung quan điểm cần nâng cao chất lượng phản hồi, đại biểu Dương Khắc Mai (đoàn Lâm Đồng) nhấn mạnh rằng hoạt động giám sát không thể chỉ đo lường bằng tiêu chí "đã trả lời" mà phải đánh giá bằng việc những vướng mắc của người dân và doanh nghiệp có thực sự được tháo gỡ hay không.

Đại biểu dẫn chứng, hiện nay nhiều văn bản phản hồi chỉ dừng lại ở việc giải thích quy định pháp luật hiện hành mà không tạo ra sự thay đổi thực chất về chính sách.

Ông Mai đề xuất cần phân loại kết quả giải quyết kiến nghị chi tiết hơn, tách bạch rõ những vấn đề đã xử lý dứt điểm, những nội dung được tiếp thu để sửa đổi và những trường hợp chỉ mới dừng ở mức cung cấp thông tin.

Nhìn nhận từ góc độ bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, đại biểu chỉ ra thực trạng một số văn bản dưới luật còn mâu thuẫn, chồng chéo thẩm quyền với luật định. Do đó, các kiến nghị giám sát cần cụ thể hơn, gắn liền với trách nhiệm, thời hạn và cơ chế kiểm tra để xử lý triệt để các văn bản chưa phù hợp.

Đối với những vấn đề đã kéo dài qua nhiều kỳ giám sát làm ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người dân, cần thiết lập cơ chế theo dõi chặt chẽ và ấn định thời hạn hoàn thành.

Theo đại biểu Dương Khắc Mai, nếu không xác định rõ trách nhiệm và tiến độ, những yêu cầu đẩy nhanh quá trình giải quyết sẽ khó bảo đảm hiệu lực và không thể tạo ra chuyển biến cụ thể trong thực tiễn.