Bài học kinh nghiệm để quản lý, phát triển rừng và trang trại bền vững
(Cổng ĐT HND) -Chương trình Hỗ trợ Rừng và Trang trại của Tổ chức Nông Lương (FAO) của LHQ, được thực hiện tại 12 nước ở châu Á, Châu Phi và Mỹ La tinh.
Các đại biểu nông dân trồng rừng và trang trại tham gia vào các Tổ hợp tác, Hợp tác xã đều đánh giá cao những kết quả tích cực mang lại từ Chương trình FFF, sản xuất hữu cơ
Tại Việt Nam, Trung Ương Hội Nông Dân Việt Nam là đối tác chính của Chương trình Hỗ trợ Rừng và Trang trại giai đoạn II (FFF II) thực hiện hiệu quả.
Mục tiêu của FFF nhằm nâng cao năng lực cho các tổ chức nông dân sản xuất rừng và trang trại, các THT, HTX, nông dân nhỏ sống dựa vào rừng và cảnh quan rừng, giúp họ trở thành các tác nhân chính tạo sự thay đổi, thích ứng chống chịu với biến đổi khí hậu và cải thiện sinh kế bền vững.
Ở Việt Nam, chương trình FFF II đang được thực hiện với gần 2000 nông dân làm rừng và trang trại quy mô nhỏ được tham gia các lớp tập huấn.
Trong chương trình FFF, nông dân được học về hệ sinh thái của rừng, tìm hiểu giá trị của rừng, về cảnh quan thiên nhiên họ cần bảo tồn và gìn giữ, được học về sản xuất kinh doanh rừng và trang trại bền vững, những kỹ thuật nông lâm kết hợp, nông nghiệp hữu cơ theo nguyên tắc hữu cơ của Liên đoàn Phong trào Hữu cơ quốc tế ( IFOAM), tạo sinh kế bền vững, thân thiện môi trường, bảo vệ tài nguyên rừng, đa dạng sinh học và hệ sinh thái nơi người nông dân đang sinh sống.
Những câu chuyện điển hình của Chương trình FFF Việt Nam là cơ sở quan trọng để chúng ta hỗ trợ các Tổ hợp tác, Hợp tác xã, hỗ trợ nông dân hiệu quả hơn trong thời gian tới
Tham gia FFF, nông dân xác định rõ rừng cũng chính là ngôi nhà thứ 2 của họ, ở đó không chỉ là nguồn thực phẩm cho bữa ăn hàng ngày, là nguồn nước để vạn vật sinh sôi, là cây cối, thuốc thang để tăng cường thể lực, mà còn là nguồn không khí để thở, là cảnh quan thiên nhiên hùng vỹ, nguồn cảm hứng bất tận tạo ra văn hóa sống đặc trưng, những giá trị văn hóa truyền thống, bản địa của mỗi dân tộc, mỗi người nông dân cần gìn giữ và phát huy.
Từ khi tham gia chương trình, toàn bộ lãnh đạo cấp ủy, chính quyền, các đoàn thể và nhân dân địa phương đã có cái nhìn rất khác, tư duy có chiều sâu hơn trong làm kinh tế rừng, gìn giữ giá trị văn hóa tinh thần và môi trường.
Đối với các tổ hợp tác, hợp tác xã, họ dần hiểu được lợi ích làm việc theo nhóm, sự hợp tác, các thành viên cùng nhau góp vốn đầu tư kinh doanh, chế biến tăng giá trị rừng trồng…
Đặc biệt, từ những hội viên Hội Nông dân, thành viên tổ hợp tác, hợp tác xã, những cách làm hay, sáng tạo từ chương trình FFF đã lan tỏa sang cả bà con chưa vào tổ hợp tác, hợp tác xã.
Bà con đã thấy được nhiều lợi ích, không chỉ lợi ích kinh tế mà cả lợi ích về sức khỏe con người nên ngày càng có nhiều người đồng hành, muốn tham gia vào chương trình. Đây chính là sự lan tỏa mà FFF hướng đến.
Qua chương trình FFF, bà con nông dân được học về hệ sinh thái của rừng, tìm hiểu giá trị của rừng, về cảnh quan thiên nhiên họ cần bảo tồn và gìn giữ, được học về sản xuất kinh doanh rừng và trang trại bền vững, những kỹ thuật nông lâm kết hợp, nông nghiệp hữu cơ
Bước sang giai đoạn II, Hội Nông dân tiếp tục triển khai các hoạt động tác động đến các thành viên từ tổ hợp tác, hợp tác xã và những người trồng rừng, thông qua các hoạt động, tập trung thúc đẩy người trồng rừng có sự tham gia của cấp hội phụ nữ, đoàn thanh niên cũng như là phát triển rừng thích nghi với biến đổi khí hậu và khai thác các giá trị văn hóa bản địa.
Hiện nay kết quả đạt được là các chuỗi sản phẩm khai thác những giá trị dưới tán rừng như mật ong, lá khôi nhung đang được xây dựng thương hiệu để cấp chứng chỉ OCOP và đưa sản phẩm ra thị trường tiêu thụ.
Với sự hỗ trợ của chương trình FFF thông qua 2 giai đoạn đã tạo sự thay đổi rõ rệt về tư duy, nhận thức của người dân trong sản xuất nông lâm nghiệp và hoàn toàn có cơ sở phát triển bền vững đa lợi ích dựa trên tiềm năng, lợi thế sẵn có về kinh tế rừng của các địa phương.
Các đại biểu nông dân trồng rừng và trang trại tham gia vào các Tổ hợp tác, Hợp tác xã đều đánh giá cao những kết quả tích cực mang lại từ Chương trình FFF, sản xuất hữu cơ, thích ứng với biến đổi khí hậu, gia tăng giá trị, giữ gìn bản sắc văn hóa xã hội.
Sự hỗ trợ của chương trình FFF thông qua 2 giai đoạn đã tạo sự thay đổi rõ rệt về tư duy, nhận thức của người dân trong sản xuất nông lâm nghiệp và hoàn toàn có cơ sở phát triển bền vững đa lợi ích dựa trên tiềm năng, lợi thế sẵn có về kinh tế rừng của các địa phương
Những câu chuyện điển hình của Chương trình FFF Việt Nam là cơ sở quan trọng để chúng ta hỗ trợ các Tổ hợp tác, Hợp tác xã, hỗ trợ nông dân hiệu quả hơn trong thời gian tới và có thể là trong giai đoạn tiếp theo của Chương trình, hướng đến một tương lai bền vững hơn cho ngành lâm nghiệp và nông nghiệp.
Nhìn chung, Chương trình FFF đang mang lại những tác động tích cực đến người dân trên địa bàn dự án. Chương trình đã khuyến khích sự tham gia của phụ nữ, thanh niên và người dân tộc thiểu số, tăng thu nhập và nâng cao đời sống nhân dân. Trung bình mỗi hộ dân tham gia tăng từ 20-30% so với trước khi tham gia.
Tư duy sản xuất dần chuyển sang hướng tập trung, quy mô lớn. Bên cạnh đó, các Tổ hợp tác, Hợp tác xã sản xuất rừng và trang trại được hỗ trợ đã chuyển đổi mô hình sản xuất nông, lâm kết hợp bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu như hạn hán, lũ lụt.
Hiện nay kết quả đạt được là các chuỗi sản phẩm khai thác những giá trị dưới tán rừng được xây dựng thương hiệu để cấp chứng chỉ OCOP và đưa sản phẩm ra thị trường tiêu thụ