Ông Nguyễn Hữu Lựu, tỷ phú lúa gạo, Giám đốc HTX Công nghiệp và Thương mại Hoàng Bửu, tỉnh Thanh Hóa, đồng thời là Nông dân Việt Nam xuất sắc năm 2022 phát biểu ý kiến tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam lần thứ 8 khóa VIII mở rộng tổ chức sáng ngày 19/3, tại Hà Nội. Ảnh: Phạm Hưng.

Ông Nguyễn Hữu Lựu là Nông dân Việt Nam xuất sắc năm 2022 - Giám đốc HTX Công nghiệp và Thương mại Hoàng Bửu, đồng thời cũng là Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Lựu Sướng ở tỉnh Thanh Hóa.

Mô hình sản xuất, chế biến lúa gạo liên kết của Nông dân Việt Nam xuất sắc Nguyễn Hữu Lựu có diện tích liên kết trên 500ha lúa, có doanh thu lên đến hơn 70 tỷ đồng/năm.

Phát biểu tại Hội nghị Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam lần thứ 8 khóa VIII mở rộng tổ chức sáng nay 19/3, ông Lựu đã thẳng thắn phản ánh những bất cập trong chuỗi cung ứng vật tư nông nghiệp, đặc biệt là mặt hàng phân bón.

Trong đó, ông nêu có một số đơn vị cung ứng thiếu minh bạch trong phân phối, dẫn đến tình trạng độc quyền cục bộ tại một số địa phương, gây khó khăn trực tiếp cho người nông dân sản xuất.

Ông Lựu chia sẻ có những thời điểm giá phân bón tại địa phương bị đẩy lên cao hơn mặt bằng chung từ 500.000 đến 700.000 đồng/tấn, nhưng HTX và nông dân vẫn phải chấp nhận mua.

Bên cạnh đó, Nông dân Việt Nam xuất sắc này Nguyễn Hữu Lựu cũng đặt câu hỏi về tính minh bạch khi các nhà máy phân bón lớn trong nước vẫn sản xuất đều đặn, thậm chí được Nhà nước hỗ trợ khi thua lỗ, nhưng khi giá thế giới tăng cao, họ lại ưu tiên xuất khẩu phân bón khiến nguồn cung trong nước khan hiếm.

Một vấn đề khác được ông Lựu nhấn mạnh là sự lỏng lẻo trong sợi dây liên kết giữa nông dân và đơn vị thu mua. Với kinh nghiệm quản lý hơn 500 ha đất liên kết với nông dân, ông Lựu chia sẻ: “Hiện nay, các HTX đang nỗ lực xây dựng những cánh đồng mẫu lớn, hỗ trợ nông dân từ giống, phân bón đến kỹ thuật.

Tuy nhiên, chỉ cần một bộ phận nhỏ hộ dân không tuân thủ cam kết, tự ý phá vỡ quy hoạch hoặc không đảm bảo chất lượng đầu vào theo tiêu chuẩn xuất khẩu, thì toàn bộ doanh nghiệp và HTX sẽ phải gánh chịu rủi ro pháp lý và thiệt hại kinh tế nặng nề”.

Bên cạnh khó khăn về thị trường, ông Lựu cũng nêu lên thực trạng yếu kém về hạ tầng và nguồn vốn của các HTX cơ sở. “Hiện nay, nhiều HTX vẫn 3 không": không nhà kho, không văn phòng, không quyền quyết định thực tế trên diện tích đất liên kết, bởi đất vẫn thuộc quyền sở hữu riêng lẻ của hộ dân.

Điều này khiến việc tiếp cận vốn ngân hàng của các HTX rất khó khăn. Nếu mang danh Giám đốc HTX đi vay vốn thì rất khó tiếp cận... phải đứng tên cá nhân để lấy vốn về cho HTX"- ông Lựu chia sẻ

Phát biểu tại Hội nghị, ông Nguyễn Hữu Lựu mong muốn Trung ương Hội Nông dân Việt Nam cần có tiếng nói mạnh mẽ hơn để bảo vệ quyền lợi sát sườn của nông dân và các tổ chức kinh tế tập thể HTX. Ông nhấn mạnh rằng HTX cần được đối xử công bằng và có hành lang pháp lý bảo vệ tương đương như một doanh nghiệp thực thụ.

Lắng nghe những chia sẻ tâm huyết từ đại biểu cơ sở, Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam Lương Quốc Đoàn nhìn nhận thẳng thắn thời gian qua việc phát triển HTX còn nhiều khó khăn.

Chủ tịch Lương Quốc Đoàn nhấn mạnh quan điểm muốn tồn tại và phát triển, HTX phải vận hành theo mô hình doanh nghiệp, phải có tư duy quản trị như doanh nghiệp thì mới có thể giải quyết được các vướng mắc về vốn và thị trường.

Đối với vấn đề phân bón, Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam xác nhận nghịch lý mà ông Lựu phản ánh về việc năng lực sản xuất trong nước đạt khoảng 16 triệu tấn, thừa so với nhu cầu sử dụng 12 triệu tấn, nhưng giá cả vẫn bấp bênh và lệ thuộc vào hàng nhập khẩu. Tình trạng "ba lớp" trong nhập khẩu và việc điều tiết cung cầu chưa hợp lý đã khiến giá vật tư biến động nhanh, gây khó khăn cho sản xuất nông nghiệp và người nông dân.

Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam Lương Quốc Đoàn khẳng định Trung ương Hội Nông dân Việt Nam đã và đang tích cực khảo sát, làm việc với các cấp ngành để kiến nghị sửa đổi những điểm còn vướng mắc trong Điều lệ Hội và các quy định liên quan, nhằm tạo ra một môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch, giúp các HTX đủ sức cạnh tranh và thực sự lớn mạnh để bảo vệ quyền lợi chính đáng cho hội viên nông dân trong nhiệm kỳ tới.