Thứ sáu, 25/09/2020 (GMT+7)
Giá nông sản
Một số phương pháp xử lý sâu keo mùa thu
16:03 - 13/05/2019
(Cổng ĐT HND)-Để hạn chế thấp nhất tác hại của sâu keo mùa thu đối với cây trồng, đặc biệt trên cây ngô, các tổ chức quốc tế cũng như Bộ NN&PTNT nước ta đã đề ra nhiều biện pháp xử lý, phòng ngừa đối với sâu keo mùa thu. 
Ngô được nông dân châu Phi thu hoạch sau khi bị sâu keo phá hoại  (Ảnh H.O, cắt từ clip)


Các tổ chức FAO; CropLife Quốc tế và CropLife châu Á đề xuất phương pháp tiếp cận toàn diện nhằm đảm bảo phòng trừ hiệu quả sâu keo mùa thu đang hoành hành khắp châu Phi, Brazil và tiếp tục lan rộng sang các quốc gia châu Á.


Sau cảnh báo của Cục BVTV về nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam của loải sâu nói trên, các nhà khoa học của Bộ môn Côn Trùng - Học viện Nông nghiệp Việt Nam sử dụng  phương pháp giám định gen (phân loại phân tử dựa trên trình tự đoạn gen mã vạch COI) theo Công ước quốc tế về BVTV ISPM số 06/2018 về điều tra phát hiện do  FAO ban hành và kết hợp giám định đặc điểm hình thái các pha phát dục.


Kết quả giám định trình tự gen cho thấy trình tự gen COI của 2 mẫu sâu thu thập tại Hà Nội trùng khớp 100% với loài sâu keo mùa thu trên GenBank và kết quả này cũng trùng với kết quả giám định của Trung tâm Nông nghiệp và Sinh học quốc tế tại Vương Quốc Anh (CABI UK).


Sâu keo mùa thu có 4 phát dục gồm  trứng, sâu non, nhộng và trưởng thành. Trưởng thành cái đẻ trứng thành ổ ở trên bề mặt lá và có phủ lớp lông màu trắng kem. Trứng có hình cầu màu trắng kem. Sâu non mang một số đặc điểm hình thái như: Đầu sâu non có hình chữ Y ngược màu vàng, hai bên đầu có vân hình lưới; Đốt bụng thứ 1 đến 7, mỗi đốt có 4 u lông màu nâu đen xếp thành hình thang cân trên phần lưng; Đốt bụng thứ 8 có 4 u lông màu nâu đen có kích thước lớn hơn và xếp hành hình vuông.


Sâu non sâu keo mùa thu gây hại nặng trên cây ngô non. Sâu non tuổi nhỏ ăn phần nhu mô màu xanh từ một mặt của lá và để lại lớp biểu bì màng màu trắng ở mặt bên kia. Sâu non tuổi lớn ăn khuyết lá và gây hại trên nhiều bộ phận của cây như lá non, ngọn, mầm hoa, hoa, bắp non, hạt non. Nhộng có màu nâu sáng bóng nhộng cái thường có kích thước lớn hơn nhộng đực.
Phương pháp "W" để tìm kiếm và phát hiện những khu vực bị sâu keo phá hoại  ( Ảnh từ chương trình hướng dẫn tìm kiếm và phát hiện sâu keo của SAWBO™)


Trưởng thành có cánh trước màu nâu đến nâu sẫm, cánh sau màu trắng vàng có viền mép ngoài cánh hẹp màu nâu sẫm. Trưởng thành đực có cánh trước màu nâu sẫm hơn trưởng thành cái và nổi với các đốm, vân màu nâu nhạt, xám và vàng.


Trên cơ sở kết quả giám định trình tự gen COI từ sâu hại ngô của Học viện Nông nghiệp Việt Nam và Trung tâm Nông nghiệp và Sinh học quốc tế tại Vương quốc Anh (CABI UK), Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có kết luận chính thức về sự suất hiện loài sâu keo mùa thu Spodoptera frugiperda và Bộ đã ban Hành công văn số 2872/BNN-BVTV, ngày 24/4/2019 chỉ đạo Sở Nông nghiệp và PTNT các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ thực hiện biện pháp phòng trừ sâu keo mùa thu.


Để kiểm soát các loài sâu gây hại trên cây ngô nói chung trong đó có loài giống với “sâu keo mùa thu”, xin đưa ra một số khuyến cáo trước mắt như sau:


- Tiến hành phòng trừ các loài sâu gây hại trên ngô vụ Xuân theo khuyến cáo của cơ quan chuyên môn địa phương. Đồng thời khoanh vùng, xử lý nếu phát hiện đối tượng sâu nào khác lạ (chưa từng được mô tả, bắt gặp trước đây tại Việt Nam).


- Dựa trên đặc điểm hình thái, sinh học của loài sâu này có thể sử dụng các thuốc số thuốc BVTV tác động nội hấp lên cây trồng và tác động theo đường tiêu hóa đối với các loài có gặm nhai như Chloratraniliprole (Virtako 40WG, Voliam Targo 063SC, Prevathon 5SC,…).


- Đối với sâu tuổi nhỏ sử dụng thuốc ngăn chặn quá trình tổng hợp chất Chitin như Lufenuron (Mathch 050 EC,…). Hoặc các thuốc có tính thấm sâu vào cây trồng như indoxacarb (Obaone 95WG, Clever 150SC,…). Hạn chế sử dụng các có cơ chế tiếp xúc lên sâu hại, vì các loài sâu gây hại chủ yếu ở trong đọt lá ngô, thuốc tiếp xúc khó tiếp cận.


Tổ chức CropLife Quốc tế và CropLife châu Á đề xuất phương pháp tiếp cận toàn diện nhằm: 1) đảm bảo phòng trừ hiệu quả sâu keo mùa thu thông qua chương trình quản lý dịch hại tổng hợp (IPM); 2) cung cấp thông tin tư vấn rõ ràng và khoa học cho nông dân; 3) tạo môi trường pháp lý cho phép nông dân tiếp cận công nghệ; 4) phối hợp giữa các bên liên quan và 5) biện pháp kiểm dịch thực vật khẩn cấp. Mục tiêu của CropLife là bảo vệ sinh kế của nông dân, đảm bảo an ninh lương thực trên toàn cầu, đặc biệt là ở các khu vực có nguy cơ cao như châu Á.
  1. Chương trình Quản lý dịch hại tổng hợp (IPM)
Tổ chức CropLife Quốc Tế và CropLife châu Á ủng hộ chương trình quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) để đối phó loài sâu này. Chương trình IPM phải được xây dựng dựa trên tính hiệu quả và nhận biết về mức độ rủi ro của các biện pháp. Phương pháp này đã được Uỷ ban Vệ sinh dịch tễ và Kiểm dịch thực vật của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) khuyến nghị tới các quốc gia như Brazil, Kenya, Madagascar, Paraguay, Hoa Kỳ và Uruguay.


Một chiến lược IPM hiệu qủa cần bao gồm cả hoạt động điều tra, dự tính dự báo dịch hại cũng như các phương pháp phòng ngừa nhằm ngăn chặn bất cứ sự lây lan nào. Theo Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) về IPM ở Châu Phi, khi tác động của sâu hại ảnh hưởng đến ngưỡng kinh tế, nông dân cần phải được tiếp cận các công cụ hiệu quả để ngăn chặn tổn thất mùa vụ.

Để áp dụng IPM thành công, các công cụ phòng trừ hiệu quả cho cho nông dân bao gồm:
  • Sử dụng thuốc trừ sâu
Thuốc trừ sâu là một trong số ít những công cụ phòng trừ sâu keo mùa thu hiệu quả và đã được chứng minh. Có thể cân nhắc sử dụng thuốc phun qua lá và thuốc xử lý hạt giống. Biện pháp phòng trừ hiệu quả cho các nông hộ nhỏ phải chú trọng vào:
  1. Chỉ sử dụng thuốc BVTV đã đăng ký và được khuyến nghị để kiểm soát dịch sâu keo mùa thu đưa ra bởi các cơ quan chính thống và đáng tin tưởng như từ chính phủ hoặc các tổ chức phi chính phủ;
  2. Không sử dụng các loại thuốc BVTV buôn bán bất hợp pháp hoặc hàng giả;
  3. Hạn chế sử dụng các loại thuốc BVTV độc hại được WHO xếp hạng trong danh sách độc hại 1A hoặc nếu sử dụng thì nông dân cần phải được hướng dẫn cách sử dụng và sử dụng thận trọng (hoặc coi đây là biện pháp cuối cùng);
  4. Mua bán thuốc BVTV theo yêu cầu và nhu cầu, và có tính toán cụ thể tránh thuốc tồn kho quá hạn và mất hiệu lực sử dụng;
  5. Sử dụng theo đúng hướng dẫn nhằm tránh việc kháng thuốc. 
  6. Cân nhắc các cơ chế đăng ký thuốc nhanh, đặc cách nhằm đảm bảo nông dân có thể tiếp cận các loại thuốc an toàn, hiệu quả và tiên tiến hơn.
Thông qua hệ thống khuyến nông, các tổ chức quốc tế, phi chính phủ và nhân viên của các đơn vị cung ứng thuốc trừ sâu để thúc đẩy việc sử dụng các loại thuốc trừ sâu có trách nhiệm như là một phần của chương trình IPM.


Ngoài một số thuốc trừ sâu sinh học mà FAO khuyến cáo nông dân sử dụng khi có sâu keo mùa thu, tổ chức này còn khuyến khích bà con nông dân sử dụng một số loài thiên địch có lợi. Ngoài ra FAO cũng thiết kế phần mềm có tên NURU trên điện thoại thông minh để hỗ trợ bà con nhằm chặn đứng nguy cơ lây lan của loài sâu hại có tên “kẻ hủy diệt” này.
 
 
Hải Anh
Oanh Nguyễn
Thêm bình luận :
Họ và tên
Email
Chương trình gặp gỡ hữu nghị nông dân ba nước Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia gắn với Hội chợ nông sản sạch

Tỷ giá

Giá vàng (ĐVT: tr đồng/lượng)
Loại
Mua vào
Bán ra
SJC
55.150
55.650
Vàng nhẫn
52.900
53.500
Vàng nhẫn
52.900
53.600
Tỷ giá