Thứ ba, 18/01/2022 (GMT+7)
Giá nông sản
Nghịch lý xây dựng nông thôn mới ở Bắc Tây Nguyên
[Bài 2]: Bi đát chuyện "thoát nghèo" ở huyện thí điểm nông thôn mới
10:24 - 03/12/2021
Cuộc sống của người dân “bỗng dưng thoát nghèo” ở các vùng hoàn thành tiêu chí nông thôn mới vẫn không cải thiện nhiều, thậm chí ngày càng khó khăn.
Rất nhiều gia đình "thoát nghèo" nhưng cuộc sống vẫn rất khó khăn. Ảnh: Tuấn Anh.


Kbang là huyện duy nhất của tỉnh Gia Lai được Chính phủ chọn xây dựng thí điểm mô hình nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2011 - 2020. Bên cạnh những mặt đã đạt được về phát triển cơ sở hạ tầng, kinh tế xã hội, xây dựng NTM ở huyện Kbang vẫn còn bộc lộ những khó khăn nhất định.

Nghèo quá lâu nên phải... thoát nghèo!?

Cơn mưa rả rích kéo dài từ sáng đến chiều khiến đường đi từ trung tâm huyện Kbang vào thôn 1 (xã Đăk Smar) càng thêm hoang vu, xơ xác, lầy lội. Trước khi tìm hiểu về đời sống người dân trong làng, Trưởng thôn đã cung cấp cho chúng tôi một số thông tin: Nơi đây có 121 hộ dân, đa phần là người đồng bào dân tộc Bana sinh sống. Người dân chủ yếu phụ thuộc vào nương rẫy, một số ít thì đi làm công nhân cao su, đời sống còn nhiều khó khăn.

Trước mặt chúng tôi là nhà của anh Đinh Rơi (36 tuổi, trú thôn 1, xã Đắk Smar), người đàn ông có khuôn mặt già hơn so với tuổi đang ngồi vót từng thanh tre để đan giỏ đựng mì.

Vợ chồng anh Đinh Rơi có 3 người con, nguồn thu nhập chính của gia đình dựa vào 4 xào đất rẫy trồng mì. Nhưng năm nay thời tiết khắc nghiệt nên cây mì của gia đình bị chết hết. Không có nguồn thu, hai vợ chồng đi làm thuê, không có ai thuê thì đi vào rừng hái măng về bán.

“Ngày nào có người kêu đi làm kiếm được ít tiền thì về mua gạo, mắm, muối tích trữ. Còn nếu không có tiền thì lại đi mua nợ, khi nào người ta kêu đi làm thì lấy tiền trả”, anh Đinh Rơi bộc bạch.

Thấy chúng tôi tò mò, anh Đinh Rơi đã không ngần ngại giấu giếm về bữa cơm gia đình vừa ăn, chỉ có rau lang, lá khoai mì và một ít nấm rừng xào. Hôm nào anh đi đánh bắt được con cá, con cua thì bữa cơm gia đình thêm thịnh soạn. Còn món thịt là thứ xa xỉ mà lâu lắm rồi gia đình anh chưa được ăn.

Trước đây, khi còn thuộc diện hộ nghèo, gia đình anh Đinh Rơi được Nhà nước hỗ trợ xây nhà và cấp 2 con bò về nuôi. Nhưng nay, gia đình “bỗng dưng” được chính quyền đưa ra khỏi hộ nghèo, các khoản hỗ trợ bị cắt giảm, cuộc sống của càng thêm khó khăn.

Đã 'thoát nghèo' nhưng gia đình anh Đinh Rơi vẫn rất khó khăn. Ảnh Tuấn Anh.

Đã "thoát nghèo" nhưng gia đình anh Đinh Rơi vẫn rất khó khăn. Ảnh Tuấn Anh.

Ông Đinh Ngớ, Trưởng thôn 1 (xã Đăk Smar) cho biết, gia đình anh Đinh Rơi thuộc diện hộ nghèo trong nhiều năm qua và được Nhà nước hỗ trợ rất nhiều. Năm 2020, người dân trong làng đã thống nhất "bỏ phiếu đưa gia đình anh ra khỏi diện thoát nghèo".

“Khó khăn thì gia đình nào cũng vậy, anh Đinh Rơi vẫn còn trẻ cần phải cố gắng phấn đấu làm ăn, không thể trông chờ mãi vào sự hỗ trợ của Nhà nước được’, ông Đinh Ngớ chia sẻ.

Bà Trương Thị Hạnh Nhân, Chủ tịch UBND xã Đăk Smar (huyện Kbang) cho biết, việc địa phương hoàn thành các tiêu chí NTM đã phần nào ảnh hưởng đến đời sống người dân. Cụ thể, khi xã thuộc vùng III, người dân được hưởng lợi nhiều từ các chương trình mục tiêu quốc gia về xóa đói, giảm nghèo, nhưng hiện tại đã bị cắt giảm.

“Đời sống người dân tại xã Đăk Smar không có gì nổi bật với hơn 90% làm nông nghiệp. Nhưng do địa phương là vùng tái định canh định cư nên người dân được hưởng lợi từ công trình thủy điện An Khê Kanat nên hạ tầng giao thông tương đối hoàn chỉnh. Chính vì vậy, xét trên các tiêu chí NTM, xã Đăk Smar đều đạt được. Tuy nhiên, đánh giá trên tình hình thực tế, chương trình xây dựng NTM thực sự chưa đảm bảo tốt cho đời sống của người dân trong vùng”, bà Nhân chia sẻ.  

Chia tay xã Đăk Smar, chúng tôi di chuyển hơn 20 km men theo sườn núi về xã Krong. Trước khi được chuyển lên vùng II, xã Krong có 10 làng thuộc làng đặc biệt khó khăn. Tuy nhiên, hiện nay 3 làng đã “thoát nghèo” gồm: Làng Sing, làng Vir và Đăk Bok.

Hiện nay, kinh tế người dân thuộc 3 làng này vẫn còn nghèo, đời sống người dân nơi đây gần như không thay đổi so với trước đó. Thậm chí còn khó khăn hơn do tình hình dịch bệnh Covid-19 kéo dài cùng với khí hậu không thuận lợi đã ảnh hưởng rất lớn đến đời sống, sản xuất của người dân.

Trong căn nhà sàn xiêu vẹo, chị Đinh Liên (làng Vir, xã Krong, huyện Kbang) cùng con gái (3 tuổi) đang cặm cụi nấu bữa cơm chiều. Bữa ăn chỉ đơn giản với rau và trứng. Với ánh mắt đượm buồn, Đinh Liên bộc bạch: “Hai mẹ con em ở cùng với mẹ (bố mất), gia đình sống phụ thuộc hoàn toàn vào nương rẫy với cây đậu, cây lúa. Tuy nhiên, nơi đây đất đai cằn cỗi, cây trồng không phát triển nên đến mùa thu hoạch không được bao nhiêu”.

Để có thêm thu nhập, chị Đinh Liên phải đi làm thêm, ai kêu làm gì thì làm, nhưng cũng chẳng được nhiều. Chính vì không có tiền nên đứa con gái nhỏ nhắn, đen nhẹm chưa bao giờ được mẹ mua sữa cho uống.

Bữa cơm chỉ có rau và nấm của gia đình anh Đinh Rơi. Ảnh Tuấn Anh.

Bữa cơm chỉ có rau và nấm của gia đình anh Đinh Rơi. Ảnh Tuấn Anh.

Ông Nguyễn Tiến Ninh, Chủ tịch UBND xã Krong cho biết, việc người dân không được hưởng các chế độ, chính sách hỗ trợ sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong cuộc sống về lâu dài.

“So về mặt bằng chung, xã Krong được chuyển lên vùng II chưa thực sự tương xứng. Đặc biệt, nơi đây người dân tộc Bana (chiếm hơn 80%) còn rất nhiều khó khăn, đời sống so với trước đây gần như không thay đổi”, ông Ninh thông tin.

Tạo kế sinh nhai cho người dân

Bà Trương Thị Hạnh Nhân cho biết, để giúp ổn định đời sống người dân, UBND xã Đăk Smar đang rà soát lại diện tích đất sản xuất của người dân để phối hợp với các cơ quan đoàn thể lồng ghép các chương trình, dự án phát triển nông nghiệp.

“Đối với những diện tích đất cằn cỗi, bạc màu, chúng tôi cũng sẽ hướng dẫn người dân chuyển đổi từ cây nông nghiệp ngắn ngày sang trồng rừng. Ngoài ra, xã cũng phối hợp với Công ty Thảo Nguyên Xanh đưa người dân vào làm công nhân cao su để ổn định cuộc sống”, bà Nhân thông tin.

Để hỗ trợ người dân, ông Nguyễn Tiến Ninh cho biết, rất mong Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm người đồng bào dân tộc Bana thông qua các chương trình hỗ trợ, dự án phát triển kinh tế, kể cả đối với khu vực vùng II. Đồng thời, tiếp tục có cơ chế chính sách ưu tiên đối với các em học sinh bị cắt chế độ bán trú để các em yêu tâm học tập.

Nhiều em học sinh bị cắt chế độ khiến gia đình càng thêm khó khăn. Ảnh Tuấn Anh. 

Nhiều em học sinh bị cắt chế độ khiến gia đình càng thêm khó khăn. Ảnh Tuấn Anh.

Ông Y Phương, Phó Chủ tịch UBND huyện Kbang cho biết, về cơ bản, chương trình xây dựng NTM đã tạo ra động lực phát triển kinh tế xã hội của địa phương. Tuy nhiên, chương trình này đã phần nào ảnh hưởng đến đời sống củng người dân, đặc biệt là vùng đồng bào dân tộc thiểu số khi không còn được hưởng các chính sách hỗ trợ.

Về vấn đề này, UBND huyện Kbang cũng đã từng bước điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn để nhằm tháo gỡ khó khăn cho người dân.

Cụ thể, việc tác động không mong muốn đối với các em học sinh không còn được hưởng chế độ bán trú, UBND huyện cũng đã xây dựng nguồn kinh phí thường xuyên để hỗ trợ phần nào trong việc ăn uống, qua đó đảm bảo việc học của các em được thuận lợi, không bị gián đoạn.

Về ảnh hưởng đến đời sống dân sinh của người dân, ông Phương cho biết, tùy thuộc vào từng vùng mà huyện sẽ có những tác động để hỗ trợ người dân. Hiện nay, trên địa bàn huyện Kbang chỉ còn xã Đăk Rong thuộc vùng III. Chính vì vậy, trong thời gian tới, huyện sẽ tập trung nguồn lực nhiều hơn để đầu tư cho xã Đăk Rong.

Theo ông Phương, huyện Kbang có nhiều thuận lợi về điều kiện tự nhiên, phát triển du lịch, tuy nhiên việc tận dụng để khai thác những tiềm năng đó còn nhiều hạn chế. Về lâu dài, ngoài việc mở rộng kêu gọi đầu tư vào những lĩnh vực lợi thế của địa phương, huyện cũng sẽ chú trọng đạo tạo nguồn nhân lực tại chỗ để tạo công ăn việc làm cho người dân địa phương, đặc biệt là những gia đình khó khăn.

“Quan trọng nhất vẫn là làm sao thay đổi cách nghĩ, cách làm của người dân để vươn lên phát triển kinh tế, không còn phụ thuộc vào các chính sách hỗ trợ của nhà nước”, ông Phương chia sẻ.

Theo phê duyệt kết quả rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2021 của UBND huyện Kbang, tổng số hộ nghèo tính đến cuối năm 2021 gồm 2.589 hộ, chiếm 14,40 % tổng số hộ dân cư trên địa bàn. Số hộ nghèo thuộc đồng bào dân tộc thiểu số là 2.348 hộ, chiếm tỷ lệ 26,73% tổng số hộ đồng bào dân tộc thiểu số của huyện, chiếm 90,69% số hộ nghèo toàn huyện.

Trong khi đó, tổng số hộ cận nghèo gồm 3.005 hộ, chiếm 16,71% so với tổng số hộ dân cư trên địa bàn huyện. Số hộ cận nghèo đồng bào dân tộc thiểu số là 2.282 hộ, chiếm tỷ lệ 25,98% tổng số hộ đồng bào dân tộc thiểu số của huyện, chiếm 75,94% số hộ cận nghèo toàn huyện.


Tuấn Anh
Nguồn: NNVN
Thêm bình luận :
Họ và tên
Email
Chương trình gặp gỡ hữu nghị nông dân ba nước Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia gắn với Hội chợ nông sản sạch

Tỷ giá

Giá vàng (ĐVT: tr đồng/lượng)
Loại
Mua vào
Bán ra
Tỷ giá