Cơ giới hóa nông nghiệp cần tổ chức lại sản xuất

Cùng với các biện pháp nông học và thủy lợi, cơ giới hóa được các nhà khoa học nhìn nhận như là yếu tố quan trọng làm tăng sản lượng và chất lượng sản phẩm nông sản.

 

Cơ giới hóa sẽ tạo ra bước phát triển mới về nông nghiệp nông thôn ở vựa lúa ĐBSCL. Ảnh: SGGP

Theo tính toán, nếu đồng ruộng được cơ giới hóa thì chất lượng lúa sẽ đồng đều hơn nhờ thu hoạch kịp thời và đúng độ chín. Mặt khác nếu thu hoạch thủ công tỷ lệ hao hụt sẽ từ 5 đến 8%, còn thu hoạch bằng máy cao lắm chỉ 3%, có nghĩa là ruộng 10 tấn lúa nếu cắt bằng máy thì nông dân tránh được tổn thất từ 200 đến 500 kg lúa. Chia sẻ thêm về những lợi ích khi sử dụng máy móc trong thu hoạch lúa, một số nông dân bộc bạch: "Cơ giới bây giờ là một khâu rất là quan trọng trong một chuỗi sản xuất bởi vì người lao động bây giờ họ đi làm công nhân ở mấy khu công nghiệp gần hết rồi, mà hiện tại bây giờ tôi đang thu hoạch lúa và tôi còn thiếu lao động và tìm không ra"; "Cơ giới hóa rất cần thiết vì thuận tiện lắm, giảm được công lao động rất nhiều, mà hiệu quả rất cao, đồng thời giảm chi phí từ 10 đến 20%".

Hiệu quả của cơ giới hóa nông nghiệp là vậy, nhưng đến nay việc ứng dụng máy móc trong sản xuất nông nghiệp trên cả nước nói chung vẫn còn hạn chế. Ngay cả ở cây trồng thế mạnh như cây lúa của vùng ĐBSCL thì dù diện tích làm đất bằng máy đạt 100%, bơm tưới hơn 90%, nhưng thu hoạch bằng máy có nơi hiện cũng mới đạt khoảng 40% diện tích. Còn sản lượng lúa được sấy và bảo quản đúng kỹ thuật thì là rất thấp. Chính thực trạng này hàng năm đã gây ra những tổn thất không nhỏ cho ngành hàng sản xuất kinh doanh lúa gạo VN. Theo thống kê của cơ quan chuyên môn, hiện tại thất thoát lúa trong công đoạn thu hoạch và sau thu hoạch là gần 3,2 triệu tấn lúa/năm, tương đương 760 triệu USD. Riêng tổn thất ở khâu sấy mất khoảng 970.000 tấn, tương đương 233 triệu USD.

Những bất cập trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân, nhưng có thể thấy cơ giới hóa cây trồng gì ở nước ta hiện nay cũng vấp phải 2 vấn đề, ruộng đất manh mún và nông dân còn nghèo. Mỗi gia đình nông dân canh tác trung bình không quá 1 hecta đất ở Nam bộ và dưới 0,5 hecta đất ở Bắc bộ. Thu nhập nông nghiệp thì thấp, bình quân chỉ khoảng 1.100 USD/người/năm. Do vậy liên kết nông dân nhỏ trên cánh đồng lớn là hướng đi bắt buộc cho yêu cầu đẩy nhanh cơ giới hóa nông nghiệp ở VN. TS Phạm Văn Tấn - Phó Giám đốc Phân viện Cơ điện Nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch nhấn mạnh: "Nông dân phải liên kết lại với nhau, khi đó bà con mới đủ khả năng để mua máy sấy, mới đủ khả năng làm nhà kho tồn trữ và như thế bà con mới làm chủ được hạt lúa khô, mà khi người nông dân làm chủ được hạt lúa khô thì họ thấy giá lúc nào được thì họ bán. Còn hiện nay, lúa thu hoạch về là nông dân bán hết, giá cao cũng bán, gia thấp cũng bán hết thì đó là điểm yếu".

Bộ NN&PTNT cho biết, sắp tới cây lúa ở ĐBSCL sẽ tiến tới cơ giới hóa đồng bộ từ khâu đầu đến khâu cuối nhằm giải phóng sức lao động cho bà con nông dân và đồng thời để nâng cao hiệu quả sản xuất lúa. Để thực hiện mục tiêu này rõ ràng cần tăng cường mối liên kết “4 nhà”. PGS-TS Mai Thành Phụng - Trung tâm Khuyến nông Quốc gia nói: "Cách hiện nay là sẽ liên doanh liên kết hàng ngang, tức là tổ chức liên kết nông dân lại, thứ hai là liên kết hàng dọc tức là các doanh nghiệp đầu vào đầu ra phải liên kết lại trong 1 vùng và dưới sự chỉ đạo của Nhà nước. Và trong việc tổ chức lại sản xuất thì doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp đầu ra phải chiếm một vị trí chủ đạo, trong đó có sự hướng dẫn, hỗ trợ, giúp đỡ của Nhà nước, có sự đồng thuận của nông dân và dĩ nhiên là có sự góp sức của nhà khoa học để có một quy trình canh tác phù hợp để nâng cao năng suất chất lượng hiệu quả của vùng đó".

Thực tế cho thấy, giải bài toán cơ giới hóa cho nông nghiệp không phải là việc làm một ngày, một bữa mà đòi hỏi phải có thời gian. Vì đụng đến điều này không chỉ là vốn, các yêu cầu cần có như trên mà trước tiên các địa phương cần phải hỗ trợ người dân trong việc xây dựng hệ thống hạ tầng. Kinh nghiệm của tỉnh An Giang, một tỉnh có diện tích đất nông nghiệp ứng dụng cơ giới hóa nông nghiệp mạnh nhất ở khu vực ĐBSCL đã cho thấy điều này. Ông Đoàn Ngọc Phả - Phó Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh An Giang chia sẻ: "Khó khăn là do hệ thống giao thông nội đồng, nhiều khi có những miếng ruộng sâu xa quá thì máy vào không được. Chủ trương của địa phương là hoàn chỉnh hệ thống thủy lợi giao thông nội  đồng để cơ giới hóa nông nghiệp cho thuận lợi. Vì có khi máy chạy từ ruộng này qua ruộng kia, làm thì cũng phải chạy ra chứ lo làm ở cái rung ở trong, người ta ở ngoài người ta xuống giống thì làm sao đem máy ra được, thành ra những đường cộ cũ, đường nước cũ, những đường bờ mương thì phải phục hồi".

Bên cạnh các giải pháp trên, thiết nghĩ có một điều mà ngành chức năng cũng cần nhận thấy rằng, nhắc đến cơ giới hóa nông nghiệp là bao trùm một mảng rộng lớn. Tuy vẫn biết nước ta ngay từ đầu đã xác định Việt Nam có “nền văn minh lúa nước”, tức cây lúa vẫn chiếm giữ một vai trò chủ đạo trong ngành nông nghiệp nước nhà, nhưng không vì thế mà chúng ta “nhất bên trọng, nhất bên khinh” giữa cây lúa với các loại hình sản xuất khác. Và do đó trong thời gian tới, Bộ NN&PTNT cùng các địa phương cần có nhiều đề tài, dự án nghiên cứu hơn nữa cho lĩnh vực cơ giới hóa sản xuất cây trồng cạn, cây công nghiệp, hay lĩnh vực chăn nuôi, thủy sản,… Có như thế con đường tiến lên công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn của nước nhà mới đảm bảo được tính bền vững. 

Trường Duy
Theo voh.com.vn

Thêm bình luận

Họ tên
Email
Mã an ninh
Làm tươi

Các tin mới hơn

  1. Xuất khẩu nông sản: Điểm sáng và những bất ổn ( Thứ tư, 26 Tháng 9 2012 08:22)
  2. Kỳ vỹ ruộng bậc thang Hoàng Su Phì ( Thứ hai, 24 Tháng 9 2012 08:50)
  3. Pháp luật không thể mơ hồ ( Thứ năm, 20 Tháng 9 2012 08:21)
  4. Lúa lai nội vẫn yếu thế ( Thứ tư, 19 Tháng 9 2012 13:48)
  5. Kho cổ vật dưới biển ( Thứ tư, 19 Tháng 9 2012 08:13)
  6. Người nuôi cá tra thoi thóp chờ tiền ( Thứ ba, 18 Tháng 9 2012 07:59)
  7. ĐBSCL: Phân bón, thuốc bảo vệ thực vật giả hoành hành ( Thứ sáu, 14 Tháng 9 2012 09:42)
  8. Tận mắt những báu vật vàng ròng trong kho báu Chàm ( Thứ sáu, 14 Tháng 9 2012 08:32)
  9. Tranh luận nảy lửa về động đất tại Sông Tranh 2 ( Thứ năm, 13 Tháng 9 2012 08:45)
  10. Gói hỗ trợ 9.000 tỷ đồng cho cá tra: vẫn chưa thấy tăm hơi ( Thứ tư, 12 Tháng 9 2012 08:38)

Thăm dò ý kiến

Theo bạn, nông dân hiện nay cần gì nhất?

Liên kết website

Số lượt truy cập

0015232025